Free practice MCQs with answers and explanations for కార్బన్ చక్రం (Carbon Cycle) in జీవ భూరసాయన చక్రాలు (Biogeochemical Cycles). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
వాతావరణంలో కార్బన్ ప్రధానంగా ఏ రూపంలో ఉంటుంది?
A. మీథేన్ మాత్రమే
B. కార్బన్ మోనాక్సైడ్
C. ఇథనాల్
D. కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO₂)
Answer & explanation
Correct: D — కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO₂)
వాతావరణ కార్బన్ ప్రధానంగా CO₂ రూపంలో, సుమారు 0.04% ఉంటుంది. మొక్కలు కిరణజన్య సంయోగక్రియలో దీన్ని వాడతాయి. మీథేన్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ తక్కువ మొత్తాల్లో ఉంటాయి కానీ ప్రధాన రూపం కావు; ఇథనాల్ వాతావరణ వాయువు కాదు.
వాతావరణంలోని CO₂ను జీవ ఆహారంగా మార్చే ప్రక్రియ ఏది?
A. కిరణజన్య సంయోగక్రియ
B. శ్వాసక్రియ
C. కుళ్ళిపోవడం
D. శిలాజ ఇంధన దహనం
Answer & explanation
Correct: A — కిరణజన్య సంయోగక్రియ
కిరణజన్య సంయోగక్రియలో మొక్కలు CO₂ను పీల్చుకుని ఆహారంగా మారుస్తాయి. శ్వాసక్రియ, కుళ్ళడం, శిలాజ ఇంధన దహనం ఇవన్నీ కార్బన్ను వాతావరణంలోకి విడుదల చేస్తాయి, అంటే గ్రహణానికి వ్యతిరేక ప్రక్రియలు.
కింది వాటిలో కార్బన్ సింక్ (Carbon Sink)గా పనిచేసేవి ఏవి?
A. థర్మల్ పవర్ స్టేషన్లు
B. అడవులు, సముద్రాలు
C. వాహన ఇంజిన్లు
D. సిమెంట్ పరిశ్రమలు
Answer & explanation
Correct: B — అడవులు, సముద్రాలు
అడవులు, సముద్రాలు ఎక్కువ కార్బన్ను గ్రహిస్తాయి కాబట్టి కార్బన్ సింక్లు. థర్మల్ పవర్ స్టేషన్లు, వాహనాలు, సిమెంట్ పరిశ్రమలు శిలాజ ఇంధనాలు లేదా ముడి పదార్థాల వల్ల CO₂ విడుదల చేసే వనరులు, సింక్లు కావు.
సముద్ర జీవులు, పగడపు దిబ్బలు కార్బన్ను ఏ రూపంలో నిల్వ చేస్తాయి?
A. కాల్షియం క్లోరైడ్
B. సోడియం కార్బొనేట్
C. కాల్షియం కార్బొనేట్
D. పొటాషియం నైట్రేట్
Answer & explanation
Correct: C — కాల్షియం కార్బొనేట్
సముద్రంలో షెల్స్, పగడపు దిబ్బలు CO₂ను కాల్షియం కార్బొనేట్ (CaCO₃) రూపంలో నిల్వ చేస్తాయి. కార్బన్ ఉన్న సమ్మేళనం కావాలి కాబట్టి క్లోరైడ్, నైట్రేట్ తప్పు; సోడియం కార్బొనేట్ షెల్స్ పదార్థం కాదు.
కింది వాటిలో కార్బన్ను వాతావరణంలోకి విడుదల చేయని ప్రక్రియ ఏది?
A. శ్వాసక్రియ
B. కుళ్ళిపోవడం
C. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం
D. కిరణజన్య సంయోగక్రియ
Answer & explanation
Correct: D — కిరణజన్య సంయోగక్రియ
కిరణజన్య సంయోగక్రియ కార్బన్ను గ్రహిస్తుంది, విడుదల చేయదు. శ్వాసక్రియ, కుళ్ళడం, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం, శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల దహనం వాతావరణంలోకి కార్బన్ విడుదల చేస్తాయి.
శిలాజ ఇంధనాల దహనం కార్బన్ చక్రాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?
A. లక్షల సంవత్సరాలు భూమిలో నిల్వ ఉన్న కార్బన్ ఒక్కసారిగా వాతావరణంలోకి చేరుతుంది
B. వాతావరణ కార్బన్ భూమిలోకి చేరుతుంది
C. కార్బన్ సింక్లు పెరుగుతాయి
D. సముద్రాల్లో కార్బన్ తగ్గుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — లక్షల సంవత్సరాలు భూమిలో నిల్వ ఉన్న కార్బన్ ఒక్కసారిగా వాతావరణంలోకి చేరుతుంది
బొగ్గు, పెట్రోలు రూపంలో లక్షల సంవత్సరాలుగా నిల్వ ఉన్న కార్బన్ దహనంతో వేగంగా వాతావరణంలో CO₂గా చేరి హరితగృహ ప్రభావాన్ని పెంచుతుంది. కార్బన్ భూమిలోకి చేరడం దీనికి వ్యతిరేక దిశ; కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు తప్పు.
కార్బన్ చక్రానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనది ఏది?
A. ఇది అవక్షేప చక్రం, వాతావరణంతో సంబంధం లేదు
B. ఇది వాయు చక్రం, అధిక CO₂ హరితగృహ ప్రభావానికి కారణం
C. ఇది కేవలం సముద్రాల్లోనే జరుగుతుంది
D. ఇది మనుషుల వల్ల ప్రభావితం కాదు
Answer & explanation
Correct: B — ఇది వాయు చక్రం, అధిక CO₂ హరితగృహ ప్రభావానికి కారణం
కార్బన్ చక్రం వాయు చక్రం; వాతావరణం, జీవులు, సముద్రం, భూమి మధ్య తిరుగుతుంది. శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల నరికివేత వంటి మానవ చర్యలు ప్రభావితం చేసి CO₂ పెంచి హరితగృహ ప్రభావానికి దారి తీస్తాయి. అవక్షేప చక్రం కావడం, మానవ ప్రభావం లేకపోవడం తప్పు.
C. CO₂ను నీటిలో కరిగించుకుని, షెల్స్, పగడపు దిబ్బల్లో కాల్షియం కార్బొనేట్గా నిల్వ చేస్తాయి
D. కార్బన్ను నేలకు పంపిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: C — CO₂ను నీటిలో కరిగించుకుని, షెల్స్, పగడపు దిబ్బల్లో కాల్షియం కార్బొనేట్గా నిల్వ చేస్తాయి
సముద్రాలు CO₂ను నీటిలో కరిగించుకుంటాయి, షెల్స్, పగడపు దిబ్బల రూపంలో కాల్షియం కార్బొనేట్గా నిల్వ చేస్తాయి; అందుకే పెద్ద కార్బన్ సింక్. కార్బన్ను ఆక్సిజన్గా మార్చడం మూలకాల స్వభావానికే విరుద్ధం.
కార్బన్ చక్రం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (1) అడవులు, సముద్రాలు కార్బన్ సింక్లు (2) అగ్నిపర్వతాలు కార్బన్ విడుదల చేస్తాయి (3) వాతావరణంలో CO₂ సుమారు 21%. సరైన కలయిక ఏది?
A. (2), (3) మాత్రమే సరైనవి
B. (1), (3) మాత్రమే సరైనవి
C. (1), (2), (3) అన్నీ సరైనవి
D. (1), (2) మాత్రమే సరైనవి
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2) మాత్రమే సరైనవి
అడవులు, సముద్రాలు సింక్లు, అగ్నిపర్వతాలు కార్బన్ విడుదల చేసే వనరులు కాబట్టి (1), (2) సరైనవి. వాతావరణంలో CO₂ సుమారు 0.04% మాత్రమే; 21% ఆక్సిజన్ శాతం. అందుకే (3) తప్పు.
కార్బన్ చక్రంలో కార్బన్ విడుదల చేసే వనరుల జాబితాలో సరైన కలయిక ఏది?
A. శ్వాసక్రియ, కుళ్ళడం, శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల దహనం
B. కిరణజన్య సంయోగక్రియ, సముద్ర కరిగించుకోవడం, అడవుల పెంపకం
C. పగడపు దిబ్బల ఏర్పాటు, కిరణజన్య సంయోగక్రియ
D. సముద్ర షెల్స్ ఏర్పాటు, అడవుల పెంపకం
Answer & explanation
Correct: A — శ్వాసక్రియ, కుళ్ళడం, శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల దహనం
శ్వాసక్రియ, కుళ్ళడం, శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల దహనం, అగ్నిపర్వతాలు CO₂ వాతావరణంలోకి విడుదల చేస్తాయి. మిగతా ఎంపికల్లోని ప్రక్రియలు (కిరణజన్య సంయోగక్రియ, షెల్స్, పగడపు ఏర్పాటు, అడవుల పెంపకం) కార్బన్ను గ్రహించి నిల్వ చేస్తాయి.