Free practice MCQs with answers and explanations for కథక్ – ఉత్తర భారత నృత్యం (Kathak) in భారత శాస్త్రీయ నృత్యాలు (Classical Dances). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
‘కథక్’ అనే పేరు ఏ పదం నుండి వచ్చింది?
A. కథనం
B. కాథా
C. కథకళి
D. కథ
Answer & explanation
Correct: D — కథ
కథక్ పేరు ‘కథ’ అనే పదం నుండి వచ్చింది; పూర్వం కథకులు ఆలయాల్లో పురాణ కథలను నృత్యం, అభినయంతో చెప్పేవారు. ఇది ఉత్తర భారతదేశ ముఖ్య శాస్త్రీయ నృత్యం. కథక్ హిందూ, ముస్లిం సంస్కృతుల కలయికకు ఉదాహరణ; రాధాకృష్ణ కథలు భక్తి ఉద్యమం ప్రభావంతో చేరాయి.
కథక్లోకి పర్షియన్ వేషధారణ, చుడీదార్ వంటి దుస్తులు ఏ కాలంలో చేరాయి?
A. మొఘలుల కాలంలో
B. మౌర్యుల కాలంలో
C. గుప్తుల కాలంలో
D. చోళుల కాలంలో
Answer & explanation
Correct: A — మొఘలుల కాలంలో
మొఘలుల కాలంలో కథక్ దర్బారుల్లోకి వచ్చి వినోద రూపం పొందింది; పర్షియన్ వేషధారణ చేరింది. అందుకే ఇది హిందూ, ముస్లిం సంస్కృతుల కలయికకు ఉదాహరణ. ఈ మార్పులు మొఘల్ ప్రభావం వల్ల వచ్చాయి, అంతకుముందు కథకులు ఆలయాల్లో కథలు చెప్పేవారు.
కథక్ ప్రదర్శనలో తబలాతో పాటు ఇంకా వాడే వాయిద్యాలు ఏవి?
A. చెండ, మద్దళం
B. పఖావజ్, సారంగి, హార్మోనియం
C. మృదంగం, వయోలిన్
D. పుంగ్, ఢోలకి
Answer & explanation
Correct: B — పఖావజ్, సారంగి, హార్మోనియం
కథక్కు హిందుస్థానీ సంగీతం; తబలా, పఖావజ్, సారంగి, హార్మోనియం వాయిద్యాలు. చెండ–మద్దళం కథకళిలో, మృదంగం–వయోలిన్ భరతనాట్యంలో, పుంగ్ మణిపురిలో వాడతారు. కథక్ సంగీతం హిందుస్థానీ సంగీతం; కర్ణాటక సంగీత వాయిద్యాలు ఇందులో ప్రధానం కావు.
కథక్ ఘరానాలు జైపూర్, లక్నో, బనారస్, రాయ్గఢ్. తంజావూరు భరతనాట్యంతో ముడిపడిన ప్రదేశం (తంజావూరు చతుష్టయం). రాయ్గఢ్ ఘరానా కూడా కథక్లో ఉంది; భరతనాట్య సంబంధ ప్రదేశం తంజావూరు ఘరానా జాబితాలో లేదు.
కథక్ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. పేరు ‘కథ’ అనే పదం నుండి వచ్చింది. 2. జైపూర్, లక్నో, బనారస్ ఘరానాలు ముఖ్యమైనవి. 3. హిందుస్థానీ సంగీతం ఆధారం. 4. ఇది దేవదాసీల ద్వారా ఆలయాల్లో అభివృద్ధి చెందింది.
A. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 మరియు 4
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
కథక్ కథకుల నుండి వచ్చింది, జైపూర్–లక్నో–బనారస్ ఘరానాలు, హిందుస్థానీ సంగీతం ఆధారం. దేవదాసీలు ఆలయాల్లో అభివృద్ధి చేసింది భరతనాట్యం (సదిర్); అందువల్ల 4వ ప్రకటన తప్పు.
భరతనాట్యంతో పోలిస్తే కథక్ గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. కథక్లో అరమండి భంగిమ ప్రధాన లక్షణం
B. కథక్లో ముఖ కవళికలు, పాదాల పని ఎక్కువ; కాళ్లకు గజ్జెలు కడతారు
C. కథక్ కర్ణాటక సంగీతం ఆధారంగా సాగుతుంది
D. కథక్ ఒడిశా రాష్ట్ర నృత్యం
Answer & explanation
Correct: B — కథక్లో ముఖ కవళికలు, పాదాల పని ఎక్కువ; కాళ్లకు గజ్జెలు కడతారు
కథక్లో తత్కార్ (వేగవంతమైన పాద కదలికలు), చక్కర్, గజ్జెల శబ్దం ప్రధానం. అరమండి భరతనాట్య లక్షణం, కర్ణాటక సంగీతం భరతనాట్యానికి ఆధారం, కథక్ ఉత్తర భారత నృత్యం (ఒడిశా కాదు).
సితారా దేవి కథక్ నృత్య కళాకారిణి, ఒడిస్సీ కళాకారిణి కాదు. శంభు మహారాజ్, లచ్చు మహారాజ్, గోపీ కృష్ణ కూడా కథక్ ప్రముఖులు. సితారా దేవి కథక్ ప్రముఖ కళాకారిణి; ఒడిస్సీ ప్రముఖులు సంయుక్తా పాణిగ్రాహి, కేలుచరణ్ మహాపాత్ర వంటివారు.