భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ రంగాలు (Sectors of Economy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ రంగాలు (Sectors of Economy) (ఆర్థిక శాస్త్ర ప్రాథమికాంశాలు (Basics of Economy)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
Services PMI గురించి సరైన ప్రవచనం ఏది?
A. 50 కంటే ఎక్కువ విస్తరణను, 50 కంటే తక్కువ సంకోచాన్ని సూచిస్తుంది
B. 50 కంటే ఎక్కువ సంకోచాన్ని సూచిస్తుంది
C. ఇది పరిశ్రమల ఉత్పత్తిని మాత్రమే కొలుస్తుంది
D. ఇది ధరల పెరుగుదలను కొలుస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — 50 కంటే ఎక్కువ విస్తరణను, 50 కంటే తక్కువ సంకోచాన్ని సూచిస్తుంది
Services PMI > 50 అంటే సేవా రంగం విస్తరణ, < 50 అంటే సంకోచం. ఇది సేవా రంగ సూచీ; పరిశ్రమల ఉత్పత్తిని కొలిచేది IIP, ధరల పెరుగుదలను కొలిచేది ద్రవ్యోల్బణ సూచీలు.
కింది రంగాలను GVA వాటా ప్రకారం అవరోహణ క్రమంలో (ఎక్కువ నుండి తక్కువ) అమర్చండి.
A. వ్యవసాయం > పరిశ్రమ > సేవలు
B. సేవలు > పరిశ్రమ > వ్యవసాయం
C. పరిశ్రమ > సేవలు > వ్యవసాయం
D. సేవలు > వ్యవసాయం > పరిశ్రమ
Answer & explanation
Correct: B — సేవలు > పరిశ్రమ > వ్యవసాయం
GVA వాటా: సేవలు (~55%) > పరిశ్రమ (~27–28%) > వ్యవసాయం (~18%). ఉపాధి వాటా క్రమం వేరు: వ్యవసాయం (~46%) > సేవలు (~29%) > పరిశ్రమ (~25%). ఇదే సంఖ్యలు తలక్రిందులుగా కనిపించే ఉపాధి క్రమంతో పోల్చి చూస్తే ఆదాయం, ఉపాధి మధ్య అంతరం స్పష్టమవుతుంది; ప్రశ్నలో GVA అని ఉందా ఉపాధి అని ఉందా జాగ్రత్తగా చూడాలి.
కింది రంగాలను ఉపాధి వాటా ప్రకారం అవరోహణ క్రమంలో అమర్చండి (PLFS 2023-24, సుమారు).
A. సేవలు > వ్యవసాయం > పరిశ్రమ
B. పరిశ్రమ > వ్యవసాయం > సేవలు
C. వ్యవసాయం > సేవలు > పరిశ్రమ
D. వ్యవసాయం > పరిశ్రమ > సేవలు
Answer & explanation
Correct: C — వ్యవసాయం > సేవలు > పరిశ్రమ
ఉపాధి వాటాలు: వ్యవసాయం ~46%, సేవలు ~29%, పరిశ్రమ ~25%. కాబట్టి వ్యవసాయం > సేవలు > పరిశ్రమ. GVA వాటా క్రమం (సేవలు > పరిశ్రమ > వ్యవసాయం) దీనికి భిన్నమైనది.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. 1950-51లో 70% పైగా ప్రజలు వ్యవసాయంపై ఆధారపడ్డారు.
2. ఇప్పుడు వ్యవసాయ GVA వాటా సుమారు 18%.
3. పరిష్కారం – శ్రమ ఆధారిత తయారీ రంగం (వస్త్రాలు, తోలు, ఆహార శుద్ధి) ద్వారా కార్మికులను మళ్లించడం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడూ నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. వ్యవసాయం నుండి కార్మికులను శ్రమ ఆధారిత తయారీ, MSMEల వైపు మళ్లించడం, నైపుణ్య అభివృద్ధి భారత నిర్మాణాత్మక సమస్యకు పరిష్కారాలు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. సంఘటిత రంగంలో PF, పింఛను, వైద్య సౌకర్యాలు ఉంటాయి.
2. అసంఘటిత రంగంలో ఉద్యోగ భద్రత ఉండదు.
3. వ్యవసాయ కూలీలు సంఘటిత రంగానికి ఉదాహరణ.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
సంఘటిత రంగంలో క్రమమైన జీతం, PF, పింఛను, వైద్య సౌకర్యాలు ఉంటాయి; అసంఘటిత రంగంలో ఉద్యోగ భద్రత, సామాజిక భద్రత ఉండవు. వ్యవసాయ కూలీలు అసంఘటిత రంగానికి ఉదాహరణ; కాబట్టి 3 తప్పు.
కింది వాటిని సంవత్సరాలతో జతపరచండి.
A. NCEUS
B. అసంఘటిత కార్మికుల సామాజిక భద్రతా చట్టం
C. PM-SYM
D. e-Shram
1. 2021
2. 2019
3. 2008
4. 2004
A. A-3, B-4, C-2, D-1
B. A-4, B-3, C-2, D-1
C. A-4, B-3, C-1, D-2
D. A-2, B-3, C-4, D-1
Answer & explanation
Correct: B — A-4, B-3, C-2, D-1
NCEUS – 2004; సామాజిక భద్రతా చట్టం – 2008; PM-SYM – 2019; e-Shram – 2021. కాబట్టి A-4, B-3, C-2, D-1 సరైన జత. ఈ నాలుగూ అసంఘటిత రంగం సంస్కరణ క్రమంలో ముఖ్య ఘట్టాలు: కమిషన్ → చట్టం → పింఛను పథకం → డేటాబేస్ పోర్టల్ అనే వరుసలో వచ్చాయి.
కింది వాటిలో అసంఘటిత రంగాన్ని క్రమంగా సంఘటితంగా మార్చే (Formalisation) ప్రయత్నానికి సంబంధించనిది ఏది?
A. GST
B. డిజిటల్ చెల్లింపులు
C. అసంఘటిత కార్మికులపై అదనపు పన్నులు
D. EPFO నమోదులు
Answer & explanation
Correct: C — అసంఘటిత కార్మికులపై అదనపు పన్నులు
GST, డిజిటల్ చెల్లింపులు, EPFO నమోదులు పెరగడం ద్వారా అసంఘటిత రంగాన్ని సంఘటితంగా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. "అదనపు పన్నులు" నోట్స్‌లో ఫార్మలైజేషన్ సాధనంగా లేవు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. నవరత్న హోదా 1997లో వచ్చింది.
2. మహారత్న హోదా 2009లో వచ్చింది.
3. మహారత్నకు అత్యధిక స్వయంప్రతిపత్తి ఉంటుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
నవరత్న (1997), మహారత్న (2009) సరైనవి; మహారత్న హోదాకు అత్యధిక స్వయంప్రతిపత్తి ఉంటుంది కాబట్టి మూడూ సరైనవే. మినీరత్న కేటగిరీ I, II కూడా ఉన్నాయి. ఈ హోదాలతో పాటు మినీరత్న (కేటగిరీ I, II) కూడా ఉన్నాయి; హోదా పెరిగే కొద్దీ సంస్థకు పెట్టుబడి నిర్ణయాల్లో స్వయంప్రతిపత్తి పెరుగుతుంది.
కింది ఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
1. పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం
2. 14 బ్యాంకుల జాతీయీకరణ
3. 6 బ్యాంకుల జాతీయీకరణ
4. నవరత్న హోదా ప్రవేశం
A. 1, 2, 3, 4
B. 2, 1, 3, 4
C. 1, 3, 2, 4
D. 1, 2, 4, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3, 4
పారిశ్రామిక విధాన తీర్మానం (1956) → 14 బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969) → 6 బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1980) → నవరత్న (1997). కాబట్టి క్రమం 1, 2, 3, 4. ఈ క్రమం భారత ప్రభుత్వ రంగం పాత్ర పెరిగి (1956, 1969, 1980), తర్వాత సంస్థలకు స్వయంప్రతిపత్తి ఇచ్చే దిశగా (1997, 2009) మారిన చరిత్రను చూపుతుంది.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. PPP లో ప్రభుత్వం, ప్రైవేటు సంస్థ కలిసి పెట్టుబడి పెడతాయి.
2. హైదరాబాద్ రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం PPP కి ఉదాహరణ.
3. 1991 నూతన పారిశ్రామిక విధానం ప్రభుత్వ రంగానికి కేటాయించిన పరిశ్రమల సంఖ్యను పెంచింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
PPP నిర్వచనం, హైదరాబాద్ విమానాశ్రయ ఉదాహరణ సరైనవి. 1991 విధానం ప్రభుత్వ రంగానికి కేటాయించిన పరిశ్రమల సంఖ్యను తగ్గించి ప్రైవేటుకు ఎక్కువ అవకాశం ఇచ్చింది; కాబట్టి 3 తప్పు.