ఆర్థిక వృద్ధి, అభివృద్ధి & మానవ అభివృద్ధి సూచీ (Growth, Development & HDI): మానవాభివృద్ధి సూచీ (HDI) – ప్రారంభం & రూపకర్తలు

Correct: D — ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (UNDP)

HDIని UNDP తన మానవాభివృద్ధి నివేదిక (HDR) ద్వారా ప్రచురిస్తుంది. ప్రపంచ బ్యాంకు, IMF వేరే నివేదికలు ఇస్తాయి; WEF ప్రపంచ లింగ అంతర నివేదికను ప్రచురిస్తుంది, HDIని కాదు.

Correct: C — 1990

మొదటి మానవాభివృద్ధి నివేదిక 1990లో విడుదలైంది; అప్పటి నుండి UNDP ప్రతి సంవత్సరం HDRను ప్రచురిస్తోంది. 1995లో GDI వచ్చింది, 2000లో సహస్రాబ్ది లక్ష్యాలు ఆమోదం పొందాయి.

Correct: B — మహబూబ్ ఉల్ హక్

మహబూబ్ ఉల్ హక్ పాకిస్తాన్ ఆర్థికవేత్త; ఆయనను HDI పితామహుడు అంటారు. అమర్త్య సేన్ భారతీయుడు, సామర్థ్య విధానం ద్వారా సైద్ధాంతిక పునాది వేశారు. మోరిస్ PQLI రూపకర్త.

Correct: D — 0.800 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

UNDP వర్గీకరణ: చాలా అధిక – 0.800+, అధిక – 0.700–0.799, మధ్యస్థ – 0.550–0.699, తక్కువ – 0.550 కంటే తక్కువ. కాబట్టి 0.800 కనీస విలువ; 0.700 అధిక వర్గానికి కనీసం.

Correct: C — మధ్యప్రదేశ్

మధ్యప్రదేశ్ 1995లో మొదటి రాష్ట్ర మానవాభివృద్ధి నివేదికను విడుదల చేసింది. జాతీయ మానవాభివృద్ధి నివేదికను ప్రణాళికా సంఘం 2002లో విడుదల చేసింది. ఈ నివేదికల క్రమం: మధ్యప్రదేశ్ 1995 (రాష్ట్రం), ప్రణాళికా సంఘం 2002 (జాతీయం).

Correct: C — మొదటి HDR – 1990

మొదటి మానవాభివృద్ధి నివేదిక 1990లో వచ్చింది. HDI పితామహుడు మహబూబ్ ఉల్ హక్ (సేన్ సైద్ధాంతిక పునాది వేశారు); HDIని UNDP ప్రచురిస్తుంది; జాతీయ మానవాభివృద్ధి నివేదికను ప్రణాళికా సంఘం 2002లో విడుదల చేసింది.

Correct: C — ప్రజలే దేశాల అసలు సంపద

1990 మొదటి HDR "People are the real wealth of a nation" అనే వాక్యంతో మొదలైంది; అంటే మానవ సామర్థ్యాలే అభివృద్ధికి లక్ష్యం. వనరుల కొరతే ఆర్థిక సమస్యనేది ఆర్థిక శాస్త్ర మూల భావన, HDR ఆలోచన కాదు.

Correct: A — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే

సరైన వర్గీకరణ: చాలా అధిక 0.800+, అధిక 0.700–0.799, మధ్యస్థ 0.550–0.699, తక్కువ 0.550 కంటే తక్కువ. 4వ వాక్యంలో 0.600 అని ఇవ్వడం తప్పు; తక్కువ వర్గానికి హద్దు 0.550.