నైట్రోజన్ చక్రం & స్థిరీకరణ (Nitrogen Cycle, Nitrogen Fixation)
Free practice MCQs with answers and explanations for నైట్రోజన్ చక్రం & స్థిరీకరణ (Nitrogen Cycle, Nitrogen Fixation) in జీవ భూరసాయన చక్రాలు (Biogeochemical Cycles). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
వాతావరణంలో నైట్రోజన్ సుమారు ఎంత శాతం ఉంటుంది?
A. సుమారు 21%
B. సుమారు 0.04%
C. సుమారు 50%
D. సుమారు 78%
Answer & explanation
Correct: D — సుమారు 78%
గాలిలో నైట్రోజన్ సుమారు 78%, ఆక్సిజన్ సుమారు 21%, CO₂ సుమారు 0.04%. నైట్రోజన్ అంత ఎక్కువగా ఉన్నా మొక్కలు నేరుగా వాడుకోలేవు; సూక్ష్మజీవులు దాన్ని వాడదగిన రూపంగా మారుస్తాయి. 50% అనేది సరైన విలువ కాదు.
పప్పుధాన్యాల వేరు బుడిపెల్లో నైట్రోజన్ స్థిరీకరించే బ్యాక్టీరియా ఏది?
A. రైజోబియం (Rhizobium)
B. నైట్రోబాక్టర్
C. సూడోమోనాస్
D. నైట్రోసోమోనాస్
Answer & explanation
Correct: A — రైజోబియం (Rhizobium)
రైజోబియం పప్పుధాన్యాల (చిక్కుడు జాతి) వేరు బుడిపెల్లో సహజీవనం చేస్తూ గాలిలోని N₂ను స్థిరీకరిస్తుంది. నైట్రోసోమోనాస్, నైట్రోబాక్టర్ నైట్రిఫికేషన్లో; సూడోమోనాస్ డీనైట్రిఫికేషన్లో పాల్గొంటాయి, కాబట్టి అవి స్థిరీకరణ బ్యాక్టీరియా కాదు.
Correct: B — నీలి-ఆకుపచ్చ శైవలాలు (అనబీనా, నాస్టాక్)
వరి పొలాల్లో సయనోబ్యాక్టీరియా అయిన అనబీనా, నాస్టాక్ గాలి నైట్రోజన్ను స్థిరీకరిస్తాయి. పుట్టగొడుగులు విచ్ఛేదకారులు కానీ నైట్రోజన్ స్థిరీకరించవు. ఎర్ర శైవలాలు నైట్రోజన్ స్థిరీకరణకు ప్రసిద్ధి కాదు.
మెరుపుల (Lightning) వల్ల గాలిలోని N₂ దేనిగా మారుతుంది?
A. సేంద్రియ కార్బన్గా
B. ఓజోన్గా
C. నైట్రేట్లుగా
D. ఫాస్ఫేట్లుగా
Answer & explanation
Correct: C — నైట్రేట్లుగా
మెరుపుల అధిక శక్తి వల్ల గాలిలోని N₂ నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లుగా మారి, వర్షంతో నేలకు చేరి నైట్రేట్లుగా వాడుకకు వస్తుంది; ఇది సహజ స్థిరీకరణ. ఓజోన్ ఆక్సిజన్ నుండి, ఫాస్ఫేట్లు శిలల నుండి ఏర్పడతాయి, నైట్రోజన్ నుండి కావు.
చనిపోయిన జీవుల నుండి బ్యాక్టీరియా అమ్మోనియా తయారుచేసే ప్రక్రియను ఏమంటారు?
A. అమ్మోనిఫికేషన్
B. నైట్రిఫికేషన్
C. డీనైట్రిఫికేషన్
D. యూట్రోఫికేషన్
Answer & explanation
Correct: A — అమ్మోనిఫికేషన్
విచ్ఛేదక బ్యాక్టీరియా చనిపోయిన జీవుల నుండి అమ్మోనియా తయారు చేయడం అమ్మోనిఫికేషన్. నైట్రిఫికేషన్ అమ్మోనియాను నైట్రేట్గా మార్చేది, డీనైట్రిఫికేషన్ నైట్రేట్ను N₂గా మార్చేది; యూట్రోఫికేషన్ నీటి కాలుష్య దృగ్విషయం.
డీనైట్రిఫికేషన్ ఫలితంగా నేలలోని నైట్రేట్లు దేనిగా మారతాయి?
A. అమ్మోనియాగా మారతాయి
B. వాయు N₂గా వాతావరణంలోకి వెళ్తాయి
C. యూరియాగా మారతాయి
D. ఓజోన్గా మారతాయి
Answer & explanation
Correct: B — వాయు N₂గా వాతావరణంలోకి వెళ్తాయి
డీనైట్రిఫికేషన్లో సూడోమోనాస్ వంటి బ్యాక్టీరియా నైట్రేట్లను తిరిగి వాయు N₂గా మార్చి వాతావరణంలోకి పంపుతుంది; ఇలా నైట్రోజన్ చక్రం పూర్తవుతుంది. అమ్మోనియా ఏర్పడటం అమ్మోనిఫికేషన్ లేదా స్థిరీకరణలో జరుగుతుంది; ఓజోన్ నైట్రోజన్ ఉత్పత్తి కాదు.
నైట్రోజన్ చక్రంలో కింది దశలను సహజ క్రమంలో అమర్చండి: (a) నైట్రోజన్ స్థిరీకరణ (b) నైట్రిఫికేషన్ (c) మొక్కలు నైట్రేట్లు తీసుకోవడం (d) డీనైట్రిఫికేషన్.
A. d → a → c → b
B. c → a → d → b
C. b → d → a → c
D. a → b → c → d
Answer & explanation
Correct: D — a → b → c → d
గాలి N₂ స్థిరీకరించబడి అమ్మోనియాగా మారుతుంది (a); నైట్రిఫికేషన్తో నైట్రేట్ ఏర్పడుతుంది (b); మొక్కలు నైట్రేట్లు తీసుకుంటాయి (c); చివరగా డీనైట్రిఫికేషన్ N₂ను వాతావరణంలోకి పంపుతుంది (d). మిగతా క్రమాల్లో ఫలితం కారణానికి ముందు వచ్చింది.