భారత నైసర్గిక స్వరూపం (Physiography of India) · Practice MCQs

Correct: B — ద్వీపకల్ప పీఠభూమి – హిమాలయాలు – ఉత్తర మైదానాలు

ద్వీపకల్ప పీఠభూమి అత్యంత పురాతనమైనది, హిమాలయాలు యువ ముడుత పర్వతాలు, ఉత్తర మైదానాలు ఇటీవలి ఒండ్రు నిక్షేపాలతో ఏర్పడిన అత్యంత కొత్త భూభాగం. మైదానాలు హిమాలయాలు ఏర్పడిన తర్వాతే నదులు తెచ్చిన ఒండ్రుతో నిండాయి, కాబట్టి అవి హిమాలయాల కంటే కొత్తవి.

Correct: C — ద్వీపకల్ప పీఠభూమి

పురాతన స్ఫటిక శిలలతో ఏర్పడిన ద్వీపకల్ప పీఠభూమిలో ఇనుము, మాంగనీస్, బొగ్గు వంటి ఖనిజాలు అధికంగా ఉన్నాయి. ఉత్తర మైదానాలు ఆహార ధాన్యాల గిడ్డంగి (Granary), తీరాలు చేపల వేట, ఓడరేవుల వాణిజ్యానికి ఆధారం, పర్వతాలు నీరు, అడవుల వనరు.

Correct: D — ద్వీపకల్ప పీఠభూమి

రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు పూర్తిగా లేదా ఎక్కువ భాగం ద్వీపకల్ప పీఠభూమిలోనే ఉన్నాయి; ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర భాగం మాత్రం తూర్పు తీర మైదానంలోకి వస్తుంది. ఉత్తర మైదానాలు, ఎడారి, హిమాలయాలు ఉత్తర భారతంలో ఉన్నందున ఇవి తెలుగు రాష్ట్రాలకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: A — ఉత్తర మైదానాలు

సారవంతమైన ఒండ్రుమట్టి, నీటి లభ్యత వల్ల ఉత్తర మైదానాలు గోధుమ, వరి వంటి ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తికి కేంద్రంగా ఉన్నాయి. హిమాలయాలు నీరు, అడవులను అందిస్తే, పీఠభూమి ఖనిజాలను, దీవులు చేపల వేట, వాణిజ్యానికి తోడ్పడతాయి. ఈ పరస్పర పూరక స్వభావాన్ని గుర్తుంచుకోండి.

Correct: B — ఆ శిలలు టెథిస్ సముద్ర అవక్షేపాల నుండి ఏర్పడటం

హిమాలయాలు టెథిస్ సముద్రంలో పేరుకున్న అవక్షేపాలు ఫలకాల ఢీ వల్ల ముడుతలు పడి పైకి లేవడంతో ఏర్పడ్డాయి. ఆ అవక్షేపాలలోని సముద్ర జీవుల అవశేషాలే ఇప్పటికీ ఎత్తైన శిలల్లో శిలాజాలుగా కనిపిస్తాయి. అగ్నిపర్వత లావా వల్ల ఏర్పడినది దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్, హిమాలయాలు కాదు.

Correct: C — ఒక పెద్ద పల్లం (Depression / Trough)

హిమాలయాలు పైకి లేచినప్పుడు వాటికి, పీఠభూమికి మధ్య పెద్ద పల్లం ఏర్పడింది. హిమాలయ నదులు, ద్వీపకల్ప నదులు తెచ్చిన ఒండ్రుమట్టి దానిని నింపి ఉత్తర మైదానాలుగా మార్చాయి. అందుకే మైదానాలు భారతదేశంలో అత్యంత కొత్త భూభాగంగా పరిగణించబడతాయి.

Correct: D — భారత ఫలకం ఇప్పటికీ ఉత్తరం వైపు కదులుతూ ఉండటం

భారత ఫలకం ఇంకా ఉత్తరం వైపు కదులుతూ యురేషియన్ ఫలకాన్ని నెడుతోంది, ఈ ఒత్తిడి వల్ల హిమాలయ ప్రాంతంలో భూకంపాలు ఎక్కువ; హిమాలయాలు ఇంకా ఎత్తు పెరుగుతున్నాయని భావిస్తారు. ద్వీపకల్పం స్థిరమైన పురాతన భూభాగం కాబట్టి అక్కడ ఇలాంటి ఒత్తిడి తక్కువ.

Correct: A — ధార్వార్ వ్యవస్థ

ధార్వార్ శిలా వ్యవస్థ ఇనుప ఖనిజం, మాంగనీస్, బంగారం వంటి లోహ ఖనిజాలకు ప్రసిద్ధి, కోలార్, హట్టి గనులు దీనిలోనే ఉన్నాయి. గోండ్వానా శిలలు బొగ్గుకు, వింధ్య శిలలు ఇసుకరాయి, పన్నా వజ్రాలకు, టెర్షియరీ శిలలు అసోం పెట్రోలియంకు ప్రసిద్ధి.

Correct: B — గోండ్వానా వ్యవస్థ (గోదావరి లోయ)

సింగరేణి గనులు గోదావరి లోయలో విస్తరించిన గోండ్వానా శిలల్లో ఉన్నాయి; ఈ వ్యవస్థే భారత బొగ్గులో సుమారు 97–98% కలిగి ఉంది. కడప వ్యవస్థ సున్నపురాయి, నాపరాళ్లకు, ధార్వార్ లోహ ఖనిజాలకు, దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్‌కు సంబంధించినవి; వాటిలో బొగ్గు దొరకదు.

Correct: C — వింధ్య వ్యవస్థ

వింధ్య వ్యవస్థలో ఇసుకరాయి, సున్నపురాయి వంటి భవన నిర్మాణ రాళ్లతో పాటు పన్నా వజ్రాలు కూడా లభిస్తాయి. ధార్వార్ వ్యవస్థ బంగారం, ఇనుముకు, గోండ్వానా బొగ్గుకు, టెర్షియరీ పెట్రోలియంకు ప్రసిద్ధి. కాబట్టి ఖనిజానికి సరైన శిలా వ్యవస్థను జతపరచడం ముఖ్యం.