జీవ భూరసాయన చక్రాలు – అర్థం & రకాలు (Biogeochemical Cycles)
Free practice MCQs with answers and explanations for జీవ భూరసాయన చక్రాలు – అర్థం & రకాలు (Biogeochemical Cycles) in జీవ భూరసాయన చక్రాలు (Biogeochemical Cycles). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జీవ భూరసాయన చక్రం (Biogeochemical Cycle)లో "జియో" అంటే అర్థం ఏమిటి?
A. భూమి
B. జీవులు
C. రసాయనాలు
D. శక్తి
Answer & explanation
Correct: A — భూమి
జీవ భూరసాయన చక్రం అనే పదంలో బయో అంటే జీవులు, జియో అంటే భూమి, కెమికల్ అంటే రసాయనాలు. అంటే పోషక మూలకాలు జీవులు, భూమి, వాతావరణం మధ్య తిరుగుతూ ఉంటాయి. శక్తి మాత్రం ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది, చక్రంలా తిరగదు.
కార్బన్ చక్రంలో నిల్వ వాతావరణంలో (CO₂) ఉండటం వల్ల అది వాయు చక్రం. ఫాస్ఫరస్, సల్ఫర్, కాల్షియం చక్రాల ప్రధాన నిల్వ భూమి పెంకులోని శిలల్లో ఉంటుంది కాబట్టి అవి అవక్షేప చక్రాలు. వాయు చక్రాలు వేగంగా, అవక్షేప చక్రాలు నెమ్మదిగా పూర్తవుతాయి.
అవక్షేప చక్రాల (Sedimentary cycles) నిల్వ ఎక్కడ ఉంటుంది?
A. వాతావరణం
B. సముద్ర ఆవిరి
C. భూమి పెంకు (Earth's crust)
D. మేఘాలు
Answer & explanation
Correct: C — భూమి పెంకు (Earth's crust)
అవక్షేప చక్రాలైన ఫాస్ఫరస్, సల్ఫర్, కాల్షియంల నిల్వ భూమి పెంకులోని శిలల్లో ఉంటుంది; శిలల క్షీణత ద్వారా నేలలో చేరతాయి. వాతావరణం వాయు చక్రాలైన కార్బన్, నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్ నీటి చక్రాల నిల్వ. మేఘాలు, ఆవిరి నిల్వలు కావు.
పోషకాలు, శక్తి గురించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనది ఏది?
A. పోషకాలు చక్రంలా తిరుగుతాయి, శక్తి ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది
B. శక్తి చక్రంలా తిరుగుతుంది, పోషకాలు ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తాయి
C. రెండూ చక్రంలా తిరుగుతాయి
D. రెండూ ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: A — పోషకాలు చక్రంలా తిరుగుతాయి, శక్తి ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది
పోషకాలు పరిమితంగా ఉండటం వల్ల వాటిని జీవులు మళ్లీ మళ్లీ వాడుకుంటాయి, అంటే చక్రం. శక్తి సూర్యుని నుండి జీవులకు చేరి వేడిగా వెదజల్లబడి ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు తప్పు.
వాయు చక్రాలు, అవక్షేప చక్రాల వేగం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. వాయు చక్రాలు నెమ్మదిగా, అవక్షేప చక్రాలు వేగంగా పూర్తవుతాయి
B. వాయు చక్రాలు వేగంగా, అవక్షేప చక్రాలు నెమ్మదిగా పూర్తవుతాయి
C. రెండూ సమాన వేగంతో
D. అవక్షేప చక్రాలు ఎప్పటికీ పూర్తి కావు
Answer & explanation
Correct: B — వాయు చక్రాలు వేగంగా, అవక్షేప చక్రాలు నెమ్మదిగా పూర్తవుతాయి
వాయు చక్రాల్లో నిల్వ వాతావరణంలో ఉండటం వల్ల మూలకాలు త్వరగా తిరుగుతాయి. అవక్షేప చక్రాల్లో శిలల క్షీణత, నేలలో కలవడం వంటివి చాలా సమయం తీసుకుంటాయి కాబట్టి నెమ్మదిగా ఉంటాయి. అయితే అవి పూర్తి కావనేది తప్పు.
కింది మూలకాల్లో నిల్వ (reservoir) వాతావరణంలో ఉండనిది ఏది?
A. నైట్రోజన్
B. ఆక్సిజన్
C. కాల్షియం
D. కార్బన్
Answer & explanation
Correct: C — కాల్షియం
కాల్షియం అవక్షేప చక్ర మూలకం; నిల్వ భూమి పెంకులో ఉంటుంది. నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్, కార్బన్ వాయు చక్రాల మూలకాలు, వాటి నిల్వ వాతావరణంలో లేదా నీటిలో ఉంటుంది. కాల్షియం శిలల క్షీణత ద్వారా నేలలోకి చేరి నెమ్మదిగా తిరుగుతుంది, అందుకే అది ఫాస్ఫరస్, సల్ఫర్లతో కలిసి అవక్షేప చక్ర వర్గంలో ఉంటుంది.
కింది వాటిలో సరైన జతలను గుర్తించండి: (1) కార్బన్ – వాయు చక్రం (2) ఫాస్ఫరస్ – అవక్షేప చక్రం (3) సల్ఫర్ – వాయు చక్రం మాత్రమే.
A. (1), (2) మాత్రమే సరైనవి
B. (1), (3) మాత్రమే సరైనవి
C. (2), (3) మాత్రమే సరైనవి
D. (1), (2), (3) అన్నీ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: A — (1), (2) మాత్రమే సరైనవి
కార్బన్ వాయు చక్రం, ఫాస్ఫరస్ అవక్షేప చక్రం; కానీ సల్ఫర్ ప్రధాన నిల్వ శిలల్లో ఉండి అవక్షేప చక్రంగా పరిగణిస్తారు, SO₂, H₂S వాయు రూపాలు ఉన్నా. కాబట్టి (3) తప్పు.
ఫాస్ఫరస్, సల్ఫర్, కాల్షియంల నిల్వ భూమి పెంకులో ఉంటుంది కాబట్టి అవి అవక్షేప చక్రాలు. కార్బన్, నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్, నీరు వాయు చక్రాలు; వాటి నిల్వ వాతావరణంలో లేదా నీటిలో ఉంటుంది.
A. శిలాజ ఇంధన దహనం చక్రాల సమతుల్యతను దెబ్బతీస్తుంది
B. ఎరువులు చక్రాల సమతుల్యతను ప్రభావితం చేస్తాయి
C. శక్తి కూడా పోషకాల్లాగే చక్రంలా తిరుగుతుంది
D. నిల్వ అంటే మూలకం ఎక్కువ మొత్తంలో ఉండే ప్రదేశం
Answer & explanation
Correct: C — శక్తి కూడా పోషకాల్లాగే చక్రంలా తిరుగుతుంది
శక్తి సూర్యుని నుండి ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది, పోషకాల్లా చక్రంలా తిరగదు; అందువల్ల ఆ ప్రకటన తప్పు. శిలాజ ఇంధన దహనం, ఎరువులు, అడవుల నరికివేత చక్రాలను దెబ్బతీస్తాయి; నిల్వ నిర్వచనం సరైనది.