బహుళార్థక నదీలోయ ప్రాజెక్టులు – దామోదర్ లోయ (Multipurpose Projects)

Correct: D — దామోదర్ లోయ కార్పొరేషన్ (DVC)

దామోదర్ లోయ కార్పొరేషన్ 1948లో ఏర్పడిన స్వతంత్ర భారత తొలి బహుళార్థక నదీలోయ ప్రాజెక్టు. అమెరికా టెన్నెస్సీ లోయ అథారిటీ (TVA) ఆదర్శంగా రూపొందింది. అమెరికాలోని టెన్నెస్సీ లోయ అథారిటీ (TVA) నమూనాలో ఇది రూపొందింది.

Correct: B — దామోదర్

దామోదర్ నది తరచూ వరదలు తెచ్చి నష్టం కలిగించడంతో దానిని బెంగాల్ దుఃఖదాయిని అనేవారు. బిహార్ దుఃఖదాయిని కోసి నది. దామోదర్ నది తరచూ వరదలకు కారణమైనందున ఈ పేరు పెట్టారు; అదే విధంగా బిహార్‌లోని కోసి నది తరచూ మార్గం మార్చుకుంటూ నష్టం కలిగిస్తుంది కాబట్టి దాన్ని బిహార్ దుఃఖదాయిని అంటారు. దామోదర్ లోయ ప్రాజెక్టు వరద నియంత్రణ కోసం కూడా ఏర్పడింది.

Correct: C — ఆధునిక భారత దేవాలయాలు (Temples of Modern India)

నెహ్రూ పెద్ద ఆనకట్టలను 'ఆధునిక భారత దేవాలయాలు' అని పిలిచారు; అవి ఇతర ప్రయోజనాలతో పాటు సాగునీరు, విద్యుత్ ఇస్తాయని భావించారు. పెద్ద ఆనకట్టలు సాగునీరు, విద్యుత్, వరద నియంత్రణ వంటి బహుళ ప్రయోజనాలు ఇస్తాయని నెహ్రూ భావించారు; అయితే గిరిజన నిర్వాసనం వంటి సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి.

Correct: D — 1948

DVC 1948లో ఏర్పడింది, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాల్లో విస్తరించింది. తిలైయా, కోనార్, మైథాన్, పంచేట్ దీనిలోని ఆనకట్టలు. ఇది జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాల్లో ఉంది; ఆనకట్టలు తిలైయా, కోనార్, మైథాన్, పంచేట్. 1948 అనేది సంవత్సరం గుర్తుంచుకోవడానికి ముఖ్యం.

Correct: A — టెన్నెస్సీ లోయ అథారిటీ (TVA)

DVC ని అమెరికాలోని టెన్నెస్సీ లోయ అథారిటీ (TVA) నమూనాలో రూపొందించారు. ఇది స్వతంత్ర భారత తొలి బహుళార్థక నదీలోయ ప్రాజెక్టు. ఈ కార్యక్రమం ఒకే నదిపై నీటిపారుదల, విద్యుత్, వరద నియంత్రణ వంటి బహుళ ప్రయోజనాలు అందించడానికి రూపొందింది; ఆ ఆలోచన అమెరికా అనుభవం నుండి వచ్చింది.

Correct: C — మేధా పాట్కర్

మేధా పాట్కర్ సర్దార్ సరోవర్ నిర్వాసితుల తరఫున నర్మదా బచావో ఆందోళన్ నడిపారు. తెహ్రీ ఆనకట్ట వ్యతిరేక ఉద్యమం సుందర్‌లాల్ బహుగుణతో ముడిపడి ఉంది. తెహ్రీ ఆనకట్ట వ్యతిరేక ఉద్యమం సుందర్‌లాల్ బహుగుణతో ముడిపడింది; పోలవరం వల్ల కూడా గిరిజన గ్రామాల ముంపు సమస్య ఉంది.

Correct: A — నర్మదా బచావో ఆందోళన్ – మేధా పాట్కర్; తెహ్రీ ఆనకట్ట వ్యతిరేక ఉద్యమం – సుందర్‌లాల్ బహుగుణ

నర్మదా బచావో ఆందోళన్‌కు మేధా పాట్కర్, తెహ్రీ ఆనకట్ట వ్యతిరేక ఉద్యమానికి సుందర్‌లాల్ బహుగుణ నాయకత్వం వహించారు. మిగతా ఎంపికల్లో పేర్లు తారుమారయ్యాయి. ఉద్యమాలు, వాటి నాయకుల పేర్లు తారుమారు చేసి అడగడం సాధారణం కాబట్టి సరైన జతను గుర్తుంచుకోండి.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

దామోదర్ బెంగాల్ దుఃఖదాయిని, కోసి బిహార్ దుఃఖదాయిని; కాబట్టి 3 తప్పు. 1, 2 సరైనవి. DVC (1948) స్వతంత్ర భారత తొలి బహుళార్థక నదీలోయ ప్రాజెక్టు. కోసి నది తరచూ మార్గం మార్చుకుంటూ వరదలు తెస్తుంది కాబట్టి అది బిహార్ దుఃఖదాయిని, దామోదర్ బెంగాల్ దుఃఖదాయిని. రెండు నదుల పేర్లను రాష్ట్రాలతో తారుమారు చేయడం ఈ ప్రశ్నలో పొరపాటు.