వాణిజ్య లోటు & భారత ఎగుమతి-దిగుమతులు (Trade Deficit and India's Trade Basket)
Free practice MCQs with answers and explanations for వాణిజ్య లోటు & భారత ఎగుమతి-దిగుమతులు (Trade Deficit and India's Trade Basket) in విదేశీ వాణిజ్యం & చెల్లింపుల శేషం (Foreign Trade & BoP). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వాణిజ్య శేషం (Balance of Trade) ఎలా లెక్కిస్తారు?
A. వస్తువుల ఎగుమతులు − దిగుమతులు
B. సేవల ఎగుమతులు − దిగుమతులు
C. ఎగుమతులు + దిగుమతులు
D. విదేశీ పెట్టుబడులు − రుణాలు
Answer & explanation
Correct: A — వస్తువుల ఎగుమతులు − దిగుమతులు
వాణిజ్య శేషం = వస్తువుల ఎగుమతుల విలువ − దిగుమతుల విలువ. దిగుమతులు ఎక్కువైతే వాణిజ్య లోటు, ఎగుమతులు ఎక్కువైతే మిగులు. సేవలు, పెట్టుబడులు ఇందులో లెక్కలోకి రావు.
ముడి చమురు & పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు భారత్ అతిపెద్ద దిగుమతి అంశం; తర్వాత బంగారం, ముత్యాలు, విలువైన రాళ్లు, ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు వస్తాయి. అందుకే చమురు ధరలు మన వాణిజ్య లోటును బాగా ప్రభావితం చేస్తాయి.
భారత్ను "ప్రపంచ ఫార్మసీ" అని పిలవడానికి కారణం ఏ ఎగుమతి?
A. వస్త్రాలు
B. బియ్యం
C. ఔషధాలు (Pharmaceuticals)
D. రత్నాలు
Answer & explanation
Correct: C — ఔషధాలు (Pharmaceuticals)
భారత్ ఔషధాల (Pharmaceuticals) ఎగుమతిలో ముందుండటం వల్ల దీన్ని "ప్రపంచ ఫార్మసీ" అంటారు. ఇతర ప్రధాన ఎగుమతులు ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, రత్నాలు & ఆభరణాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్.
వాణిజ్య నిబంధనలు (Terms of Trade) ఎలా లెక్కిస్తారు?
A. దిగుమతి ధరల సూచీ ÷ ఎగుమతి ధరల సూచీ × 100
B. ఎగుమతి ధరల సూచీ ÷ దిగుమతి ధరల సూచీ × 100
C. ఎగుమతులు − దిగుమతులు
D. ఎగుమతులు + దిగుమతులు
Answer & explanation
Correct: B — ఎగుమతి ధరల సూచీ ÷ దిగుమతి ధరల సూచీ × 100
వాణిజ్య నిబంధనలు = ఎగుమతి ధరల సూచీ ÷ దిగుమతి ధరల సూచీ × 100. ఇది పెరిగితే ఒక యూనిట్ ఎగుమతితో ఎక్కువ దిగుమతులు కొనగలగడం వల్ల దేశానికి అనుకూలం. ఈ నిష్పత్తి 100 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే వాణిజ్య నిబంధనలు అనుకూలంగా ఉన్నాయని, తక్కువగా ఉంటే దేశానికి ప్రతికూలమని సూచిస్తుంది; దీన్ని వాణిజ్య శేషంతో కలపకూడదు.
ద్రవ్య లోటు, కరెంట్ ఖాతా లోటు రెండూ ఒకేసారి ఉండటాన్ని ఏమంటారు?
A. త్రిపాది లోటు
B. పరిపూర్ణ లోటు
C. జంట లోట్లు (Twin Deficits)
D. ద్వంద్వ శేషం
Answer & explanation
Correct: C — జంట లోట్లు (Twin Deficits)
ద్రవ్య లోటు, కరెంట్ ఖాతా లోటు ఒకేసారి ఉండటాన్ని జంట లోట్లు (Twin Deficits) అంటారు; ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రమాద సంకేతం. ద్రవ్య లోటు ప్రభుత్వ బడ్జెట్ సంబంధమైనది, కరెంట్ ఖాతా లోటు విదేశీ లావాదేవీలకు సంబంధించినది; రెండూ ఒకేసారి ఉంటే విదేశీ రుణాలపై ఆధారపడటం పెరిగి ఆర్థిక ప్రమాదం ఏర్పడుతుంది.
వాణిజ్య లోటు తగ్గించే మార్గాల్లో నోట్స్లో లేనిది ఏది?
A. ఎగుమతి ప్రోత్సాహకాలు
B. దిగుమతి ప్రత్యామ్నాయం (ఆత్మనిర్భర్ భారత్, PLI)
C. బంగారం దిగుమతి తగ్గింపు
D. విదేశీ రుణాలు పెంచడం
Answer & explanation
Correct: D — విదేశీ రుణాలు పెంచడం
వాణిజ్య లోటు తగ్గించే మార్గాలు: ఎగుమతి ప్రోత్సాహకాలు, దిగుమతి ప్రత్యామ్నాయం, దేశీయ చమురు ఉత్పత్తి, బంగారం దిగుమతి తగ్గింపు (Gold Monetisation Scheme, Sovereign Gold Bonds). విదేశీ రుణాలు పెంచడం వాణిజ్య లోటును తగ్గించే చర్య కాదు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. భారత్కు స్వాతంత్ర్యం తర్వాత దాదాపు అన్ని సంవత్సరాల్లో వస్తు వాణిజ్య లోటు ఉంది.
2. అతిపెద్ద ఎగుమతి అంశం ముడి చమురు.
3. బంగారం దిగుమతి వాణిజ్య లోటుకు కారణం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
వస్తు వాణిజ్య లోటు చాలా సంవత్సరాలు, బంగారం దిగుమతి లోటుకు కారణం — సరైనవి. అతిపెద్ద దిగుమతి అంశం ముడి చమురు; ప్రధాన ఎగుమతుల్లో శుద్ధి చేసిన పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి కానీ ముడి చమురు కాదు. కాబట్టి 2 తప్పు.