భారత నైసర్గిక స్వరూపం (Physiography of India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత నైసర్గిక స్వరూపం (Physiography of India) (భారతదేశ భౌతిక భూగోళశాస్త్రం (Physical Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
నల్లరేగడి నేల (Black Soil) ఏ శిల శిథిలం కావడం వల్ల ఏర్పడింది?
A. గ్రానైట్
B. ఇసుకరాయి
C. నీస్
D. దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్
Answer & explanation
Correct: D — దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్
దక్కన్ ట్రాప్ ప్రాంతంలోని అగ్నిపర్వత బసాల్ట్ శిలలు వాతావరణ ప్రభావంతో శిథిలమై నల్లరేగడి నేలగా మారాయి; అందుకే ఈ నేలలు మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్లో ఎక్కువ. గ్రానైట్, నీస్ శిథిలమైతే ఎర్ర నేలలు ఏర్పడతాయి.
అసోంలోని పెట్రోలియం నిల్వలు ఏ కాలానికి చెందిన శిలల్లో ఉన్నాయి?
A. టెర్షియరీ వ్యవస్థ
B. ఆర్కియన్ వ్యవస్థ
C. ధార్వార్ వ్యవస్థ
D. గోండ్వానా వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: A — టెర్షియరీ వ్యవస్థ
హిమాలయాలు ఏర్పడిన కాలానికి చెందిన టెర్షియరీ వ్యవస్థ శిలల్లో అసోం పెట్రోలియం నిల్వలు ఉన్నాయి. ఆర్కియన్, ధార్వార్ అత్యంత పురాతన శిలలు కాగా, గోండ్వానా శిలలు బొగ్గుకు ప్రసిద్ధి. పెట్రోలియం ఏర్పడటానికి అనువైన అవక్షేప శిలలు తరువాతి కాలంలో ఏర్పడ్డాయి.
థార్ ఎడారిలో వర్షపాతం చాలా తక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. ఆరావళి రుతుపవనాలకు అడ్డంగా ఉండి వర్షాన్ని ఆపడం
B. నైరుతి రుతుపవనాల అరేబియా శాఖ ఆరావళికి సమాంతరంగా వెళ్లడం, అడ్డుకునే ఎత్తైన కొండ లేకపోవడం
C. థార్ సముద్రం మధ్యలో ఉండటం
D. థార్ ఎత్తైన హిమాలయ ప్రాంతంలో ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — నైరుతి రుతుపవనాల అరేబియా శాఖ ఆరావళికి సమాంతరంగా వెళ్లడం, అడ్డుకునే ఎత్తైన కొండ లేకపోవడం
అరేబియా శాఖ ఆరావళి కొండలకు అడ్డంగా కాకుండా సమాంతరంగా వెళ్తుంది, మేఘాలను ఆపే ఎత్తైన అడ్డంకి లేకపోవడంతో వర్షం కురవదు. అందుకే పశ్చిమ థార్లో వార్షిక వర్షపాతం 150 మి.మీ కంటే తక్కువ. ఆరావళి అడ్డంగా ఉండి వర్షాన్ని ఆపుతుందనే మాట తప్పు.
థార్ గుండా ప్రవహించే లూని నది సముద్రంలో కలవకుండా గుజరాత్లోని కచ్ రణ్ ఉప్పు చిత్తడి నేలల్లో అంతమవుతుంది; దిగువ భాగంలో దాని నీరు ఉప్పగా ఉంటుంది. సాంభార్ సరస్సు రాజస్థాన్లోని ఉప్పు సరస్సు, కానీ లూని అక్కడ అంతం కాదు.
ఇందిరా గాంధీ కాలువ రాజస్థాన్కు నీటిని తెచ్చే బ్యారేజ్ ఏది?
A. ఫరక్కా బ్యారేజ్
B. ప్రకాశం బ్యారేజ్
C. మేడిగడ్డ బ్యారేజ్
D. హరికే బ్యారేజ్ (పంజాబ్)
Answer & explanation
Correct: D — హరికే బ్యారేజ్ (పంజాబ్)
ఇందిరా గాంధీ కాలువ పంజాబ్లోని హరికే బ్యారేజ్ (బియాస్, సట్లెజ్ సంగమం వద్ద) నుండి రాజస్థాన్కు నీరు తెస్తుంది, ఇది థార్ ఎడారి సాగుకు ముఖ్యమైనది. ఫరక్కా పశ్చిమ బెంగాల్లో, ప్రకాశం విజయవాడలో, మేడిగడ్డ తెలంగాణలో ఉన్నాయి.
ఆరావళి పర్వత శ్రేణి ఏ దిశలో, ఏ రాష్ట్రాల మీదుగా విస్తరించి ఉంది?
A. నైరుతి నుండి ఈశాన్యానికి – గుజరాత్ నుండి ఢిల్లీ వరకు
B. తూర్పు నుండి పడమరకు – అసోం నుండి గుజరాత్ వరకు
C. ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి – కాశ్మీర్ నుండి కేరళ వరకు
D. వాయువ్యం నుండి ఆగ్నేయానికి – పంజాబ్ నుండి ఒడిశా వరకు
Answer & explanation
Correct: A — నైరుతి నుండి ఈశాన్యానికి – గుజరాత్ నుండి ఢిల్లీ వరకు
ఆరావళి నైరుతి నుండి ఈశాన్యానికి గుజరాత్, రాజస్థాన్, హర్యానా మీదుగా ఢిల్లీ వరకు విస్తరించింది; ఢిల్లీ రిడ్జ్ దీని చివరి భాగం. థార్ ఎడారి దీని పశ్చిమాన ఉంది. ఇతర దిశలు ఈ పర్వత శ్రేణి వాస్తవ విస్తరణకు సరిపోవు.
మౌంట్ అబూ ఆరావళిలోని రాజస్థాన్ ఏకైక హిల్ స్టేషన్; ఇక్కడే గురు శిఖర్, దిల్వారా జైన దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఊటీ తమిళనాడులోని నీలగిరిలో, డార్జిలింగ్ పశ్చిమ బెంగాల్లో, పచ్మఢీ మధ్యప్రదేశ్లోని సాత్పురాలో ఉన్నాయి.
అండమాన్ & నికోబార్ దీవుల రాజధాని శ్రీ విజయపురం యొక్క పాత పేరు ఏది?
A. కవరత్తి
B. కార్ నికోబార్
C. పోర్ట్ బ్లెయిర్
D. ఇందిరా పాయింట్
Answer & explanation
Correct: C — పోర్ట్ బ్లెయిర్
అండమాన్ & నికోబార్ రాజధాని శ్రీ విజయపురం, దీని పాత పేరు పోర్ట్ బ్లెయిర్; 2024 సెప్టెంబర్లో పేరు మార్చారు. కవరత్తి లక్షద్వీప్ రాజధాని. ఇందిరా పాయింట్ గ్రేట్ నికోబార్లోని భారత దక్షిణ చివర, రాజధాని కాదు.
పులికాట్ సరస్సును బంగాళాఖాతం నుండి వేరు చేస్తూ ఉన్న అవరోధ దీవి ఏది?
A. మజులి
B. పంబన్
C. బారెన్
D. శ్రీహరికోట
Answer & explanation
Correct: D — శ్రీహరికోట
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీహరికోట అవరోధ దీవి (Barrier Island) పులికాట్ లాగూన్ను సముద్రం నుండి వేరు చేస్తుంది; ఇక్కడే ISRO సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం ఉంది. మజులి బ్రహ్మపుత్రలోని నదీ ద్వీపం, పంబన్ తమిళనాడులో రామేశ్వరం, బారెన్ అండమాన్లోని అగ్నిపర్వత దీవి.
దొడబెట్ట (2,637 మీ) తమిళనాడులోని నీలగిరి కొండల్లో ఎత్తైన శిఖరం. అనమలై కొండల్లో ఉన్నది ఆనైముడి, మహాదేవ్ కొండల్లో ఉన్నది ధూప్గఢ్, ఆరావళిలో ఉన్నది గురు శిఖర్. ప్రశ్నలో "నీలగిరిలో ఎత్తైనది" అని వస్తే దొడబెట్ట, "దక్షిణ భారతంలో ఎత్తైనది" అని వస్తే ఆనైముడి.