జెట్ ప్రవాహాలు & భారత రుతుపవనాలపై ప్రభావం (Jet Streams)

Correct: C — ట్రోపోపాజ్ దగ్గర (సుమారు 9–14 కి.మీ. ఎత్తు)

జెట్ ప్రవాహాలు ట్రోపోస్ఫియర్ పై భాగంలో, ట్రోపోపాజ్ దగ్గర సుమారు 9–14 కి.మీ. ఎత్తులో సన్నని పట్టీలా వేగంగా వీచే పవనాలు; సాధారణంగా పడమర నుండి తూర్పుకు వీస్తాయి. వేగం గంటకు సుమారు 100–300 కి.మీ.

Correct: D — రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో యుద్ధ విమానాల పైలట్లు

రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో ఎత్తులో ఎగిరే యుద్ధ విమానాల పైలట్లు అతి వేగమైన గాలులను గుర్తించారు; ఆ పవనాలే జెట్ ప్రవాహాలు. తూర్పు వైపు వెళ్లే విమానాలు వీటిని ఉపయోగించి ఇంధనం, సమయం ఆదా చేస్తాయి.

Correct: D — వేసవిలో మాత్రమే

ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ వేసవిలో మాత్రమే భారత ద్వీపకల్పంపై తూర్పు నుండి పడమరకు వీస్తుంది; టిబెట్ పీఠభూమి బాగా వేడెక్కడం దీని ఏర్పాటుకు సహాయపడుతుంది. ఇది బలంగా ఉంటే రుతుపవనాలు బలంగా ఉంటాయని భావిస్తారు.

Correct: A — పశ్చిమ అలజడులు (Western Disturbances)

శీతాకాలంలో ఉపఉష్ణమండల పశ్చిమ జెట్ హిమాలయాలకు దక్షిణంగా భారత్ మీదుగా వీస్తూ మధ్యధరా ప్రాంతం నుండి పశ్చిమ అలజడులను తెస్తుంది; ఇవి రబీ గోధుమకు మేలు చేసే శీతాకాల వర్షం ఇస్తాయి. నైరుతి రుతుపవనాలు జూన్–సెప్టెంబర్‌లో వస్తాయి.

Correct: A — 1, 2 మరియు 3

ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ వేసవిలో మాత్రమే భారత ద్వీపకల్పంపై ఉంటుంది, శీతాకాలంలో కాదు; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు. 1, 2, 3 సరైనవి: జెట్ ట్రోపోపాజ్ దగ్గర, రాస్బీ తరంగాలు, రుతుపవనాల 'ఆరంభ విస్ఫోటనం'.

Correct: B — ఉపఉష్ణమండల పశ్చిమ జెట్ – వేసవిలో హిమాలయాలకు దక్షిణంగా ఉంటుంది

శీతాకాలంలో ఉపఉష్ణమండల పశ్చిమ జెట్ హిమాలయాలకు దక్షిణంగా భారత్ మీదుగా వీస్తుంది; వేసవిలో అది హిమాలయాలకు ఉత్తరంగా (టిబెట్ పైకి) జరుగుతుంది, ఆ తర్వాతే రుతుపవనాలు ప్రారంభమవుతాయి. మిగతా జతలు సరైనవి.