భారత పర్యావరణ చట్టాలు (Environmental Laws) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత పర్యావరణ చట్టాలు (Environmental Laws) (పర్యావరణ చట్టాలు & ఒప్పందాలు (Environmental Laws & Treaties)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
EPA 1986 అమలు చేసే నోడల్ శాఖ ఏది?
A. జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ
B. వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ
C. కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC)
D. హోం మంత్రిత్వ శాఖ
Answer & explanation
Correct: C — కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC)
EPA అమలుకు నోడల్ శాఖ MoEFCC. జల శక్తి శాఖ నీటి వనరుల నిర్వహణ చూస్తుంది; వ్యవసాయ, హోం శాఖలకు ఈ చట్ట అమలుతో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు. కంపెనీల ఉల్లంఘనల్లో బాధ్యులైన అధికారులు కూడా శిక్షార్హులు.
2006 EIA నోటిఫికేషన్ ప్రకారం కేటగిరీ A ప్రాజెక్టుల పరిశీలన ఎవరి పరిధిలో ఉంటుంది?
A. రాష్ట్ర EIA అథారిటీ (SEIAA)
B. పంచాయతీ
C. జిల్లా కోర్టు
D. కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ (MoEFCC)
Answer & explanation
Correct: D — కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ (MoEFCC)
కేటగిరీ A పెద్ద ప్రాజెక్టులు జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలవి కాబట్టి MoEFCC పరిధిలోకి వస్తాయి, నిపుణుల అంచనా కమిటీ (EAC) పరిశీలిస్తుంది. కేటగిరీ B చిన్న ప్రాజెక్టులు SEIAA పరిధిలో ఉంటాయి.
A. స్క్రీనింగ్ → స్కోపింగ్ → నివేదిక → ప్రజా విచారణ → అంచనా → అనుమతి
B. ప్రజా విచారణ → స్క్రీనింగ్ → అనుమతి → స్కోపింగ్
C. అనుమతి → నివేదిక → స్క్రీనింగ్ → ప్రజా విచారణ
D. స్కోపింగ్ → అనుమతి → ప్రజా విచారణ → స్క్రీనింగ్
Answer & explanation
Correct: A — స్క్రీనింగ్ → స్కోపింగ్ → నివేదిక → ప్రజా విచారణ → అంచనా → అనుమతి
EIA క్రమం: స్క్రీనింగ్ (అవసరమా?), స్కోపింగ్ (ఏ అంశాలు?), నివేదిక తయారీ, ప్రజా విచారణ, అంచనా కమిటీ పరిశీలన, తర్వాతే పర్యావరణ అనుమతి లేదా తిరస్కరణ. అనుమతి ఎప్పుడూ చివరి దశ.
కేటగిరీ B లో B1 ప్రాజెక్టులకు EIA అవసరం, B2 ప్రాజెక్టులకు EIA అవసరం లేదు. రెండూ రాష్ట్ర స్థాయి SEIAA పరిధిలోనే ఉంటాయి; కేంద్ర పరిధి కేటగిరీ Aకి వర్తిస్తుంది.
అటవీ హక్కుల చట్టం ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది మరియు దాని లక్ష్యం ఏమిటి?
A. 1980 – అటవీ భూమి మళ్లింపుకు అనుమతి
B. 1927 – అడవుల వర్గీకరణ
C. 2006 – గిరిజనులు, సంప్రదాయ అటవీ నివాసుల హక్కుల గుర్తింపు
D. 2002 – జీవ వనరుల పరిరక్షణ
Answer & explanation
Correct: C — 2006 – గిరిజనులు, సంప్రదాయ అటవీ నివాసుల హక్కుల గుర్తింపు
అటవీ హక్కుల చట్టం 2006 గిరిజనులు, సంప్రదాయ అటవీ నివాసుల హక్కులను గుర్తిస్తుంది. 1980 చట్టం భూమి మళ్లింపును నియంత్రిస్తుంది, 1927 చట్టం అడవుల వర్గీకరణ చేస్తుంది, 2002 చట్టం జీవవైవిధ్యానికి సంబంధించింది.
జీవవైవిధ్య చట్టం 2002 కింద ఏర్పడిన నేషనల్ బయోడైవర్సిటీ అథారిటీ (NBA) ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A. ఢిల్లీ
B. హైదరాబాద్
C. డెహ్రాడూన్
D. చెన్నై
Answer & explanation
Correct: D — చెన్నై
నోట్స్ ప్రకారం NBA చెన్నైలో ఉంది. CPCB ప్రధాన కార్యాలయం ఢిల్లీ కాబట్టి దానితో గందరగోళం పడకూడదు. డెహ్రాడూన్లో అటవీ పరిశోధన సంస్థ, హైదరాబాద్లో NBA లేదు.
ప్రమాదకర పదార్థాల ప్రమాద బాధితులకు తక్షణ పరిహారం కోసం బీమా తప్పనిసరి చేసిన చట్టం ఏది?
A. ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం 1991
B. జీవవైవిధ్య చట్టం 2002
C. ఇంధన సంరక్షణ చట్టం 2001
D. జల సెస్ చట్టం 1977
Answer & explanation
Correct: A — ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం 1991
ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం 1991 ప్రమాదకర పదార్థాల నిర్వహణ చేసే సంస్థలు బీమా తీసుకోవాలని చెప్పి బాధితులకు వెంటనే పరిహారం అందేలా చేస్తుంది. మిగతా చట్టాలకు ఈ లక్ష్యం లేదు.
తమిళనాడు తోళ్ల పరిశ్రమల కాలుష్యంపై వచ్చిన కేసులో సుప్రీంకోర్టు భారత చట్టంలో భాగమని చెప్పిన సూత్రాలు ఏవి?
A. సంపూర్ణ బాధ్యత, ప్రజా విశ్వాసం
B. కాలుష్యకారి చెల్లింపు, ముందు జాగ్రత్త సూత్రాలు
C. సుస్థిర అభివృద్ధి, సంపూర్ణ బాధ్యత
D. ప్రజా విశ్వాసం, కాలుష్యకారి చెల్లింపు
Answer & explanation
Correct: B — కాలుష్యకారి చెల్లింపు, ముందు జాగ్రత్త సూత్రాలు
వెల్లూర్ సిటిజన్స్ వెల్ఫేర్ ఫోరమ్ vs యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (1996) కేసులో కాలుష్యకారి చెల్లింపు, ముందు జాగ్రత్త సూత్రాలు భారత చట్టంలో భాగమని కోర్టు చెప్పింది. సంపూర్ణ బాధ్యత ఓలియం గ్యాస్ కేసు (1986)తో, ప్రజా విశ్వాసం కమల్ నాథ్ కేసు (1997)తో ముడిపడినవి.
దూన్ లోయ కేసు (రూరల్ లిటిగేషన్ & ఎంటైటిల్మెంట్ కేంద్రం vs ఉత్తర ప్రదేశ్)లో సున్నపురాయి గనుల వల్ల పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతిందని ఫిర్యాదు చేశారు; అనేక గనులు మూసివేయించారు. తోళ్ల పరిశ్రమల కేసు వెల్లూర్, తాజ్ కేసు 1996లో జరిగింది.
ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ ఎన్విరో-లీగల్ యాక్షన్ vs యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (భిచ్రీ కేసు, 1996)లో ప్రముఖంగా అనువర్తించిన సూత్రం ఏది?
A. సంపూర్ణ బాధ్యత సూత్రం
B. ప్రజా విశ్వాస సిద్ధాంతం
C. ముందస్తు సమ్మతి సూత్రం
D. కాలుష్యకారి చెల్లింపు సూత్రం
Answer & explanation
Correct: D — కాలుష్యకారి చెల్లింపు సూత్రం
భిచ్రీ కేసులో కాలుష్యం చేసినవారే నష్టపరిహారం చెల్లించి పునరుద్ధరణ ఖర్చు భరించాలనే కాలుష్యకారి చెల్లింపు సూత్రాన్ని సుప్రీంకోర్టు ప్రముఖంగా అనువర్తించింది. సంపూర్ణ బాధ్యత ఓలియం గ్యాస్ లీక్ కేసుతో, ప్రజా విశ్వాసం కమల్ నాథ్ కేసుతో ముడిపడి ఉన్నాయి.