గుహలు & శిల్పకళ (Caves & Sculpture) · Practice MCQs

Correct: A — బౌద్ధ, హిందూ, జైన

ఎల్లోరాలో బౌద్ధ, హిందూ, జైన మూడు మతాల గుహలు ఒకే చోట ఉండటం ప్రత్యేకత; ఇది మత సహనానికి గొప్ప ఉదాహరణ. అజంతా బౌద్ధ గుహలకు మాత్రమే పరిమితమైంది. అజంతా గుహల్లో బౌద్ధ చిత్రాలు, ఎలిఫెంటాలో శైవ శిల్పాలు ప్రసిద్ధి.

Correct: D — 16వ గుహ

కైలాస దేవాలయం ఎల్లోరాలోని 16వ గుహ; రాష్ట్రకూట రాజు మొదటి కృష్ణుడు నిర్మించాడు. పై నుండి కిందికి ఒకే రాతి కొండను తొలిచిన ఏకశిలా నిర్మాణం. మొత్తం గుహలు 34 కాబట్టి 34వ గుహ చివరి జైన గుహల్లో ఒకటి.

Correct: D — ఘారాపురి ద్వీపం

ఎలిఫెంటా గుహలు ముంబై హార్బర్‌లోని ఘారాపురి ద్వీపంలో ఉన్నాయి; అక్కడి పెద్ద ఏనుగు విగ్రహం చూసి పోర్చుగీసు వారు ఎలిఫెంటా అని పేరు పెట్టారు. శ్రీహరికోట ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, అండమాన్, లక్షద్వీప్ వేరే ద్వీప సమూహాలు.

Correct: C — త్రిమూర్తి సదాశివ (మూడు ముఖాల శివుడు)

ఎలిఫెంటా శైవ గుహలు; ప్రధాన శిల్పం త్రిమూర్తి సదాశివ (మూడు ముఖాల శివుడు). కైలాస దేవాలయం ఎల్లోరాలో ఉంది. పద్మపాణి, మరణిస్తున్న రాకుమార్తె అజంతా చిత్రాలు.

Correct: B — తమిళనాడు, బంగాళాఖాతం

మహాబలిపురం (మామల్లపురం) తమిళనాడులో బంగాళాఖాతం ఒడ్డున ఉంది. పల్లవ రాజుల కాలంలో ఇక్కడ గుహలు, ఏకశిలా రథాలు, కట్టడ దేవాలయం రూపొందాయి. UNESCO 1984లో వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించింది.

Correct: A — ఐదు

పంచ రథాలు అంటే ఐదు ఏకశిలా రథాలు; వీటికి పాండవుల పేర్లు (ధర్మరాజ, భీమ, అర్జున, నకుల–సహదేవ) పెట్టారు, ద్రౌపది రథం కూడా ఉంది. అసలు ఇవి పూజల కోసం కట్టలేదు, నమూనాల్లా చెక్కారు.

Correct: A — అశోకుడు

సాంచి స్తూపాన్ని అశోకుడు నిర్మించాడు; దాని తోరణాలను శాతవాహనుల కాలంలో చెక్కారు. సాంచి మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉంది, UNESCO గుర్తింపు 1989. కనిష్కుడు కుషాణ రాజు, 4వ బౌద్ధ సంగీతికి పోషకుడు.

Correct: D — గ్రీకు–రోమన్ ప్రభావం

గాంధార శిల్పంపై గ్రీకు–రోమన్ ప్రభావం ఉంది, అందుకే దీన్ని గ్రీకో–బౌద్ధ శైలి అంటారు; బూడిద రంగు షిస్ట్ రాయి వాడారు. మథుర శిల్పం పూర్తిగా స్వదేశీ శైలి, ఎర్ర ఇసుకరాయితో చేశారు.

Correct: C — సారనాథ్ సింహ స్తంభం

సారనాథ్ సింహ స్తంభం (Lion Capital)లో నాలుగు సింహాలు వీపుకు వీపు ఆనించి ఉంటాయి; దీన్ని 26 జనవరి 1950న భారత జాతీయ చిహ్నంగా స్వీకరించారు. దీదార్‌గంజ్ యక్షి, ధౌలి ఏనుగు ఇతర మౌర్య శిల్పాలు.

Correct: B — మైనం కరిగించే పద్ధతి (Lost-wax)

మొహెంజొదారో నాట్యగత్తె కాంస్య విగ్రహాన్ని మైనం కరిగించే (Lost-wax / Cire perdue) పద్ధతిలో చేశారు. చోళ కాంస్యాలు కూడా ఇదే పద్ధతిలో చేస్తారు. మైనపు బొమ్మను మట్టి పూతలో ఉంచి కాల్చి, కరిగిన మైనం ఖాళీలో లోహం పోస్తారు.