భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు (Earthquakes & Volcanoes) · Practice MCQs

Correct: A — తక్కువ లోతు (Shallow, సుమారు 70 కి.మీ. లోపు)

నాభి ఉపరితలానికి దగ్గరగా ఉంటే తరంగాలు బలంగా చేరతాయి; కాబట్టి తక్కువ లోతు భూకంపాలు ఎక్కువ నష్టం కలిగిస్తాయి. 300 కి.మీ. కంటే లోతైనవి ఉపరితలం చేరేసరికి బలహీనపడతాయి.

Correct: D — ఆఫ్టర్‌షాక్స్ (Aftershocks)

ప్రధాన భూకంపం తర్వాత వచ్చేవి ఆఫ్టర్‌షాక్స్; ముందు వచ్చేవి ఫోర్‌షాక్స్. ఐసోసీస్మల్ రేఖలు ఒకే తీవ్రత గల ప్రదేశాలను కలుపుతాయి, హోమోసీస్మల్ రేఖలు ఒకేసారి ప్రకంపనలు చేరిన ప్రదేశాలను కలుపుతాయి.

Correct: B — 10 రెట్లు

రిక్టర్ స్కేల్ లాగరిథమిక్: ఒక అంకె పెరిగితే ప్రకంపన పరిమాణం 10 రెట్లు పెరుగుతుంది. విడుదలయ్యే శక్తి మాత్రం సుమారు 32 రెట్లు పెరుగుతుంది. కాబట్టి 7 పరిమాణం భూకంపం 5 పరిమాణం భూకంపం కంటే ప్రకంపనలో 100 రెట్లు ఎక్కువ.

Correct: C — సుమారు 32 రెట్లు

రిక్టర్ స్కేల్‌లో ఒక అంకె పెరిగితే శక్తి సుమారు 32 రెట్లు పెరుగుతుంది; ప్రకంపన పరిమాణం 10 రెట్లు పెరుగుతుంది. 10 రెట్లు అనేది శక్తికి కాదు, ప్రకంపన పరిమాణానికి వర్తిస్తుంది.

Correct: A — తీవ్రత (Intensity)

ఒకే భూకంపానికి పరిమాణం (శక్తి) ఒకటే ఉంటుంది, కానీ తీవ్రత (ప్రజలు అనుభవించిన స్థాయి, కట్టడాల నష్టం) ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది — అధికేంద్రం దగ్గర ఎక్కువ, దూరంగా తక్కువ. అందుకే తీవ్రతను మెర్కల్లీ స్కేల్‌పై ప్రతి ప్రదేశానికి విడిగా చెబుతారు.

Correct: D — సుమారు మూడింట రెండు వంతులు (65–70%)

రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్‌లో ప్రపంచ భూకంపాల్లో సుమారు 65–70% వస్తాయి. ఆల్పైన్–హిమాలయ మేఖలలో సుమారు 20% వస్తాయి. కారణం పసిఫిక్ ప్లేట్ చుట్టూ ఉన్న ప్లేట్ల కిందకు జారడం (సబ్‌డక్షన్). అందుకే క్రియాశీల అగ్నిపర్వతాలు కూడా ఇక్కడే ఎక్కువ; 5% లేదా 95% వంటి సంఖ్యలు వాస్తవానికి దూరం.

Correct: B — ఆఫ్రికా, అరేబియా, ఇండియన్ ప్లేట్లు యురేషియా ప్లేట్‌ను ఢీకొనడం

ఆల్ప్స్ నుండి హిమాలయాల మీదుగా సాగే ఈ మేఖల ఆఫ్రికా, అరేబియా, ఇండియన్ ప్లేట్లు యురేషియా ప్లేట్‌ను ఢీకొనడం వల్ల ఏర్పడింది. పసిఫిక్ చుట్టూ ఉన్నది సబ్‌డక్షన్ వల్ల; భారత హిమాలయ ప్రాంతం, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు ఇందులో ఉన్నాయి.

Correct: C — ఈశాన్య రాష్ట్రాలు

ఈశాన్య రాష్ట్రాలన్నీ, రాన్ ఆఫ్ కచ్, అండమాన్–నికోబార్ దీవులు, హిమాలయ ప్రాంతాల్లోని కొన్ని భాగాలు జోన్ V లో ఉన్నాయి. తెలంగాణలో ఎక్కువ భాగం జోన్ II లో ఉంది.

Correct: A — 26 జనవరి 2001

భుజ్ భూకంపం 26 జనవరి 2001న, గణతంత్ర దినోత్సవం రోజున వచ్చింది. 15 ఆగస్టు 1950 అస్సాం–టిబెట్ భూకంపం, 30 సెప్టెంబర్ 1993 లాతూర్, 25 ఏప్రిల్ 2015 నేపాల్ భూకంపం.

Correct: D — 15 ఆగస్టు 1950

అస్సాం–టిబెట్ భూకంపం 15 ఆగస్టు 1950న వచ్చింది; భారత ప్రాంతంలో నమోదైన అత్యంత శక్తివంతమైన భూకంపాల్లో ఒకటి. 11 డిసెంబర్ 1967 కొయినా భూకంపం తేదీ. అదే రోజు, 15 ఆగస్టు, భారత స్వాతంత్ర్య దినం కూడా కాబట్టి తేదీని గుర్తుంచుకోవడం సులభం (1947తో కలపకూడదు).