భారతీయ దర్శనాలు (Schools of Philosophy) · Practice MCQs

Correct: A — ఆరు

ఆస్తిక దర్శనాలు ఆరు: న్యాయం, వైశేషికం, సాంఖ్యం, యోగం, పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస (వేదాంతం). అందుకే వాటిని షడ్దర్శనాలు అంటారు. మూడు అంటే నాస్తిక దర్శనాల సంఖ్య (చార్వాక, బౌద్ధ, జైన) కాబట్టి దానితో కలపకూడదు.

Correct: D — గౌతముడు (అక్షపాదుడు)

న్యాయ దర్శనాన్ని గౌతముడు (అక్షపాదుడు) స్థాపించాడు; గ్రంథం న్యాయ సూత్రాలు. కణాదుడు వైశేషికం, కపిలుడు సాంఖ్యం, జైమిని పూర్వ మీమాంస స్థాపకులు. చిట్కా: న్యాయ–గౌతమ.

Correct: C — కణాదుడు

వైశేషిక దర్శన స్థాపకుడు కణాదుడు (ఉలూకుడు అని కూడా అంటారు); గ్రంథం వైశేషిక సూత్రాలు. పతంజలి యోగ, బాదరాయణుడు వేదాంత, బృహస్పతి చార్వాక దర్శనాలకు సంబంధించినవారు.

Correct: B — కపిలుడు

సాంఖ్య దర్శనం స్థాపకుడు కపిలుడు. గౌతముడు న్యాయ, జైమిని మీమాంస, పతంజలి యోగ దర్శన స్థాపకులు. సాంఖ్యం భారతీయ దర్శనాల్లో అత్యంత ప్రాచీనమైనదిగా భావిస్తారు.

Correct: B — పతంజలి

యోగ దర్శనం స్థాపకుడు పతంజలి; గ్రంథం యోగ సూత్రాలు. కపిలుడు సాంఖ్య, కణాదుడు వైశేషిక, బాదరాయణుడు వేదాంత స్థాపకులు. యోగం సాంఖ్య సిద్ధాంతాలను ఆధారంగా తీసుకుని ఆచరణ మార్గాన్ని చెబుతుంది.

Correct: A — జైమిని

పూర్వ మీమాంస స్థాపకుడు జైమిని; గ్రంథం మీమాంస సూత్రాలు. ఉత్తర మీమాంస (వేదాంతం) స్థాపకుడు బాదరాయణుడు. రెండింటి మధ్య తేడాను గుర్తుంచుకోవాలి. పూర్వ మీమాంస వేదాల యజ్ఞ కర్మకాండ భాగాన్ని వివరిస్తుంది; కుమారిల భట్టు, ప్రభాకరుడు ప్రముఖ వ్యాఖ్యాతలు.

Correct: D — చార్వాకం

వేదాల ప్రామాణికతను అంగీకరించనివి నాస్తిక దర్శనాలు: చార్వాకం (లోకాయతం), బౌద్ధం, జైనం. న్యాయం, సాంఖ్యం, యోగం ఆస్తిక (షడ్దర్శన) శాఖలు కాబట్టి అవి సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: C — నాలుగు

న్యాయ దర్శనం నాలుగు ప్రమాణాలను అంగీకరిస్తుంది: ప్రత్యక్షం, అనుమానం, ఉపమానం, శబ్దం. వైశేషికం, బౌద్ధం రెండు; సాంఖ్య, యోగ మూడు; కుమారిల మీమాంస, అద్వైతం ఆరు ప్రమాణాలు అంగీకరిస్తాయి.

Correct: C — వైశేషికం

వైశేషిక దర్శనం ప్రపంచం పరమాణువులతో నిర్మితమై ఉందని, పరమాణువులు నాశనం కావని చెబుతుంది. సాంఖ్యం పురుష–ప్రకృతి ద్వైతం, యోగం అష్టాంగ మార్గం, చార్వాకం భౌతికవాదం గురించి చెబుతాయి.

Correct: B — తర్కం (Logic), సరైన జ్ఞానం

న్యాయ దర్శనం తర్కం, సరైన జ్ఞానం ఎలా పొందాలి అనే అంశాలపై దృష్టి పెడుతుంది; భారతీయ తర్కశాస్త్రానికి పునాది. యజ్ఞ కర్మకాండ మీమాంసకు, ఆసనాలు యోగానికి, భౌతిక సుఖాలు చార్వాకానికి సంబంధించినవి.