భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు (Earthquakes & Volcanoes) · Practice MCQs

Correct: B — ఎత్తు తక్కువ (ఒక మీటర్ లోపు), వేగం చాలా ఎక్కువ (సుమారు 700–800 కి.మీ./గం.)

లోతైన సముద్రంలో సునామీ అలల ఎత్తు ఒక మీటర్ లోపే; అయితే వేగం జెట్ విమానం అంత. అందుకే ఓడల్లో ఉన్నవారికి కూడా తెలియదు. తీరం దగ్గర లోతు తగ్గగానే వేగం తగ్గి ఎత్తు అనేక మీటర్లకు పెరుగుతుంది.

Correct: C — సముద్రం అకస్మాత్తుగా తీరం నుండి వెనక్కి తగ్గడం

సునామీకి ముందు నీరు తీరం నుండి లోపలికి వెళ్లిపోవడం (సముద్రం వెనక్కి తగ్గడం) ముఖ్యమైన హెచ్చరిక సంకేతం. అప్పుడు తక్షణం ఎత్తైన ప్రదేశాలకు వెళ్లాలి. సముద్రం వెనక్కి తగ్గడం చూసి సముద్రం వైపు వెళ్లడం ప్రమాదకరం; తీరం దగ్గర లోతు తగ్గగానే అలల ఎత్తు మీటర్లకు పెరుగుతుంది.

Correct: A — కాల్డెరా (Caldera)

మాగ్మా గది ఖాళీ అయినప్పుడు పైభాగం కూలి ఏర్పడే పెద్ద గుంట కాల్డెరా. క్రేటర్ దానికంటే చిన్న గిన్నె ఆకార నోరు; కాల్డెరా అత్యంత విస్ఫోటక రకం. కాల్డెరా క్రేటర్ కంటే చాలా పెద్దది. సిండర్ కోన్ బూడిద, చిన్న రాళ్లతో ఏర్పడిన చిన్న శంఖువు; గీజర్ అగ్నిపర్వత ద్వితీయ లక్షణం.

Correct: D — నీటి ఆవిరి

విస్ఫోటన వాయువుల్లో ఎక్కువగా నీటి ఆవిరి ఉంటుంది; తర్వాత CO₂, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ ఉంటాయి. ఆక్సిజన్ విస్ఫోటన వాయువుల్లో ప్రధానం కాదు. అతి వేగంగా కిందికి దూసుకొచ్చే వేడి వాయువు–బూడిద ప్రవాహం (పైరోక్లాస్టిక్ ప్రవాహం) అత్యంత ప్రమాదకరం.

Correct: B — పాంపే (Pompeii)

క్రీ.శ. 79 వెసూవియస్ విస్ఫోటనం ఇటలీలోని పాంపే నగరాన్ని బూడిదలో కప్పేసింది. వెసూవియస్ మిశ్రమ (స్ట్రాటో) అగ్నిపర్వతం, ఇప్పుడు నిద్రాణ అగ్నిపర్వతంగా పేర్కొంటారు.

Correct: C — నిద్రాణ (Dormant)

నార్కొండం ద్వీపం (అండమాన్ సముద్రం) నిద్రాణ అగ్నిపర్వతం; ఇక్కడ మాత్రమే కనిపించే నార్కొండం హార్న్‌బిల్ పక్షికి ప్రసిద్ధి. భారత క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం బారెన్ ద్వీపం.

Correct: A — హాట్‌స్పాట్ (Hotspot) అగ్నిపర్వతాలు

హవాయి (పసిఫిక్ ప్లేట్ మధ్యలో), యెల్లోస్టోన్ (అమెరికా) హాట్‌స్పాట్ అగ్నిపర్వత ప్రాంతాలు — ప్లేట్ సరిహద్దు కాకుండా ప్లేట్ మధ్యలోని వేడి కేంద్రం వల్ల ఏర్పడతాయి. ఐస్‌లాండ్ మధ్య సముద్ర శిఖరంలో ఉంది.

Correct: D — తంబోరా (Tambora)

1815లో ఇండోనేషియాలోని తంబోరా విస్ఫోటనం తర్వాత 1816ను యూరప్‌లో 'వేసవి లేని సంవత్సరం' అంటారు. క్రకటోవా 1883లో విస్ఫోటనం చెంది భారీ సునామీకి కారణమైంది. పినాటుబో ఫిలిప్పీన్స్‌లో, మౌంట్ సెయింట్ హెలెన్స్ అమెరికాలో ఉన్నాయి; ఇండోనేషియా పసిఫిక్ రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ ప్రాంతంలో ఉంది.

Correct: B — భూమి లోతుల్లో ఏర్పడే అతిపెద్ద గ్రానైట్ ద్రవ్యరాశి

బాథోలిత్ మాగ్మా గదులు చల్లబడి భూమి లోతుల్లో ఏర్పడే అతిపెద్ద గ్రానైట్ ద్రవ్యరాశి. లోపోలిత్ పళ్లెం ఆకారం, డైక్ నిలువుగా, సిల్ అడ్డంగా ఉండే నిర్మాణాలు. కొన్ని బాథోలిత్‌లు తర్వాత క్రమక్షయం వల్ల ఉపరితలంపై కనిపిస్తాయి; లాకోలిత్ గుమ్మటం ఆకారం అయినా దాని పరిమాణం చాలా చిన్నది.

Correct: C — బరాటాంగ్ (అండమాన్ దీవులు)

భారతదేశంలో మడ్ వోల్కనోలు అండమాన్ దీవుల్లోని బరాటాంగ్ వద్ద ప్రసిద్ధి. మణికరణ్, రాజ్‌గిర్, యుమ్‌తాంగ్ వేడి నీటి బుగ్గలకు ప్రసిద్ధి. మడ్ వోల్కనోలు బురద చిమ్మే చిన్న బిలాలు; గీజర్లు వేడి నీరు, ఆవిరిని చిమ్ముతాయి.