వ్యవసాయ రంగం & హరిత విప్లవం (Green Revolution) · Practice MCQs

Correct: C — వ్యవసాయ ధరల కమిషన్, భారత ఆహార సంస్థ

హరిత విప్లవ కాలంలో 1965లో వ్యవసాయ ధరల కమిషన్ (ఇప్పటి CACP), భారత ఆహార సంస్థ (FCI) ఏర్పాటయ్యాయి. అవి MSP నిర్ణయం, ధాన్యం సేకరణకు వీలు కల్పించాయి. NABARD 1982లో, నీతి ఆయోగ్ 2015లో వచ్చాయి; RBI, SEBI వ్యవసాయ సంస్థలు కావు.

Correct: D — పంత్‌నగర్ (ఉత్తరాఖండ్), 1960

దేశంలో మొదటి వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం పంత్‌నగర్ (ఉత్తరాఖండ్)లో 1960లో ఏర్పడింది; ఇది HYV పరిశోధనకు, హరిత విప్లవ వ్యాప్తికి పునాది వేసింది. మిగిలిన విశ్వవిద్యాలయాలు తర్వాతి కాలంలో ఏర్పడినవి, ప్రాంతీయ ప్రాధాన్యం ఉన్నవి అయినా మొదటివి కావు.

Correct: A — 1966-67, గోధుమ

హరిత విప్లవ కాలంలో 1966-67లో గోధుమకు మొదటిసారి కనీస మద్దతు ధర ప్రకటించారు. రైతులు HYV గోధుమ సాగుకు ముందుకు రావడానికి ధర భద్రత అవసరమైంది. చెరకుకు MSP బదులు FRP ఉంటుంది, కాబట్టి చెరకు ఎంపిక తప్పు.

Correct: B — భూగర్భ జలాల క్షీణత

అధిక నీటి అవసరమున్న వరి-గోధుమ సాగు వల్ల పంజాబ్, హర్యానాల్లో భూగర్భ జలాలు బాగా తగ్గిపోయాయి. దీనితో పాటు నేల లవణీయత, నీరు నిలవడం, రసాయన వాడకం వంటి సమస్యలూ వచ్చాయి. ఇతర ఎంపికలు హరిత విప్లవ ఫలితాలు కావు.

Correct: C — పంట కొయ్యల దహనం (Stubble Burning)

వరి కోత తర్వాత గోధుమ విత్తడానికి సమయం తక్కువగా ఉండటంతో రైతులు పంట కొయ్యలను తగులబెడుతున్నారు; ఇది వాయు కాలుష్యానికి కారణమవుతోంది. ఇది హరిత విప్లవ వరి-గోధుమ చక్రం పరోక్ష ఫలితం. ఇతర సమస్యలు ఈ చక్రంతో నేరుగా ముడిపడినవి కావు.

Correct: D — RKVY కింద, 2010-11

తూర్పు భారతానికి హరిత విప్లవం (BGREI) 2010-11లో రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (RKVY) కింద ప్రారంభమైంది. దీని ప్రధాన లక్ష్యం తూర్పు రాష్ట్రాల్లో వరి దిగుబడి పెంచడం. NFSM, RKVY 2007లో వచ్చాయి; PMKSY 2015లో, PM-KISAN 2019లో ప్రారంభమయ్యాయి.

Correct: A — హర్ ఖేత్ కో పానీ

PMKSY (2015) నినాదం "హర్ ఖేత్ కో పానీ", "Per Drop More Crop"; ఇది సూక్ష్మ నీటిపారుదలను ప్రోత్సహిస్తుంది. "జై జవాన్ జై కిసాన్" లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి నినాదం, "గరీబీ హటావో" ఇందిరా గాంధీ నినాదం. ఈ నినాదాలను వాటి పథకాలతో కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — సూరత్‌గఢ్ (రాజస్థాన్)

సాయిల్ హెల్త్ కార్డ్ పథకం 2015లో రాజస్థాన్‌లోని సూరత్‌గఢ్‌లో ప్రారంభమైంది; ఇది నేల పోషకాలను తెలిపి ఎరువుల సమతుల్య వాడకాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. పంత్‌నగర్ మొదటి వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఉన్నచోటు, ఆనంద్ NDDB ప్రధానకేంద్రం, పోచంపల్లి భూదాన ఉద్యమానికి నిలయం.

Correct: C — నీలి విప్లవం

PMMSY (2020) మత్స్య రంగ అభివృద్ధికి ఉద్దేశించింది; చేపల ఉత్పత్తి పెంపును నీలి విప్లవం (Blue Revolution) అంటారు. శ్వేత విప్లవం పాలు, పసుపు విప్లవం నూనె గింజలు, స్వర్ణ విప్లవం ఉద్యాన పంటలు/తేనెకు సంబంధించినవి. ఇలా రంగు-రంగం జతలు జతపరిచే ప్రశ్నల్లో ఉపయోగపడతాయి.

Correct: D — 1986, సామ్ పిట్రోడా

నూనె గింజల ఉత్పత్తిని పెంచే సాంకేతిక మిషన్ 1986లో ప్రారంభమైంది; పసుపు విప్లవ పితామహుడిగా సామ్ పిట్రోడాను చెబుతారు. వర్గీస్ కురియన్ శ్వేత విప్లవానికి, స్వామినాథన్ హరిత విప్లవానికి, బోర్లాగ్ ప్రపంచ హరిత విప్లవానికి సంబంధించినవారు. అందువల్ల సంవత్సరం, వ్యక్తి సరిపోవాలి.