విదేశీ వాణిజ్యం & చెల్లింపుల శేషం (Foreign Trade & BoP) · Practice MCQs

Correct: A — ఒక దేశం ఒక సంవత్సరంలో మిగతా ప్రపంచంతో చేసిన అన్ని ఆర్థిక లావాదేవీల క్రమబద్ధమైన రికార్డు

BoP ఒక దేశం ఒక సంవత్సరంలో మిగతా ప్రపంచంతో చేసిన అన్ని ఆర్థిక లావాదేవీల రికార్డు. వస్తువుల ఎగుమతి-దిగుమతుల తేడా మాత్రమే వాణిజ్య శేషం (BoT); అది BoPలో ఒక భాగం మాత్రమే. బడ్జెట్ లోటుకు, BoPకు నేరుగా సంబంధం లేదు.

Correct: B — ద్వి-నమోదు పద్ధతి (Double Entry System)

BoP లో ప్రతి లావాదేవీ క్రెడిట్, డెబిట్ రెండు వైపులా నమోదవుతుంది కాబట్టి దీన్ని ద్వి-నమోదు పద్ధతి అంటారు. అందువల్ల లెక్కల ప్రకారం BoP ఎప్పుడూ సమతుల్యంగానే ఉంటుంది.

Correct: C — రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)

భారత్‌లో BoP గణాంకాలను RBI త్రైమాసికంగా విడుదల చేస్తుంది; ఇది IMF రూపొందించిన BoP మాన్యువల్ (BPM6) ప్రమాణాలను పాటిస్తుంది. వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ వస్తు వాణిజ్య గణాంకాలను ఇస్తుంది.

Correct: D — వస్తువుల ఎగుమతి, దిగుమతులు

కరెంట్ ఖాతాలో వస్తువుల ఎగుమతి, దిగుమతులను "దృశ్య అంశాలు (Visibles)" అంటారు. సేవలు, ప్రాథమిక ఆదాయం, ద్వితీయ ఆదాయం (రెమిటెన్సులు) "అదృశ్య అంశాలు (Invisibles)".

Correct: A — ద్వితీయ ఆదాయం (బదిలీలు)

రెమిటెన్సులు బదిలీల రూపంలో ఉన్నందున కరెంట్ ఖాతాలోని ద్వితీయ ఆదాయం (Secondary Income) భాగంలోకి వస్తాయి. విదేశీ పెట్టుబడులపై వడ్డీ, డివిడెండ్లు ప్రాథమిక ఆదాయం.

Correct: B — భారత్

నోట్స్ ప్రకారం ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదికల్లో విదేశాల నుండి అత్యధిక రెమిటెన్సులు అందుకుంటున్న దేశం భారత్. ఈ రెమిటెన్సులు కరెంట్ ఖాతాలో వస్తు వాణిజ్య లోటును పూడ్చడానికి ఉపయోగపడతాయి.

Correct: C — హాట్ మనీ (Hot Money)

FPI షేర్లు, బాండ్లలో పెట్టే పెట్టుబడి కాబట్టి త్వరగా బయటకు వెళ్లిపోవచ్చు; అందుకే దీన్ని హాట్ మనీ అంటారు. FDI దీర్ఘకాలికం, స్థిరమైనది. FPI లో పెట్టుబడిదారులు లాభం కోసం షేర్లు, బాండ్లు కొంటారు, నిర్వహణలో పాత్ర ఉండదు; ఒక్కసారిగా వెళ్లిపోతే స్టాక్ మార్కెట్ పడిపోయి రూపాయి విలువ క్షీణించవచ్చు.

Correct: D — బాహ్య వాణిజ్య రుణాలు (ECB)

భారత కంపెనీలు విదేశాల నుండి తీసుకునే వాణిజ్య రుణాలను ECB (External Commercial Borrowings) అంటారు. NRI డిపాజిట్లు ప్రవాస భారతీయుల బ్యాంకు డిపాజిట్లు; బాహ్య సహాయం ప్రపంచ బ్యాంకు వంటి వాటి రాయితీ రుణాలు.

Correct: A — వస్తువుల ఎగుమతులు − దిగుమతులు

వాణిజ్య శేషం = వస్తువుల ఎగుమతుల విలువ − దిగుమతుల విలువ. దిగుమతులు ఎక్కువైతే వాణిజ్య లోటు, ఎగుమతులు ఎక్కువైతే మిగులు. సేవలు, పెట్టుబడులు ఇందులో లెక్కలోకి రావు.

Correct: B — ముడి చమురు & పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు

ముడి చమురు & పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు భారత్ అతిపెద్ద దిగుమతి అంశం; తర్వాత బంగారం, ముత్యాలు, విలువైన రాళ్లు, ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు వస్తాయి. అందుకే చమురు ధరలు మన వాణిజ్య లోటును బాగా ప్రభావితం చేస్తాయి.