Free practice MCQs with answers and explanations for శిలలు & ప్లేట్ టెక్టానిక్స్ (Rocks & Plate Tectonics) (విశ్వం & భూమి (Universe & Earth)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
భూపటలంలో అత్యధికంగా ఉండే ఖనిజ సమూహం ఏది?
A. ఫెల్డ్స్పార్ (Feldspar)
B. క్వార్ట్జ్ (Quartz)
C. మైకా (Mica)
D. కాల్సైట్ (Calcite)
Answer & explanation
Correct: A — ఫెల్డ్స్పార్ (Feldspar)
భూపటలంలో అత్యధిక ఖనిజ సమూహం ఫెల్డ్స్పార్; ఆ తర్వాత క్వార్ట్జ్ వస్తుంది. అందువల్ల క్వార్ట్జ్ రెండో స్థానంలో ఉంటుంది, మొదటి స్థానంలో కాదు. దాదాపు ఖనిజాలన్నీ సిలికేట్లు కావడం వల్ల ఆక్సిజన్, సిలికాన్ ఎక్కువ.
మోస్ మాపకం ప్రకారం టాల్క్ (Talc) మరియు వజ్రం (Diamond) కాఠిన్య విలువలు వరుసగా ఏవి?
A. 10 మరియు 1
B. 1 మరియు 10
C. 2 మరియు 9
D. 1 మరియు 7
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 10
మోస్ మాపకంలో అతి మెత్తనిది టాల్క్ (1), అత్యంత గట్టిది వజ్రం (10). జిప్సం 2, క్వార్ట్జ్ 7 విలువలు ఉన్నాయి. కాబట్టి "1 మరియు 7" ఎంపికలో 7 క్వార్ట్జ్ది, వజ్రానిది కాదు.
అగ్ని శిలలను ప్రాథమిక శిలలు (Primary Rocks) అనడానికి కారణం ఏమిటి?
A. ఇవి అత్యంత మెత్తనివి
B. వీటిలో శిలాజాలు ఎక్కువ
C. మిగతా శిలలన్నీ వీటి నుండే ఏర్పడ్డాయి
D. ఇవి కేవలం సముద్రంలోనే ఏర్పడతాయి
Answer & explanation
Correct: C — మిగతా శిలలన్నీ వీటి నుండే ఏర్పడ్డాయి
భూమిపై మొదట ఏర్పడినవి అగ్ని శిలలు; అవక్షేప, రూపాంతర శిలలు వీటి నుండే వచ్చాయి కాబట్టి వీటిని ప్రాథమిక శిలలంటారు. ఇవి గట్టిగా, స్ఫటికాకారంగా ఉంటాయి; శిలాజాలు ఉండవు.
గ్రానైట్ శిలలో పెద్ద స్ఫటికాలు ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. లావా ఉపరితలంపై వేగంగా చల్లబడటం
B. సముద్రపు నీటితో కలవడం
C. అవక్షేపాలు పొరలుగా పేరుకోవడం
D. శిలాద్రవం భూమి లోపల నెమ్మదిగా చల్లబడటం
Answer & explanation
Correct: D — శిలాద్రవం భూమి లోపల నెమ్మదిగా చల్లబడటం
గ్రానైట్ అంతర్గత శిల; భూమి లోపల శిలాద్రవం నెమ్మదిగా చల్లబడటం వల్ల స్ఫటికాలు పెద్దవిగా పెరుగుతాయి. బసాల్ట్లో లావా వేగంగా చల్లబడి చిన్న స్ఫటికాలు ఏర్పడతాయి.
దక్కన్ ట్రాప్స్ ఏ శిలలతో ఏర్పడ్డాయి మరియు వాటి నుండి ఏర్పడే నేలలు ఏవి?
A. బసాల్ట్; నల్ల రేగడి నేలలు
B. గ్రానైట్; ఎర్ర నేలలు
C. ఇసుకరాయి; ఒండ్రు నేలలు
D. సున్నపురాయి; లేటరైట్ నేలలు
Answer & explanation
Correct: A — బసాల్ట్; నల్ల రేగడి నేలలు
దక్కన్ ట్రాప్స్ బసాల్ట్ లావా ప్రవాహాలతో ఏర్పడ్డాయి; ఈ శిలల శైథిల్యం వల్ల పత్తి సాగుకు అనుకూలమైన నల్ల రేగడి నేలలు ఏర్పడ్డాయి. ఇవి సుమారు 6.6 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం ఏర్పడ్డాయి.
అవక్షేప శిలలు భూ ఉపరితలంలో సుమారు 75% విస్తీర్ణాన్ని కప్పినా, భూపటల ఘనపరిమాణంలో సుమారు ఎంత శాతం మాత్రమే ఉంటాయి?
A. సుమారు 75%
B. సుమారు 5%
C. సుమారు 50%
D. సుమారు 25%
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 5%
అవక్షేప శిలలు ఉపరితలంపై పలుచని పొరగా విస్తరించి ఉండటం వల్ల విస్తీర్ణంలో 75% కప్పినా ఘనపరిమాణంలో సుమారు 5% మాత్రమే. భూపటల ఘనపరిమాణంలో అధిక భాగం అగ్ని, రూపాంతర శిలలదే.
భారతదేశ బొగ్గు నిల్వల్లో అధిక భాగం ఏ శిలా వ్యవస్థలో ఉన్నాయి?
A. కడప శిలలు
B. ధార్వార్ శిలలు
C. గోండ్వానా శిలలు
D. వింధ్య శిలలు
Answer & explanation
Correct: C — గోండ్వానా శిలలు
భారత బొగ్గు నిల్వల్లో అధిక భాగం గోండ్వానా శిలల్లో (దామోదర్, మహానది, గోదావరి లోయలు) ఉన్నాయి. తెలంగాణలోని సింగరేణి గనులు కూడా గోదావరి లోయ గోండ్వానా శిలల్లోనే. కడప శిలలు సున్నపురాయి, బెరైటీస్కు ప్రసిద్ధి.
ఇసుకరాయి మరియు షేల్ రూపాంతరం చెందితే వరుసగా ఏర్పడే శిలలు ఏవి?
A. నీస్ మరియు పాలరాయి
B. స్లేట్ మరియు క్వార్ట్జైట్
C. గ్రాఫైట్ మరియు షిస్ట్
D. క్వార్ట్జైట్ మరియు స్లేట్
Answer & explanation
Correct: D — క్వార్ట్జైట్ మరియు స్లేట్
ఇసుకరాయి → క్వార్ట్జైట్; షేల్ → స్లేట్ (తర్వాత ఫిలైట్, షిస్ట్). "స్లేట్ మరియు క్వార్ట్జైట్" క్రమం తారుమారైంది. గ్రానైట్ నుండి నీస్, సున్నపురాయి నుండి పాలరాయి వస్తాయి.
బొగ్గు అత్యధిక వేడి, పీడనంలో రూపాంతరం చెందితే ఏర్పడేది ఏది?
A. గ్రాఫైట్
B. బసాల్ట్
C. స్లేట్
D. సున్నపురాయి
Answer & explanation
Correct: A — గ్రాఫైట్
బొగ్గు అత్యధిక వేడి, పీడనంలో గ్రాఫైట్గా మారుతుంది; దీన్ని పెన్సిల్ ముక్కులు, కందెనల్లో వాడతారు. స్లేట్ షేల్ నుండి ఏర్పడుతుంది; బసాల్ట్ అగ్ని శిల, సున్నపురాయి అవక్షేప శిల.
పర్వతాలు ఏర్పడే సమయంలో విస్తృత ప్రాంతంలో పీడనం వల్ల జరిగే రూపాంతరణను ఏమంటారు?
A. ఉష్ణ (సంపర్క) రూపాంతరణ
B. గతిక / ప్రాంతీయ రూపాంతరణ
C. సేంద్రియ రూపాంతరణ
D. యాంత్రిక అవక్షేపణ
Answer & explanation
Correct: B — గతిక / ప్రాంతీయ రూపాంతరణ
పర్వత నిర్మాణ సమయంలో పీడనం వల్ల జరిగేది గతిక (ప్రాంతీయ) రూపాంతరణ. శిలాద్రవం సమీపంలో కేవలం వేడి వల్ల జరిగేది ఉష్ణ (సంపర్క) రూపాంతరణ. యాంత్రిక అవక్షేపణ అనేది అవక్షేప శిలల ఏర్పాటుకు సంబంధించింది.