మధ్య, తూర్పు, పశ్చిమ భారత ప్రాజెక్టులు – హిరాకుడ్, సర్దార్ సరోవర్ (Hirakud and Sardar Sarovar)
Free practice MCQs with answers and explanations for మధ్య, తూర్పు, పశ్చిమ భారత ప్రాజెక్టులు – హిరాకుడ్, సర్దార్ సరోవర్ (Hirakud and Sardar Sarovar) in నీటిపారుదల & బహుళార్థక ప్రాజెక్టులు (Irrigation Projects). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
హిరాకుడ్ ఆనకట్ట ఏ నదిపై ఉంది?
A. నర్మద
B. తపతి
C. గోదావరి
D. మహానది
Answer & explanation
Correct: D — మహానది
హిరాకుడ్ ఆనకట్ట ఒడిశాలో సంబల్పూర్ దగ్గర మహానదిపై ఉంది; భారత్లో అత్యంత పొడవైన ఆనకట్టగా ప్రసిద్ధి. నర్మదపై సర్దార్ సరోవర్ ఉంది. ఒడిశాలోని సంబల్పూర్ దగ్గర ఉన్న ఈ ఆనకట్ట ప్రధాన కట్ట దాదాపు 4.8 కి.మీ. పొడవు; కట్టలు కలిపి దాదాపు 25.8 కి.మీ., అందుకే భారత్లో అత్యంత పొడవైన ఆనకట్టగా చెబుతారు. ఇది స్వాతంత్ర్యం తర్వాత తొలి పెద్ద బహుళార్థక ప్రాజెక్టుల్లో ఒకటి.
సర్దార్ సరోవర్ గుజరాత్లో కేవడియా దగ్గర నర్మదా నదిపై ఉంది. తపతిపై ఉకాయ్, కాక్రాపార్ ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. గుజరాత్లోని కేవడియా (నవాగాం) దగ్గర ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టు గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్లకు ప్రయోజనం కలిగిస్తుంది. దీనికి వ్యతిరేకంగా మేధా పాట్కర్ నర్మదా బచావో ఆందోళన్ నడిపారు, నిర్వాసితుల పునరావాసం ప్రధాన అంశం. కాబట్టి తపతి, మహానదులతో గందరగోళ పడకూడదు.
కోయ్నా నది (కృష్ణా ఉపనది)పై ఉన్న కోయ్నా ప్రాజెక్టు మహారాష్ట్రలో ఉంది; జల విద్యుత్కు ప్రసిద్ధి. 1967లో కోయ్నానగర్ భూకంపం కూడా ఇక్కడే వచ్చింది. ఇక్కడ 1967లో కోయ్నానగర్ భూకంపం కూడా సంభవించింది.
సర్దార్ సరోవర్ ప్రాజెక్టును ఏ సంవత్సరంలో జాతికి అంకితం చేశారు?
A. 2017
B. 2005
C. 2010
D. 2019
Answer & explanation
Correct: A — 2017
సర్దార్ సరోవర్ ప్రాజెక్టు 2017లో జాతికి అంకితమైంది. దీని దిగువన సర్దార్ పటేల్ విగ్రహం (Statue of Unity) ఉంది. సర్దార్ సరోవర్ ప్రాజెక్టు దిగువన సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్ విగ్రహం ఉంది; నర్మదా బచావో ఆందోళన్ నిర్వాసితుల తరఫున ఉద్యమం నడిపింది. కెన్–బెట్వా అనుసంధానం వంటి ఇతర ప్రాజెక్టులు వేరు, ఇక్కడ 2017 అనే సంవత్సరం ముఖ్యం.
'Statue of Unity' (సర్దార్ పటేల్ విగ్రహం) ఎత్తు ఎంత?
A. 226 మీటర్లు
B. 182 మీటర్లు
C. 260 మీటర్లు
D. 100 మీటర్లు
Answer & explanation
Correct: B — 182 మీటర్లు
Statue of Unity ఎత్తు 182 మీటర్లు, ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన విగ్రహం. 226 మీ. భాక్రా ఆనకట్ట, 260 మీ. తెహ్రీ ఆనకట్ట సుమారు ఎత్తులు. ఇది ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన విగ్రహం; ఆనకట్టల ఎత్తులు (226 మీ., 260 మీ.) వేరు కాబట్టి విగ్రహం ఎత్తు 182 మీ. అని విడిగా గుర్తుంచుకోవాలి.
ఇందిరా సాగర్ (నర్మదా నదిపై, పునాసా దగ్గర) ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. గుజరాత్
B. మహారాష్ట్ర
C. మధ్యప్రదేశ్
D. ఆంధ్రప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: C — మధ్యప్రదేశ్
నర్మదా నదిపై ఇందిరా సాగర్ ప్రాజెక్టు మధ్యప్రదేశ్లోని పునాసా దగ్గర ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో గోదావరిపై ఉన్నది ఇందిరా సాగర్ పోలవరం ప్రాజెక్టు, అది వేరు. ఇందిరా సాగర్ పునాసా దగ్గర ఉంది, కాబట్టి దానిని ఇందిరా సాగర్ పోలవరం (గోదావరి, AP)తో కలపకూడదు.
ఉకాయ్, కాక్రాపార్ ప్రాజెక్టులు గుజరాత్లో తపతి నదిపై ఉన్నాయి. నర్మదపై సర్దార్ సరోవర్ ఉంది. ఉకాయ్, కాక్రాపార్ తపతి నదిపై గుజరాత్లో ఉన్నాయి; నర్మదపై సర్దార్ సరోవర్ (గుజరాత్), ఇందిరా సాగర్ (మధ్యప్రదేశ్) ఉన్నాయి. మహానదిపై హిరాకుడ్ (ఒడిశా) ఉంది. కాబట్టి ప్రతి ప్రాజెక్టును నదితో జత చేసి గుర్తుంచుకోవాలి.
కింది ప్రాజెక్టు – నది జతల్లో (హిరాకుడ్, ఉకాయ్, కాక్రాపార్, కోయ్నా) సరికానిది ఏది?
A. ఉకాయ్ – తపతి
B. కాక్రాపార్ – తపతి
C. హిరాకుడ్ – నర్మద
D. కోయ్నా – కృష్ణా ఉపనది
Answer & explanation
Correct: C — హిరాకుడ్ – నర్మద
హిరాకుడ్ ఆనకట్ట మహానదిపై ఒడిశాలో ఉంది, నర్మదపై కాదు. ఉకాయ్, కాక్రాపార్ తపతిపై ఉండగా, కోయ్నా నది కృష్ణా ఉపనది. హిరాకుడ్ ఒడిశాలో మహానదిపై ఉంది; ఉకాయ్, కాక్రాపార్ గుజరాత్లో తపతిపై, కోయ్నా మహారాష్ట్రలో కృష్ణా ఉపనదిపై ఉన్నాయి. నర్మదపై సర్దార్ సరోవర్, ఇందిరా సాగర్ ఉన్నాయి కాబట్టి హిరాకుడ్ – నర్మద జత తప్పు.
1) హిరాకుడ్ భారత్లో అత్యంత పొడవైన ఆనకట్ట. 2) సర్దార్ సరోవర్ గుజరాత్లోని కేవడియా దగ్గర ఉంది. 3) కోయ్నా ప్రాజెక్టు తపతి నదిపై ఉంది. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
కోయ్నా ప్రాజెక్టు కృష్ణా ఉపనది అయిన కోయ్నా నదిపై ఉంది, తపతిపై కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. హిరాకుడ్ మహానదిపై ఒడిశాలో, సర్దార్ సరోవర్ నర్మదపై గుజరాత్లో ఉన్నాయి; కోయ్నా కృష్ణా ఉపనది అయిన కోయ్నా నదిపై ఉంది. ఉకాయ్, కాక్రాపార్ మాత్రం తపతిపై ఉన్నాయి. కెన్–బెట్వా అనుసంధానం డిసెంబర్ 2024లో శంకుస్థాపన జరిగిన మరో ప్రాజెక్టు.
కోయ్నా ప్రాజెక్టు మహారాష్ట్రలో ఉంది, గుజరాత్లో కాదు. మిగతా వాక్యాలు నోట్స్కు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. కోయ్నా నది కృష్ణా ఉపనది; ప్రాజెక్టు మహారాష్ట్రలోని కోయ్నానగర్ వద్ద ఉంది, ఇక్కడ 1967లో భూకంపం కూడా వచ్చింది. జల విద్యుత్కు ఇది ప్రసిద్ధి చెందినది, అందుకే గుజరాత్ అనే వాక్యం పొరపాటు. ఉకాయ్, కాక్రాపార్ మాత్రమే గుజరాత్లో తపతిపై ఉన్నాయి.