అగ్నిపర్వతాలు – భాగాలు & రకాలు (Volcanoes – Parts and Types)
Free practice MCQs with answers and explanations for అగ్నిపర్వతాలు – భాగాలు & రకాలు (Volcanoes – Parts and Types) in భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు (Earthquakes & Volcanoes). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భూమి లోపల ఉన్న కరిగిన శిలా పదార్థాన్ని ఏమంటారు?
A. మాగ్మా (Magma)
B. లావా (Lava)
C. బూడిద (Ash)
D. క్రేటర్
Answer & explanation
Correct: A — మాగ్మా (Magma)
భూమి లోపల కరిగిన శిలా పదార్థం మాగ్మా; అది ఉపరితలంపైకి వచ్చాక లావా అవుతుంది. క్రేటర్ అగ్నిపర్వతం పై భాగంలోని గిన్నె ఆకార నోరు. మాగ్మా గది (Magma Chamber) భూమి లోపల ఉంటుంది; విస్ఫోటనంలో లావాతో పాటు వాయువులు, బూడిద, రాతి ముక్కలు (పైరోక్లాస్టిక్ పదార్థాలు) కూడా వెలువడతాయి.
అగ్నిపర్వతం పై భాగంలో ఉండే గిన్నె ఆకారపు నోటిని ఏమంటారు?
A. కాల్డెరా
B. మాగ్మా గది
C. డైక్
D. క్రేటర్ (Crater)
Answer & explanation
Correct: D — క్రేటర్ (Crater)
అగ్నిపర్వతం పై భాగంలోని గిన్నె ఆకారపు నోరు క్రేటర్. క్రేటర్ కూలి ఏర్పడే చాలా పెద్ద గుంట కాల్డెరా; మాగ్మా గది భూమి లోపల ఉంటుంది. భూమి లోపలి నాళం (పైప్/వెంట్) ద్వారా మాగ్మా పైకి వచ్చి క్రేటర్ ద్వారా బయటకు వస్తుంది.
షీల్డ్ అగ్నిపర్వతాలు పలుచని బసాల్ట్ లావా దూరం ప్రవహించడం వల్ల వెడల్పుగా, తక్కువ వాలుతో ఏర్పడతాయి; ఉదాహరణ హవాయిలోని మౌనా లోవా. ఫ్యూజీ, వెసూవియస్ మిశ్రమ (స్ట్రాటో) అగ్నిపర్వతాలు.
అగ్నిపర్వతం మాగ్మా గది ఖాళీ అయి పైభాగం కూలిపోవడం వల్ల ఏర్పడే పెద్ద గుంటను ఏమంటారు?
A. కాల్డెరా (Caldera)
B. క్రేటర్
C. సిండర్ కోన్
D. గీజర్
Answer & explanation
Correct: A — కాల్డెరా (Caldera)
మాగ్మా గది ఖాళీ అయినప్పుడు పైభాగం కూలి ఏర్పడే పెద్ద గుంట కాల్డెరా. క్రేటర్ దానికంటే చిన్న గిన్నె ఆకార నోరు; కాల్డెరా అత్యంత విస్ఫోటక రకం. కాల్డెరా క్రేటర్ కంటే చాలా పెద్దది. సిండర్ కోన్ బూడిద, చిన్న రాళ్లతో ఏర్పడిన చిన్న శంఖువు; గీజర్ అగ్నిపర్వత ద్వితీయ లక్షణం.
అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనంలో వెలువడే వాయువుల్లో అత్యధిక భాగం ఏది?
A. కార్బన్ డయాక్సైడ్
B. సల్ఫర్ డయాక్సైడ్
C. ఆక్సిజన్
D. నీటి ఆవిరి
Answer & explanation
Correct: D — నీటి ఆవిరి
విస్ఫోటన వాయువుల్లో ఎక్కువగా నీటి ఆవిరి ఉంటుంది; తర్వాత CO₂, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ ఉంటాయి. ఆక్సిజన్ విస్ఫోటన వాయువుల్లో ప్రధానం కాదు. అతి వేగంగా కిందికి దూసుకొచ్చే వేడి వాయువు–బూడిద ప్రవాహం (పైరోక్లాస్టిక్ ప్రవాహం) అత్యంత ప్రమాదకరం.
క్రీ.శ. 79లో వెసూవియస్ అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం ఏ నగరాన్ని బూడిదలో కప్పేసింది?
A. రోమ్
B. పాంపే (Pompeii)
C. ఏథెన్స్
D. కార్తేజ్
Answer & explanation
Correct: B — పాంపే (Pompeii)
క్రీ.శ. 79 వెసూవియస్ విస్ఫోటనం ఇటలీలోని పాంపే నగరాన్ని బూడిదలో కప్పేసింది. వెసూవియస్ మిశ్రమ (స్ట్రాటో) అగ్నిపర్వతం, ఇప్పుడు నిద్రాణ అగ్నిపర్వతంగా పేర్కొంటారు.
అగ్నిపర్వతాల క్రియాశీలత–ఉదాహరణ జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. ఎట్నా – క్రియాశీల
B. ఫ్యూజీ – నిద్రాణ
C. నార్కొండం – నిద్రాణ
D. వెసూవియస్ – అంతరించిన (Extinct)
Answer & explanation
Correct: D — వెసూవియస్ – అంతరించిన (Extinct)
వెసూవియస్ (ఇటలీ) నిద్రాణ అగ్నిపర్వతం; అంతరించిన వాటికి ఉదాహరణలు ఆర్థర్స్ సీట్ (స్కాట్లాండ్), కిలిమంజారోలోని షిరా శిఖరం. కాబట్టి చివరి జత తప్పు. ఫ్యూజీ (జపాన్), నార్కొండం (భారత్) కూడా నిద్రాణ అగ్నిపర్వతాలే; ఎట్నా, స్ట్రాంబోలి, మౌనా లోవా, బారెన్ ద్వీపం క్రియాశీలమైనవి.
షీల్డ్ అగ్నిపర్వతాలు (హవాయి) బసాల్ట్ లావాతో వెడల్పుగా, తక్కువ వాలుతో ఉంటాయి; స్ట్రాటో (ఫ్యూజీ, వెసూవియస్) తీవ్ర విస్ఫోటనాలు కలిగినవి — 1, 2 సరైనవి. దక్కన్ ట్రాప్స్ ప్రాచీన వరద బసాల్ట్ కార్యకలాపాల ఫలితం, ఇప్పుడు క్రియాశీలం కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.