భరతనాట్యం – తమిళనాడు (Bharatanatyam)

Correct: A — తమిళనాడు

భరతనాట్యం తమిళనాడుకు చెందినది; పూర్వం ఆలయాల్లో దేవదాసీలు చేసేవారు. కేరళలో కథకళి, మోహినీయాట్టం, ఒడిశాలో ఒడిస్సీ, అస్సాంలో సత్రియ ప్రసిద్ధి. ఈ నృత్యంలో భావ, రాగ, తాళ మూడూ ఉండటం వల్ల ‘భ-ర-త’ అని కూడా చెబుతారు; ఇది ఒంటరిగా (solo) చేసే నృత్యం.

Correct: B — రుక్మిణీ దేవి అరండేల్

రుక్మిణీ దేవి అరండేల్ భరతనాట్యానికి గౌరవాన్ని తిరిగి తెచ్చి 1936లో చెన్నైలో కళాక్షేత్రను స్థాపించారు. బాలసరస్వతి, యామినీ కృష్ణమూర్తి, పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం ఈ నృత్యంలోని ఇతర ప్రముఖులు.

Correct: C — సదిర్ (Sadir)

పూర్వం దేవదాసీలు ఆలయాల్లో చేసిన ఈ నృత్యాన్ని సదిర్ అనేవారు. అంకియా నాట్ అస్సాం నాటకాలు, రామనాట్టం కథకళి పూర్వ రూపం, గోటిపువా ఒడిశా సంప్రదాయం. సదిర్ ఆలయ దేవదాసీల నృత్యం; తంజావూరు చతుష్టయం, రుక్మిణీ దేవి కృషి వల్ల ఆధునిక భరతనాట్యంగా స్థిరపడింది.

Correct: A — బాలసరస్వతి

తంజావూరు చతుష్టయం చిన్నయ్య, పొన్నయ్య, శివానందం, వడివేలు అనే నలుగురు సోదరులు; 19వ శతాబ్దంలో భరతనాట్యాన్ని క్రమబద్ధం చేశారు. బాలసరస్వతి 20వ శతాబ్దపు ప్రసిద్ధ భరతనాట్య కళాకారిణి, ఈ చతుష్టయంలో సభ్యురాలు కాదు.

Correct: B — తిల్లానా

భరతనాట్య క్రమం అలరిప్పు, జతిస్వరం, శబ్దం, వర్ణం, పదం, తిల్లానా; చివరిది తిల్లానా. అలరిప్పు మొదటి అంశం. అలరిప్పు ఆరంభ అంశం కాగా, తిల్లానా ముగింపు అంశం; ఈ రెండింటినీ కలపకూడదు.

Correct: C — నందికేశ్వరుడు

అభినయ దర్పణం నందికేశ్వరుని రచన; అందులో హస్త ముద్రల వివరణ ఉంది. భరతముని నాట్యశాస్త్రం రచించాడు, కల్హణుడు రాజతరంగిణి, జయదేవుడు గీత గోవిందం రచించారు. ఈ గ్రంథం భరతనాట్యానికి సంబంధించినది కాబట్టి ఆభినయ దర్పణం – నందికేశ్వరుడు జతను గుర్తుంచుకోండి.

Correct: D — కర్ణాటక సంగీతం

భరతనాట్యానికి కర్ణాటక సంగీతమే ఆధారం; మృదంగం, వయోలిన్, వీణ, వేణువు వాయిద్యాలుగా ఉంటాయి. కథక్‌కు హిందుస్థానీ సంగీతం, ఒడిస్సీకి ఒడిస్సీ సంగీతం ఆధారం. కాబట్టి సంగీత రకం నృత్యాన్ని గుర్తించడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

Correct: B — 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే

అరమండి, కళాక్షేత్ర (1936), అభినయ దర్పణం సరైన విషయాలు. అలరిప్పు నృత్య క్రమంలో మొదటి అంశం; చివరిది తిల్లానా, కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు. భరతనాట్య నృత్య క్రమాన్ని ఎప్పుడూ ‘అలరిప్పుతో మొదలై తిల్లానాతో ముగుస్తుంది’ అని గుర్తుంచుకోండి.

Correct: C — అలరిప్పు → జతిస్వరం → శబ్దం → వర్ణం → పదం → తిల్లానా

భరతనాట్య క్రమం: అలరిప్పు, జతిస్వరం, శబ్దం, వర్ణం, పదం, తిల్లానా. ఇతర ఎంపికల్లో కొన్ని అంశాల స్థానాలు తారుమారయ్యాయి; మొదటిది అలరిప్పు, చివరిది తిల్లానా.

Correct: D — బిర్జూ మహారాజ్ – భరతనాట్యం

బిర్జూ మహారాజ్ కథక్ (లక్నో ఘరానా) కళాకారుడు, భరతనాట్య కళాకారుడు కాదు. బాలసరస్వతి, పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం, రుక్మిణీ దేవి అరండేల్ భరతనాట్య ప్రముఖులు. బిర్జూ మహారాజ్‌ను లక్నో ఘరానా కథక్‌తో, రుక్మిణీ దేవిని కళాక్షేత్రతో జతచేసి గుర్తుంచుకోండి.