పట్టణ ప్రాంతం – జనగణన నిర్వచనం (Census Definition of Urban Area)

Correct: A — 5,000

జనగణన పట్టణానికి మూడు షరతులు: కనీస జనాభా 5,000, పురుష ప్రధాన కార్మికుల్లో కనీసం 75% వ్యవసాయేతరం, జనసాంద్రత కనీసం 400/చ.కి.మీ. 20,000 అనేది పట్టణ సముదాయం (UA) కనీస జనాభా.

Correct: B — 1,00,000 పైన

1,00,000 పైన జనాభా ఉన్న పట్టణాలు Class I నగరాలు. 10 లక్షల పైన ఉంటే మిలియన్ ప్లస్, 1 కోటి పైన ఉంటే మెగా నగరం. ఈ తరగతికి చెందిన పట్టణాలనే నగరాలు (Cities) అంటారు; Class VI పట్టణాలు 5,000 కంటే తక్కువ జనాభా కలిగి ఉంటాయి. మిలియన్ ప్లస్ నగరం 10 లక్షల పైన ఉంటుంది.

Correct: C — 1 కోటి (10 మిలియన్)

1 కోటి (10 మిలియన్) దాటిన పట్టణ సముదాయాలను మెగా నగరాలు అంటారు. 10 లక్షలు దాటితే మిలియన్ ప్లస్ లేదా మెట్రోపాలిటన్ నగరం. 10 లక్షలు దాటితే మిలియన్ ప్లస్ లేదా మెట్రోపాలిటన్ నగరం; 1 కోటి దాటితే మాత్రమే మెగా నగరం అవుతుంది. 2011లో గ్రేటర్ ముంబై, ఢిల్లీ, కోల్‌కతా మాత్రమే మెగా నగరాలు.

Correct: B — 75%

జనగణన పట్టణానికి పురుష ప్రధాన కార్మికుల్లో కనీసం 75% వ్యవసాయేతర పనుల్లో ఉండాలి; ఇది కనీస జనాభా 5,000, సాంద్రత 400/చ.కి.మీ. షరతులతో పాటు వర్తిస్తుంది. ఈ షరతుతో పాటు 5,000 కనీస జనాభా, 400/చ.కి.మీ. సాంద్రత కూడా ఉండాలి; అప్పుడే పట్టణ పాలక సంస్థ లేకపోయినా అది జనగణన పట్టణం అవుతుంది.

Correct: C — 400 / చ.కి.మీ.

జనగణన పట్టణానికి జనసాంద్రత కనీసం 400 / చ.కి.మీ. ఉండాలి. కనీస జనాభా 5,000; 75% పురుష కార్మికులు వ్యవసాయేతరం. జనగణన పట్టణ షరతుల్లో జనాభా 5,000, 75% వ్యవసాయేతర పురుష కార్మికులు, 400/చ.కి.మీ. సాంద్రత మూడూ ఒకేసారి నెరవేరాలి. 2001లో జనగణన పట్టణాలు సుమారు 1,362 కాగా 2011లో 3,894కు పెరిగాయి.

Correct: D — 20,000

UA లో ఒక పట్టణం, దాని చుట్టూ శివారు ప్రాంతాలు (Outgrowths) కలిసి నిరంతర విస్తరణగా ఉంటాయి; మొత్తం జనాభా కనీసం 20,000 ఉండాలి. పట్టణ సముదాయంలో ఒక పట్టణం, దాని శివారు ప్రాంతాలు (Outgrowths) ఉంటాయి; జనగణన పట్టణానికి కనీస జనాభా 5,000 కాబట్టి రెండు పరిమితులను కలపకూడదు.

Correct: A — 7,935

2011లో మొత్తం 7,935 పట్టణాలు: 4,041 చట్టబద్ధ పట్టణాలు + 3,894 జనగణన పట్టణాలు. 4,041, 3,894 భాగాలు మాత్రమే. 2011లో 4,041 చట్టబద్ధ పట్టణాలు, 3,894 జనగణన పట్టణాలు కలిపి 7,935 అవుతాయి. 2001లో జనగణన పట్టణాలు సుమారు 1,362 మాత్రమే, అంటే దశాబ్దంలో దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగాయి. కాబట్టి మొత్తం సంఖ్య అడిగితే రెండు రకాల పట్టణాలనూ కలపాలి.

Correct: C — జనగణన పట్టణం (Census Town)

మున్సిపాలిటీ, కార్పొరేషన్, కంటోన్మెంట్ బోర్డు, నోటిఫైడ్ టౌన్ ఏరియా కమిటీ ఉన్న ప్రాంతాలు చట్టబద్ధ పట్టణాలు. జనగణన పట్టణాలకు పట్టణ పాలక సంస్థ ఉండదు; అవి జనాభా, వృత్తి, సాంద్రత షరతుల ఆధారంగా నిర్ణయమవుతాయి.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

కనీస సాంద్రత 400/చ.కి.మీ.; 200 కాదు. కాబట్టి 3 తప్పు, 1, 2 సరైనవి. జనగణన పట్టణానికి మూడు షరతులు: కనీస జనాభా 5,000, పురుష ప్రధాన కార్మికుల్లో 75% వ్యవసాయేతరం, కనీస సాంద్రత 400/చ.కి.మీ. ఈ మూడు షరతులూ ఒకేసారి నెరవేరాలి. 200/చ.కి.మీ. అనేది తప్పు విలువ, అందుకే 3 వ ప్రకటన పొరపాటు. ఇలాంటి సంఖ్యల ప్రశ్నల్లో షరతులను స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.

Correct: A — జనగణన పట్టణాల సంఖ్య చట్టబద్ధ పట్టణాల కంటే ఎక్కువ

చట్టబద్ధ పట్టణాలు 4,041, జనగణన పట్టణాలు 3,894; అంటే జనగణన పట్టణాలు తక్కువ. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. చట్టబద్ధ పట్టణాలు మున్సిపాలిటీ, కార్పొరేషన్, కంటోన్మెంట్ బోర్డు వంటి చట్టబద్ధ సంస్థలున్న ప్రాంతాలు. జనగణన పట్టణాలు వాటికంటే తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం ఈ ప్రశ్నలో పాఠం. మొత్తం 7,935 పట్టణాలకు ఈ రెండూ కలిసి వస్తాయి.