భారతీయ దర్శనాలు (Schools of Philosophy) · Practice MCQs

Correct: B — చిత్తవృత్తి నిరోధం (మనసు కదలికలను నియంత్రించడం)

యోగ అంటే చిత్తవృత్తి నిరోధం, అంటే మనసు కదలికలను నియంత్రించడం. కేవలం శరీర ఆసనాలే యోగం కాదు; ఆసనం అష్టాంగ యోగంలో ఒక అంగం మాత్రమే. యోగ సూత్రాలను పతంజలి రచించాడు; అష్టాంగ యోగంలో యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామం, ప్రత్యాహారం, ధారణ, ధ్యానం, సమాధి అనే ఎనిమిది అంగాలు ఉన్నాయి.

Correct: A — యోగం (సేశ్వర సాంఖ్యం)

యోగ దర్శనం ఈశ్వరుడిని ప్రత్యేక పురుషునిగా అంగీకరిస్తుంది కాబట్టి దీన్ని సేశ్వర సాంఖ్యం అంటారు. సాంఖ్యం ఈశ్వరుని సృష్టికర్తగా అంగీకరించదు (నిరీశ్వర సాంఖ్యం). చార్వాకం దేవుడినే నిరాకరిస్తుంది.

Correct: A — యమ, నియమ

అష్టాంగ యోగం క్రమం: యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామం, ప్రత్యాహారం, ధారణ, ధ్యానం, సమాధి. మొదటి రెండు యమ, నియమ (నియంత్రణలు). ఆసన, ప్రాణాయామం శరీరం, శ్వాసకు సంబంధించినవి.

Correct: D — ఛాందోగ్య ఉపనిషత్తు

తత్ త్వం అసి ఛాందోగ్య ఉపనిషత్తులోని మహావాక్యం. అహం బ్రహ్మాస్మి బృహదారణ్యకానికి, అయమాత్మా బ్రహ్మ మాండూక్యానికి, ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ ఐతరేయానికి చెందినవి. నాలుగు మహావాక్యాలను నాలుగు ఉపనిషత్తులతో జతచేసి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తు

అహం బ్రహ్మాస్మి బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తులో ఉంది. తత్ త్వం అసి ఛాందోగ్యంలో ఉంది కాబట్టి ఆ రెండింటి మధ్య గందరగోళం రాకూడదు. మహావాక్యాలు నాలుగు, ప్రతిదానికి ఒక ఉపనిషత్తు.

Correct: B — మాండూక్య ఉపనిషత్తు

అయమాత్మా బ్రహ్మ మాండూక్య ఉపనిషత్తులోని మహావాక్యం. ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ ఐతరేయానిది. నాలుగు మహావాక్యాలు, వాటి ఉపనిషత్తులను జతగా నేర్చుకోవడం పరీక్షకు ఉపయోగకరం.

Correct: B — ఐతరేయ ఉపనిషత్తు

ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ ఐతరేయ ఉపనిషత్తులోనిది. అయమాత్మా బ్రహ్మ మాండూక్యంలో, తత్ త్వం అసి ఛాందోగ్యంలో, అహం బ్రహ్మాస్మి బృహదారణ్యకంలో ఉన్నాయి. నాలుగు మహావాక్యాలను నాలుగు ఉపనిషత్తులతో జతచేసి గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షకు ఉపయోగపడుతుంది.

Correct: A — కాలడి (కేరళ)

శంకరాచార్యులు 8వ శతాబ్దంలో కేరళలోని కాలడిలో జన్మించారు. రామానుజాచార్యులు తమిళనాడులోని శ్రీపెరంబుదూర్‌లో జన్మించారు (శ్రీరంగం కేంద్రం); మధ్వాచార్యుల కేంద్రం ఉడిపి.

Correct: D — శ్రీభాష్యం

రామానుజాచార్యుల ప్రధాన రచన శ్రీభాష్యం; ఆయన విశిష్టాద్వైతం బోధించారు, కేంద్రం శ్రీరంగం. బ్రహ్మసూత్రాలు బాదరాయణుని రచన (శ్రీభాష్యం వాటిపై వ్యాఖ్యానం). సాంఖ్యకారిక ఈశ్వరకృష్ణునిది.

Correct: C — నాగార్జునుడు

మాధ్యమిక శూన్యవాదానికి నాగార్జునుడు సంబంధం. అసంగుడు, వసుబంధుడు యోగాచార (విజ్ఞానవాదం) శాఖకు చెందినవారు. అశ్వఘోషుడు 4వ బౌద్ధ సంగీతిలో ఉపాధ్యక్షుడు. బౌద్ధ తత్త్వ శాఖల్లో సౌత్రాంతిక, వైభాషిక శాఖలు కూడా ఉన్నాయి.