AP బడ్జెట్ & సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే (AP Budget & Survey) · Practice MCQs

Correct: D — 11 నవంబర్ 2024న; ₹2,94,427 కోట్లు

ఎన్నికల సంవత్సరం కావడంతో 2024-25కు మొదట ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ ప్రవేశపెట్టి, పూర్తి బడ్జెట్‌ను 11 నవంబర్ 2024న ₹2,94,427 కోట్లతో ఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్ ప్రవేశపెట్టారు. ₹3,22,359 కోట్లు 2025-26 బడ్జెట్ మొత్తం.

Correct: A — జీతాలు, పింఛన్లు, వడ్డీ చెల్లింపులు

జీతాలు, పింఛన్లు, వడ్డీలు తప్పనిసరిగా చెల్లించాల్సిన ఖర్చులు కాబట్టి వీటిని కమిటెడ్ ఖర్చు అంటారు. వీటి వాటా పెరిగితే ప్రాజెక్టులు, రోడ్ల వంటి మూలధన ఖర్చుకు తక్కువ డబ్బు మిగులుతుంది; ఇదే AP బడ్జెట్‌లో ప్రధాన సమస్య.

Correct: B — GSDP = GSVA + ఉత్పత్తి పన్నులు − ఉత్పత్తి సబ్సిడీలు

GSVA అంటే రంగాల వారీగా జోడించిన విలువ. దానికి ఉత్పత్తి పన్నులను కలిపి, ఉత్పత్తి సబ్సిడీలను తీసివేస్తే GSDP వస్తుంది. తరుగుదల (Depreciation) తీసివేస్తే NSDP వస్తుంది; తరుగుదలను కలపడం తప్పు.

Correct: C — GSDP − తరుగుదల (Depreciation)

నికర రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (NSDP) = GSDP − తరుగుదల. యంత్రాలు, భవనాల అరుగుదలను తీసివేసిన తర్వాత మిగిలేది ఇది. తలసరి ఆదాయ లెక్కింపులో NSDP నే వాడతారు, GSDP ని కాదు.

Correct: D — స్థిర ధరల GSDP; నిజమైన వృద్ధి

ఆధార సంవత్సరం (2011-12) ధరలతో లెక్కించినది స్థిర ధరల GSDP; ధరల మార్పు ప్రభావం లేనందున నిజమైన (Real) వృద్ధి తెలుస్తుంది. ప్రస్తుత ధరల్లో లెక్కిస్తే ద్రవ్యోల్బణం కలిసి ఉంటుంది.

Correct: A — పశుసంపద

పశుసంపద, అటవీ, మత్స్య, గనులు, వ్యవసాయం ప్రాథమిక రంగం. తయారీ, నిర్మాణం, విద్యుత్-గ్యాస్-నీటి సరఫరా ద్వితీయ రంగం. వ్యాపారం, రవాణా, బ్యాంకింగ్, రియల్ ఎస్టేట్, ప్రభుత్వ సేవలు తృతీయ రంగం.

Correct: B — సుమారు 41%

SES 2023-24 (ప్రస్తుత ధరల్లో, సుమారుగా) ప్రకారం సేవలు 41%, వ్యవసాయ & అనుబంధ రంగాలు 36%, పరిశ్రమలు 23%. అంటే సేవల రంగం వాటా అత్యధికం. 36% వ్యవసాయ రంగానికి, 23% పరిశ్రమలకు చెందినవి.

Correct: C — సుమారు ₹2.4 లక్షలు

నోట్స్ ప్రకారం AP తలసరి ఆదాయం 2022-23లో సుమారు ₹2.19 లక్షలు కాగా, 2023-24 ముందస్తు అంచనాలో సుమారు ₹2.4 లక్షలు. ఇది జాతీయ సగటు కంటే ఎక్కువే కానీ తెలంగాణ కంటే తక్కువ. అంచనా సంఖ్యలు తర్వాత సవరించబడతాయని గమనించాలి.

Correct: D — 42%

14వ ఆర్థిక సంఘం (2015–20, చైర్మన్ వై.వి. రెడ్డి) రాష్ట్రాల వాటాను 42%కి పెంచింది. 15వ ఆర్థిక సంఘం దీన్ని 41%కి తగ్గించింది; ఎందుకంటే జమ్మూ-కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైంది. 32% అంతకుముందు 13వ సంఘం వాటా.

Correct: A — 4.047%

AP వాటా 14వ ఆర్థిక సంఘంలో 4.305% కాగా 15వ ఆర్థిక సంఘంలో 4.047%కి తగ్గింది. ఈ రెండు సంఖ్యలూ తరచూ ఒకదానితో ఒకటి మార్చి అడుగుతారు; 14వ → 4.305%, 15వ → 4.047% అని గుర్తుంచుకోవాలి.