పట్టణీకరణ & వలసలు (Urbanisation & Migration) · Practice MCQs

Correct: B — 75%

జనగణన పట్టణానికి పురుష ప్రధాన కార్మికుల్లో కనీసం 75% వ్యవసాయేతర పనుల్లో ఉండాలి; ఇది కనీస జనాభా 5,000, సాంద్రత 400/చ.కి.మీ. షరతులతో పాటు వర్తిస్తుంది. ఈ షరతుతో పాటు 5,000 కనీస జనాభా, 400/చ.కి.మీ. సాంద్రత కూడా ఉండాలి; అప్పుడే పట్టణ పాలక సంస్థ లేకపోయినా అది జనగణన పట్టణం అవుతుంది.

Correct: C — 400 / చ.కి.మీ.

జనగణన పట్టణానికి జనసాంద్రత కనీసం 400 / చ.కి.మీ. ఉండాలి. కనీస జనాభా 5,000; 75% పురుష కార్మికులు వ్యవసాయేతరం. జనగణన పట్టణ షరతుల్లో జనాభా 5,000, 75% వ్యవసాయేతర పురుష కార్మికులు, 400/చ.కి.మీ. సాంద్రత మూడూ ఒకేసారి నెరవేరాలి. 2001లో జనగణన పట్టణాలు సుమారు 1,362 కాగా 2011లో 3,894కు పెరిగాయి.

Correct: D — 20,000

UA లో ఒక పట్టణం, దాని చుట్టూ శివారు ప్రాంతాలు (Outgrowths) కలిసి నిరంతర విస్తరణగా ఉంటాయి; మొత్తం జనాభా కనీసం 20,000 ఉండాలి. పట్టణ సముదాయంలో ఒక పట్టణం, దాని శివారు ప్రాంతాలు (Outgrowths) ఉంటాయి; జనగణన పట్టణానికి కనీస జనాభా 5,000 కాబట్టి రెండు పరిమితులను కలపకూడదు.

Correct: A — 7,935

2011లో మొత్తం 7,935 పట్టణాలు: 4,041 చట్టబద్ధ పట్టణాలు + 3,894 జనగణన పట్టణాలు. 4,041, 3,894 భాగాలు మాత్రమే. 2011లో 4,041 చట్టబద్ధ పట్టణాలు, 3,894 జనగణన పట్టణాలు కలిపి 7,935 అవుతాయి. 2001లో జనగణన పట్టణాలు సుమారు 1,362 మాత్రమే, అంటే దశాబ్దంలో దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగాయి. కాబట్టి మొత్తం సంఖ్య అడిగితే రెండు రకాల పట్టణాలనూ కలపాలి.

Correct: C — 27.81%

2001లో పట్టణ శాతం 27.81%, 2011లో 31.16%. 1951లో సుమారు 17%, 1991లో సుమారు 26%. 1951లో ఇది సుమారు 17%, 1991లో సుమారు 26% కాగా 2011లో 31.16%కి చేరింది. 2001–2011 దశాబ్దంలో స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మొదటిసారి పట్టణ జనాభా పెరుగుదల గ్రామీణ పెరుగుదలను మించింది. కాబట్టి ప్రతి జనగణనలో శాతాలను వేరు వేరుగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 37.7 కోట్లు

2011లో పట్టణ జనాభా సుమారు 37.7 కోట్లు; గ్రామీణ జనాభా సుమారు 83.4 కోట్లు. 45.6 కోట్లు వలసదారుల సంఖ్య. ఇది మొత్తం జనాభాలో 31.16%; మిగిలిన సుమారు 83.4 కోట్లు గ్రామీణ జనాభా. పట్టణ జనాభా పెరుగుదలకు సహజ పెరుగుదల, వలసలు, పునర్వర్గీకరణ అనే మూడు మార్గాలు ఉన్నాయి.

Correct: A — పెద్ద నగరాల్లో (Class I) జనాభా ఎక్కువగా కేంద్రీకృతం కావడం

అగ్ర భారిత పట్టణీకరణలో జనాభా ఎక్కువ భాగం Class I నగరాల్లో కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. భారత్‌లో పట్టణ జనాభాలో పెద్ద భాగం మిలియన్ ప్లస్ నగరాల్లోనే ఉంది. ఇది పెద్ద నగరాల్లో జనాభా కేంద్రీకరణను సూచిస్తుంది; దీనివల్ల ట్రాఫిక్, మురికివాడలు, నీటి కొరత వంటి సమస్యలు పెరుగుతాయి.

Correct: B — మిజోరాం

గోవా (62.2%) తర్వాత మిజోరాం (52.1%) రెండో స్థానంలో ఉంది. తమిళనాడు (48.4%), కేరళ (47.7%), మహారాష్ట్ర (45.2%) తర్వాతి స్థానాలు. తమిళనాడు (48.4%), కేరళ (47.7%), మహారాష్ట్ర (45.2%) తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి; మిజోరాం ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువ పట్టణీకరణ ఉన్న ఏకైక రాష్ట్రం.

Correct: D — మొత్తం జనాభా చాలా ఎక్కువ కావడం

UP మొత్తం జనాభా చాలా ఎక్కువ కాబట్టి పట్టణ శాతం తక్కువైనా సంఖ్యలో రెండో స్థానం పొందింది. పట్టణీకరణ శాతం, పట్టణ జనాభా సంఖ్య వేర్వేరు కొలతలు. ఇలాంటి ట్రిక్ ప్రశ్నల్లో పట్టణీకరణ శాతం (Level of Urbanisation) రాష్ట్రంలో పట్టణ నివాసుల వాటా అని, పట్టణ జనాభా సంఖ్య మొత్తం పట్టణవాసుల సంఖ్య అని తేడా గుర్తుంచుకోవాలి. మహారాష్ట్ర సంఖ్యలో మొదటి, UP రెండు, తమిళనాడు మూడో స్థానంలో ఉన్నాయి.

Correct: A — 53

2011లో మిలియన్ ప్లస్ UAలు 53 కాగా, 2001లో 35 ఉన్నాయి. పట్టణ జనాభాలో పెద్ద భాగం ఈ నగరాల్లోనే ఉంది. 2001లో ఇది 35 మాత్రమే; జనగణన 2011లో 53కి పెరిగింది. దేశ పట్టణ జనాభాలో పెద్ద భాగం ఈ మిలియన్ ప్లస్ నగరాల్లోనే ఉంది.