AP DSC 2025 SA Social Studies Question Paper 16 June 2025 Shift 2

Chittaranjan Das was called Desa Bandhu, Nyapati Subba Rao Andhra Bheeshma, Konda Venkatappayya Desa Bhakta and Duggirala Gopalakrishnayya Andhra Ratna. Hence i-b, ii-c, iii-a, iv-d.

చిత్తరంజన్ దాస్ 'దేశబంధు', న్యాపతి సుబ్బారావు 'ఆంధ్ర భీష్మ', కొండా వెంకటప్పయ్య 'దేశభక్త', దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య 'ఆంధ్ర రత్న'. కాబట్టి i-b, ii-c, iii-a, iv-d.

Jagjivan Ram, as Agriculture Minister, contributed to the Green Revolution. Radhakrishnan was the first Vice President and second President; Rajendra Prasad was the first President; Ambedkar was the first Law Minister.

వ్యవసాయ మంత్రిగా జగ్జీవన్‌రామ్ హరిత విప్లవానికి దోహదపడ్డారు. రాధాకృష్ణన్ మొదటి ఉపరాష్ట్రపతి, రెండవ రాష్ట్రపతి; రాజేంద్రప్రసాద్ మొదటి రాష్ట్రపతి; అంబేద్కర్ మొదటి న్యాయశాఖ మంత్రి.

In IPL 2025 Sai Sudharsan won the Orange Cap, Prasidh Krishna the Purple Cap, Suryakumar Yadav the Most Valuable Player (Man of the series) and Krunal Pandya was Player of the Match in the final (RCB beat PBKS). So i-b, ii-d, iii-a, iv-c.

IPL 2025లో ఆరంజ్ క్యాప్ సాయి సుదర్శన్, పర్పుల్ క్యాప్ ప్రసిద్ధ్ కృష్ణ, మోస్ట్ వాల్యుబుల్ ప్లేయర్ (మాన్ ఆఫ్ ద సిరీస్) సూర్యకుమార్ యాదవ్ గెలుచుకున్నారు; ఫైనల్‌లో ప్లేయర్ ఆఫ్ ద మ్యాచ్ కృనాల్ పాండ్య. కాబట్టి i-b, ii-d, iii-a, iv-c.

The Asynchronously Coded Electronic Skin (ACES), a neuromorphic artificial skin giving robots a sense of touch, was developed by researchers at the National University of Singapore (NUS).

రోబోలకు స్పర్శ జ్ఞానాన్ని ఇచ్చే అసింక్రోనస్లీ కోడెడ్ ఎలక్ట్రానిక్ స్కిన్ (ACES)ను నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సింగపూర్ (NUS) పరిశోధకులు అభివృద్ధి చేశారు.

Dr. Vineet Joshi is UGC Chairman, R. Venkataramani is Attorney General for India, BVR Subrahmanyam is NITI Aayog CEO and Gyanesh Kumar is Chief Election Commissioner (the paper prints the name as 'Ganesh Kumar'). So i-b, ii-c, iii-d, iv-a.

UGC చైర్మన్ డా. వినీత్ జోషి, అటార్నీ జనరల్ ఆర్. వెంకటరమణి, నీతి ఆయోగ్ సీఈఓ బి.వి.ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్. కాబట్టి i-b, ii-c, iii-d, iv-a.

International Women's Day is on 8 March and International Yoga Day on 21 June. January 12 is National Youth Day in India (International Youth Day is 12 August) and Human Rights Day is 10 December (20 December is Human Solidarity Day).

మార్చి 8 అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం, జూన్ 21 అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం. జనవరి 12 భారత జాతీయ యువజన దినోత్సవం (అంతర్జాతీయ యువ దినోత్సవం ఆగస్టు 12); మానవ హక్కుల దినోత్సవం డిసెంబర్ 10.

Sohar is a Bihar folk song-dance, Tippani a Gujarat folk dance, Butakola (Bhoota Kola) belongs to Karnataka and Sangrai(ng) is a Tripura dance. So i-c, ii-d, iii-a, iv-b.

సోహార్ బీహార్ జానపద నృత్యం/గేయం, టిప్పని గుజరాత్, బుటకోల (భూత కోల) కర్ణాటక, సంగ్రాయ్ త్రిపుర. కాబట్టి i-c, ii-d, iii-a, iv-b.

Operation Kagar ('final blow') is the large anti-Naxal offensive launched by the Centre and Chhattisgarh forces against Maoists, aiming to end Left Wing Extremism by March 2026.

మావోయిస్టులను అంతం చేయడానికి కేంద్రం, ఛత్తీస్‌గఢ్ బలగాలు చేపట్టిన భారీ ఆపరేషన్ 'ఆపరేషన్ కగర్' (కగర్ అంటే తుది దెబ్బ). 2026 మార్చి నాటికి వామపక్ష తీవ్రవాదాన్ని అంతం చేయడం లక్ష్యం.

All four authors are matched with the right works: Gandhi's 'The Story of My Experiments with Truth', Advani's 'A Prisoner's Scrap-Book', Morarji Desai's 'The Story of My Life' and Nehru's 'The Discovery of India'.

నాలుగు జతలూ సరైనవే: గాంధీ 'ఎక్స్‌పరిమెంట్స్ విత్ ట్రూత్', అద్వానీ 'ఎ ప్రిజనర్స్ స్క్రాప్-బుక్', మొరార్జీ దేశాయ్ 'ది స్టోరీ ఆఫ్ మై లైఫ్', నెహ్రూ 'ది డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా'.

Yellapragada Subbarow (medical research), Dwaram Venkataswami Naidu (violin, fine arts) and Satya Nadella (software/Microsoft) are correctly matched. M.S. Swaminathan is known for agricultural research (Green Revolution), so (b) is wrong.

ఎల్లాప్రగడ సుబ్బారావు (వైద్య పరిశోధన), ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు (వయోలిన్, లలిత కళలు), సత్య నాదెళ్ళ (సాఫ్ట్‌వేర్) సరైన జతలు. ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ వ్యవసాయ పరిశోధనలకు (హరిత విప్లవం) ప్రసిద్ధుడు కాబట్టి (b) తప్పు.

Exercise Harimau Shakti is the India–Malaysia joint military exercise. Desert Knight is an India–France air exercise, CINBAX is India–Cambodia and SLINEX is India–Sri Lanka naval exercise.

భారత్-మలేషియా ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసం 'హరిమావ్ శక్తి'. డెసర్ట్ నైట్ భారత్-ఫ్రాన్స్ వైమానిక, CINBAX భారత్-కంబోడియా, SLINEX భారత్-శ్రీలంక నౌకా విన్యాసాలు.

Miyazaki mango (Taiyo-no-Tamago, 'egg of the sun') is a very costly Japanese variety named after Miyazaki city; it has been in the news for being grown in India as well.

మియజాకి మామిడి (తైయో-నో-తమాగో, 'సూర్యుని గుడ్డు') జపాన్‌లోని మియజాకి నగరం పేరుతో ఉన్న అత్యంత ఖరీదైన మామిడి రకం.

Eastern Railway - Kolkata, Northern Railway - New Delhi, Southern Railway - Chennai, Western Railway - Mumbai (Churchgate). So i-b, ii-d, iii-c, iv-a.

తూర్పు రైల్వే - కోల్‌కతా, ఉత్తర రైల్వే - న్యూఢిల్లీ, దక్షిణ రైల్వే - చెన్నై, పశ్చిమ రైల్వే - ముంబై (చర్చిగేట్). కాబట్టి i-b, ii-d, iii-c, iv-a.

Kiran Rao's 'Laapataa Ladies' swept the 25th IIFA Awards (Jaipur, March 2025), winning Best Picture, Best Director and other awards.

కిరణ్ రావు దర్శకత్వంలోని 'లాపతా లేడీస్' 25వ IIFA అవార్డుల్లో (జైపూర్, 2025 మార్చి) ఉత్తమ చిత్రం, ఉత్తమ దర్శకుడు సహా పలు అవార్డులు గెలుచుకుంది.

DDU-GKY is a rural youth skilling scheme (demographic dividend), PMGSY gives all-weather road connectivity, Rashtriya Gokul Mission conserves indigenous cattle breeds and PM Mudra Yojana gives institutional credit to micro enterprises.

DDU-GKY గ్రామీణ యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ (జనాభా లాభాంశం), PMGSY అన్ని వాతావరణాల్లో రోడ్డు అనుసంధానం, రాష్ట్రీయ గోకుల్ మిషన్ దేశీయ జాతుల పరిరక్షణ, ముద్ర యోజన సూక్ష్మ సంస్థలకు సంస్థాగత రుణం.

R. Praggnanandhaa won the Tata Steel Masters 2025 (Wijk aan Zee), beating D. Gukesh in the tie-break after both finished level on points.

టాటా స్టీల్ మాస్టర్స్ 2025 (వైక్ ఆన్ జీ)ను ఆర్. ప్రజ్ఞానంద గెలిచాడు; పాయింట్లు సమమైన తర్వాత టై-బ్రేక్‌లో గుకేష్‌ను ఓడించాడు.

Thomas Edison is credited with the motion picture camera/kinetoscope, John Napier invented logarithms and J.C. Bose the crescograph. Dynamite was invented by Alfred Nobel (Chadwick discovered the neutron), so (b) is wrong.

మోషన్ పిక్చర్ కెమెరా ఘనత ఎడిసన్‌కు, లాగరిథమ్స్ జాన్ నేపియర్‌కు, క్రెస్కోగ్రాఫ్ జె.సి. బోస్‌కు చెందుతాయి. డైనమైట్‌ను కనుగొన్నది ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ (చాడ్విక్ న్యూట్రాన్‌ను కనుగొన్నాడు) కాబట్టి (b) తప్పు.

The Ayodhya airport, inaugurated in December 2023, is named Maharishi Valmiki International Airport Ayodhya Dham.

2023 డిసెంబర్‌లో ప్రారంభమైన అయోధ్య విమానాశ్రయం పేరు 'మహర్షి వాల్మీకి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, అయోధ్య ధామ్'.

Uparkot is an ancient fort at Junagadh in Gujarat, not Karnataka, so statement 1 is incorrect. Olive Ridley turtles nest on the AP coast, the Meenakshi temple (Madurai) is Pandya-built and Tezpur is called the 'city of blood'.

ఉపర్‌కోట జునాగఢ్ (గుజరాత్)లో ఉంది, కర్ణాటకలో కాదు; కాబట్టి 1వ ప్రకటన సరికానిది. ఏపీ తీరంలో ఆలివ్ రిడ్లే తాబేళ్లు గూడు కడతాయి, మీనాక్షి ఆలయం పాండ్యుల నిర్మాణం, తేజ్‌పూర్‌ను 'రక్త నగరం' అంటారు.

M.S. Subbulakshmi was a Carnatic vocalist; the analogous Hindustani musician among the options is Zakir Hussain (tabla maestro). Chinna Moulana is a nadaswaram artist and D.K. Pattammal is Carnatic. This follows the initial key.

ఎం.ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి కర్నాటక గాయని; ఎంపికల్లో అదే విధంగా హిందూస్థానీ సంగీత విద్వాంసుడు జాకీర్ హుస్సేన్ (తబలా). చిన్న మౌలానా నాదస్వర కళాకారుడు, డి.కె. పట్టమ్మాళ్ కర్నాటక గాయని. ఇది ప్రాథమిక కీని అనుసరిస్తుంది.

NEP 2020 cites Takshashila, Nalanda, Vikramshila and Vallabhi as ancient world-class multidisciplinary institutions. Kanchi is not in that list, so it is the answer.

NEP 2020 తక్షశిల, నలంద, విక్రమశిల, వల్లభి వంటి ప్రాచీన ప్రపంచస్థాయి బహుళ విద్యా సంస్థలను ప్రస్తావించింది. కంచి ఆ జాబితాలో లేదు, కాబట్టి అదే సమాధానం.

The RTI Act was enacted in 2005 (in force from 12 October 2005) under the UPA government headed by Dr. Manmohan Singh.

సమాచార హక్కు చట్టం 2005లో (అక్టోబర్ 12 నుంచి అమలు) డా. మన్మోహన్ సింగ్ నేతృత్వంలోని UPA ప్రభుత్వ హయాంలో చేయబడింది.

Lok Jumbish (People's Movement for Education for All) was launched in Rajasthan, and the Ekalavya primary education project was started in Madhya Pradesh. Both pairs are correct.

అందరికీ విద్య కోసం లోక్ జంబిష్ ఉద్యమం రాజస్థాన్‌లో, ఏకలవ్య ప్రాథమిక విద్యా ప్రాజెక్టు మధ్యప్రదేశ్‌లో ప్రారంభమయ్యాయి. రెండు జతలూ సరైనవే.

NEP 2020 states that over 85% of a child's cumulative brain development occurs before age 6, hence the stress on quality Early Childhood Care and Education (ECCE).

NEP 2020 ప్రకారం పిల్లల మెదడు అభివృద్ధిలో 85% కంటే ఎక్కువ 6 ఏళ్లలోపే జరుగుతుంది; అందుకే నాణ్యమైన బాల్య సంరక్షణ, విద్య (ECCE)కు ప్రాధాన్యం.

Naturalism stresses direct experience, natural (Rousseau-style) discipline and co-education. It does not give less priority to cultural activities as stated in (c), so the answer is a, b, d. This follows the initial key.

ప్రకృతివాదం ప్రత్యక్ష అనుభవం, సహజ క్రమశిక్షణ, సహవిద్యకు ప్రాధాన్యమిస్తుంది. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలకు తక్కువ ప్రాధాన్యం అనే (c) సరికాదు; కాబట్టి a, b, d. ఇది ప్రాథమిక కీని అనుసరిస్తుంది.

India ratified the UN Convention on the Rights of the Child on 11 December 1992 and the Convention has 54 articles. Statement (b) is wrong, since the UN General Assembly (not the International Court of Justice) adopted it on 20 Nov 1989. Statement (d) reflects the original Article 45 (since amended by the 86th Amendment), but the initial key still counts a, c, d.

భారత్ 1992 డిసెంబర్ 11న బాలల హక్కుల ఒడంబడికను ఆమోదించింది; ఒడంబడికలో 54 ప్రకరణలు ఉన్నాయి. (b) తప్పు, ఎందుకంటే దీనిని 1989 నవంబర్ 20న ఆమోదించింది ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సభ (అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం కాదు). (d) అసలు ఆర్టికల్ 45కు సంబంధించింది (86వ సవరణతో మార్పు); అయినా ప్రాథమిక కీ a, c, d.

NCF 2005 (and the ECCE policy) emphasises holistic development of the child - physical, cognitive, social and emotional - rather than early formal schooling.

NCF 2005 ECCE స్థాయిలో పిల్లల శారీరక, మానసిక, సామాజిక, భావోద్వేగ అంశాల 'సమగ్ర అభివృద్ధి'కి ప్రాధాన్యమిస్తుంది, ముందస్తు లాంఛన విద్యకు కాదు.

The Mudaliar (Secondary Education) Commission aimed at education for democratic citizenship, Kothari Commission at modernisation, NPE 1986 at education for all and NEP 2020 at early childhood education. All four pairs are correct.

ముదలియార్ (సెకండరీ విద్యా) కమిషన్ ప్రజాస్వామ్య పౌరసత్వం, కొఠారి కమిషన్ ఆధునీకరణ, NPE 1986 అందరికీ విద్య, NEP 2020 బాల్య విద్యపై దృష్టి పెట్టాయి. నాలుగు జతలూ సరైనవే.

Under the RTE Act 2009, Section 10 deals with duty of parents and guardians, Section 14 with proof of age for admission, Section 21 with the School Management Committee and Section 29 with curriculum and evaluation procedure. So i-d, ii-b, iii-c, iv-a.

RTE చట్టం 2009లో సెక్షన్ 10 తల్లిదండ్రులు/సంరక్షకుల బాధ్యతలు, సెక్షన్ 14 ప్రవేశానికి వయస్సు రుజువు, సెక్షన్ 21 పాఠశాల యాజమాన్య కమిటీ, సెక్షన్ 29 పాఠ్యప్రణాళిక, మూల్యాంకన విధానం. కాబట్టి i-d, ii-b, iii-c, iv-a.

The Adiseshiah Committee (1978) report on the Review of Education was titled 'Learning to Do'. The Ishwarbhai Patel Committee (1977) dealt with review of secondary curriculum and Kothari Commission's report is 'Education and National Development'.

1978 నాటి ఆదిశేషయ్య కమిటీ (విద్యా సమీక్ష) నివేదిక పేరు 'లెర్నింగ్ టు డు'. ఈశ్వర్‌భాయ్ పటేల్ కమిటీ (1977) మాధ్యమిక పాఠ్య ప్రణాళిక సమీక్ష చేసింది; కొఠారి కమిషన్ నివేదిక 'విద్య - జాతీయాభివృద్ధి'.

In Freud's theory the dynamic aspect is id, ego, superego; the topographic aspect is conscious, preconscious, unconscious; the economic aspect is the life and death instincts (Eros, Thanatos). So (b) and (c) are swapped and incorrect; the answer is b, c.

ఫ్రాయిడ్ సిద్ధాంతంలో చలన (డైనమిక్) అంశం ఇద్, ఈగో, సూపర్ ఈగో; స్థలాకృతి (టోపోగ్రాఫిక్) అంశం చేతన, ఉపచేతన, అచేతన; ఆర్థిక అంశం ఈరోస్, థనటాస్. కాబట్టి (b), (c) తారుమారై తప్పు; సమాధానం b, c.

Sudden solution of a problem is insight learning (Kohler) and imitating others' clapping is observational (social) learning (Bandura). Feeling hungry at the bell is classical conditioning, not experiential learning, so (c) is wrong.

సమస్యకు హఠాత్తుగా పరిష్కారం తోచడం అంతర్దృష్టి అభ్యసనం (కోహ్లర్); ఇతరులను చూసి చప్పట్లు కొట్టడం పరిశీలనా (సాంఘిక) అభ్యసనం (బండూరా). గంట మోగగానే ఆకలి వేయడం క్లాసికల్ కండిషనింగ్, అనుభవాత్మక అభ్యసనం కాదు కాబట్టి (c) తప్పు.

Stress commonly shows as changes in eating habits such as over-eating (or loss of appetite), along with poor sleep and poor concentration. The other options indicate a relaxed state.

ఒత్తిడిలో అతిగా తినడం (లేదా ఆకలి తగ్గడం), నిద్రలేమి, ఏకాగ్రత లోపం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మిగిలినవి ప్రశాంత స్థితిని సూచిస్తాయి.

Reinforcing every single correct response is a continuous reinforcement schedule (CRF). The other schedules (fixed/variable ratio or interval) reinforce only after some responses or some time.

ప్రతి సరైన స్పందనకూ బలనం ఇవ్వడం నిరంతర పునర్బలన నియమం (CRF). మిగతా నియమాల్లో కొన్ని స్పందనల తర్వాత లేదా నిర్ణీత సమయం తర్వాత మాత్రమే బలనం ఇస్తారు.

Memory works in three stages: encoding (input of information), retention/storage, and retrieval (recall). So the order is Encoding-Retention-Retrieval.

స్మృతి మూడు దశల్లో జరుగుతుంది: ఎన్‌కోడింగ్ (సమాచార గ్రహణం), ధారణ (నిల్వ), జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవడం (తిరిగి స్మరణ).

Swimming skill neither helps nor hinders learning computer education, as the two are unrelated; this is zero (neutral) transfer of learning.

ఈత నైపుణ్యం కంప్యూటర్ విద్యకు సహాయమూ చేయదు, ఆటంకమూ కాదు (రెండూ సంబంధం లేనివి); ఇది శూన్య బదలాయింపు.

In Piaget's sensorimotor stage (0-2 years) the child moves from simple reflex actions to thoughtful, goal-directed behaviour, i.e. from a reflexive to a reflective organism.

పియాజే ఇంద్రియచాలక దశ (0-2 సం.)లో శిశువు సాధారణ ప్రతిక్రియల నుంచి ఆలోచనాత్మక, లక్ష్యోన్ముఖ ప్రవర్తనకు, అంటే ప్రతిక్రియ జీవి నుంచి పర్యాలోచక జీవిగా మారతాడు.

Self-motivated, regular participation without external encouragement shows interest, a feeling of liking or attraction towards an activity. Aptitude and ability refer to potential and present capacity.

బాహ్య ప్రోత్సాహం లేకుండా స్వచ్ఛందంగా క్రమం తప్పక పాల్గొనడం ఒక కార్యకలాపం పట్ల ఉన్న ఆసక్తి/అభిరుచిని సూచిస్తుంది. సహజసామర్థ్యం, సామర్థ్యం అంటే సామర్థ్య సంభావ్యత, ప్రస్తుత సామర్థ్యం.

Gardner's multiple intelligences include linguistic, logical-mathematical, spatial, musical, bodily-kinesthetic, interpersonal, intrapersonal and naturalistic. Only option 4 lists genuine types; 'mechanical', 'visual' and 'social' are not Gardner's names.

గార్డనర్ బహుళ ప్రజ్ఞలు: భాషా, తార్కిక-గణిత, ప్రాదేశిక, సంగీత, శారీరక-చలన, వ్యక్త్యంతర, వ్యక్తిగత (అంతర్వ్యక్తి), ప్రకృతి. ఎంపిక 4 మాత్రమే నిజమైన రకాలను ఇస్తుంది; 'యాంత్రిక', 'దృశ్య', 'సాంఘిక' గార్డనర్ పేర్లు కావు.

Class interval (class width) = Range / Number of classes, where Range = highest value - lowest value. For example, range 50 with 10 classes gives an interval of 5.

తరగతి అంతరం = వ్యాప్తి / తరగతుల సంఖ్య (వ్యాప్తి = గరిష్ఠ విలువ - కనిష్ఠ విలువ). ఉదా: వ్యాప్తి 50, తరగతులు 10 అయితే అంతరం 5.

Jupiter rotates once in about 9 hours 56 minutes, the fastest of all planets, although it is the largest planet. Saturn takes about 10.7 hours, Neptune about 16 hours and Uranus about 17 hours.

బృహస్పతి (Jupiter) సుమారు 9 గంటల 56 నిమిషాల్లో ఒక భ్రమణం పూర్తి చేస్తుంది; అతిపెద్ద గ్రహమైనప్పటికీ ఇదే వేగంగా తిరుగుతుంది. శని సుమారు 10.7 గంటలు, నెప్ట్యూన్ సుమారు 16 గంటలు, యురేనస్ సుమారు 17 గంటలు తీసుకుంటాయి.

Sarpagandha (Rauvolfia serpentina) contains reserpine and is used in treating high blood pressure and mental disorders; it is a medicinal plant of Indian forests. Kachnar, Arjun and Tulsi have other uses (Arjun bark is used for heart ailments, Tulsi for cough and colds).

సర్పగంధ (Rauvolfia serpentina) లో రెసర్పిన్ ఉంటుంది; దీనిని అధిక రక్తపోటు, మానసిక వ్యాధుల చికిత్సలో వాడతారు. కచ్నార్, అర్జున్, తులసి వేరే ఉపయోగాలు కలవి (అర్జున్ బెరడు గుండె జబ్బులకు, తులసి జలుబు, దగ్గుకు).

The Ganga and Indus flow through the northern plains and Himalayan region, not the Deccan plateau; the Deccan is drained by peninsular rivers such as the Godavari, Krishna and Kaveri. The other statements are correct, so option 3 is the incorrect one.

గంగా, సింధూ నదులు ఉత్తర మైదానాలు, హిమాలయ ప్రాంతం గుండా ప్రవహిస్తాయి; దక్కన్ పీఠభూమిలో గోదావరి, కృష్ణా, కావేరి వంటి ద్వీపకల్ప నదులు ప్రవహిస్తాయి. మిగతా వాక్యాలు సరైనవి కాబట్టి 3వ వాక్యం సరికానిది.

Majuli in Assam is the largest inhabited river island in the world and lies in the Brahmaputra river system. It is shrinking because of erosion by the river.

అస్సాంలోని మజులి ప్రపంచంలో అతి పెద్ద జనావాస నదీ ద్వీపం; ఇది బ్రహ్మపుత్ర నదీ వ్యవస్థలో ఉంది. నది కోత వల్ల ఇది క్రమంగా తగ్గిపోతోంది.

The Pole star shows north, the inner (terrestrial) planets are small and rocky, and the Earth's shape is called a geoid. Statement c is wrong because the Sun's surface temperature is about 6000° C (around 10,000° F), not 6000° F. So a, b, d are correct.

ధృవ నక్షత్రం ఉత్తరాన్ని చూపిస్తుంది, అంతర (భూ సదృశ) గ్రహాలు చిన్నవి, రాతితో కూడినవి, భూమి ఆకారాన్ని జియోయిడ్ అంటారు. సూర్యుని ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సుమారు 6000°C (దాదాపు 10,000°F), 6000°F కాదు కాబట్టి c తప్పు. అందువల్ల a, b, d సరైనవి.

Mahawat is the winter rainfall received in north-western India from western disturbances (temperate cyclones from the Mediterranean). It is very useful for rabi crops such as wheat. Hot winds of summer are called Loo.

మహావట్ అంటే వాయవ్య భారతదేశంలో పశ్చిమ విక్షోభాల (Mediterranean నుంచి వచ్చే సమశీతోష్ణ చక్రవాతాల) వల్ల కలిగే శీతాకాల వర్షపాతం. ఇది గోధుమ వంటి రబీ పంటలకు ఎంతో ఉపయోగం. వేసవి ఉష్ణ పవనాలను 'లూ' అంటారు.

The Tungabhadra rises in the Western Ghats of Karnataka, flows through Karnataka and then Andhra Pradesh (Kurnool region) before joining the Krishna. It does not flow through Maharashtra, so a lower catchment in Maharashtra is not part of its basin.

తుంగభద్ర కర్ణాటకలోని పశ్చిమ కనుమల్లో పుట్టి, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ (కర్నూలు ప్రాంతం) గుండా ప్రవహించి కృష్ణా నదిలో కలుస్తుంది. ఇది మహారాష్ట్రలో ప్రవహించదు, కాబట్టి మహారాష్ట్రలోని దిగువ పరివాహక ప్రాంతం దీనికి చెందదు.

The Big Bang Theory (Georges Lemaitre, supported by Hubble's observations) explains the origin of the universe from a hot, dense point about 13.8 billion years ago. Geocentric and heliocentric theories concern the position of the Earth and Sun, and the Nebular Hypothesis explains the origin of the solar system.

మహా విస్ఫోటన సిద్ధాంతం (Big Bang Theory) సుమారు 13.8 బిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం అత్యంత సాంద్రత, వేడి గల బిందువు నుంచి విశ్వం ఏర్పడిందని చెబుతుంది. భూ కేంద్రక, సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతాలు భూమి, సూర్యుని స్థానానికి సంబంధించినవి; నీహారిక పరికల్పన సౌరకుటుంబ ఆవిర్భావాన్ని వివరిస్తుంది.

The legend (key) is the table placed in a corner of a map listing the symbols, colours and signs used and what they mean, so that the reader can interpret the map.

లెజెండ్ (సూచిక) అనేది పటంలోని ఒక మూలన ఉండే, పటంలో వాడిన చిహ్నాలు, రంగులు, గుర్తుల అర్థాలను తెలిపే పట్టిక; దీని సహాయంతో పటాన్ని చదవగలం.

Selvas are the dense equatorial rainforests, as in the Amazon basin. Taiga is coniferous forest of cold regions, savannas are tropical grasslands and steppes are temperate grasslands.

సెల్వాలు అంటే అమెజాన్ బేసిన్ వంటి భూమధ్యరేఖా ప్రాంతాల్లోని దట్టమైన వర్షారణ్యాలు. టైగా శీతల ప్రాంతాల శృంగాకార అడవులు, సవన్నాలు ఉష్ణమండల గడ్డి మైదానాలు, స్టెప్పీలు సమశీతోష్ణ గడ్డి మైదానాలు.

Kethavaram rock art site, with prehistoric paintings, is in Kurnool district of Andhra Pradesh according to the initial key. It is a frequently asked place in AP heritage questions.

ప్రాథమిక కీ ప్రకారం, చరిత్రపూర్వ చిత్రాలు గల కేతవరం రాతి చిత్ర కళా స్థావరం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు జిల్లాలో ఉంది. ఏపీ వారసత్వ ప్రశ్నల్లో ఇది తరచుగా వచ్చే ప్రదేశం.

Kakatiyas were called Andhra Rajas, and Jayapasenani's Nrutyaratnavali describes the dance styles sculpted at the Ramappa temple, so a and d are correct. The key treats b as not correct, and the Motupalli inscription is now in Bapatla district, not Palnadu, so c is wrong.

కాకతీయులను ఆంధ్రరాజులు అంటారు; జాయపసేనాని నృత్యరత్నావళి రామప్ప ఆలయ శిల్పాల్లోని నృత్య శైలులను వివరిస్తుంది—కాబట్టి a, d సరైనవి. కీ ప్రకారం b సరైనది కాదు; మోటుపల్లి శాసనం ఇప్పుడు బాపట్ల జిల్లాలో ఉంది, పల్నాడులో కాదు, కాబట్టి c తప్పు.

The initial key marks option 3 (Aravidu, Thuluva, Sangama, Saluva), but by the usual dates Sangama ruled longest (c. 1336-1485), then Aravidu (1570-1646), then Thuluva (1505-1570), then Saluva (1485-1505). That order is not among the options exactly, so this question is arguable; the answer follows the initial key.

ప్రాథమిక కీ 3వ ఎంపికను (అరవీటి, తుళువ, సంగమ, సాళువ) సూచించింది. కానీ సాధారణ తేదీల ప్రకారం సంగమ వంశం ఎక్కువ కాలం (సుమారు 1336-1485), తర్వాత అరవీటి (1570-1646), తుళువ (1505-1570), సాళువ (1485-1505) పాలించారు; ఈ క్రమం ఎంపికల్లో సరిగ్గా లేదు, కాబట్టి ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం. సమాధానం ప్రాథమిక కీ ప్రకారమే.

James Mill published 'The History of British India' in 1817 and divided Indian history into Hindu, Muslim and British periods. William Jones founded the Asiatic Society, William Adam wrote on education in Bengal and Charles Wood issued the 1854 Wood's Despatch.

జేమ్స్ మిల్ 1817లో 'ది హిస్టరీ ఆఫ్ బ్రిటిష్ ఇండియా' ప్రచురించి, భారత చరిత్రను హిందూ, ముస్లిం, బ్రిటిష్ కాలాలుగా విభజించాడు. విలియం జోన్స్ ఏషియాటిక్ సొసైటీ స్థాపకుడు, విలియం ఆడమ్ బెంగాల్ విద్యపై రాశాడు, చార్లెస్ ఉడ్ 1854 ఉడ్స్ డిస్పాచ్ ఇచ్చాడు.

Following the initial key, the Portuguese cultivated indigo in Brazil, which is the matching accepted. Indigo was a dye crop grown by European colonisers in many regions, including the Caribbean, Venezuela and later India.

ప్రాథమిక కీ ప్రకారం పోర్చుగీసు వారు బ్రెజిల్‌లో నీలిమందు సాగు చేశారన్న జత సరైనది. నీలిమందు ఒక రంగుల పంట; యూరోపియన్ వలస పాలకులు కరేబియన్, వెనిజులా, తరువాత భారతదేశం వంటి అనేక ప్రాంతాల్లో దీన్ని సాగు చేయించారు.

Mangal Pandey, a sepoy of the 34th Bengal Native Infantry, attacked British officers at Barrackpore in March 1857 over the greased cartridges and was hanged in April 1857. His act is seen as the spark of the Revolt of 1857.

34వ బెంగాల్ నేటివ్ ఇన్‌ఫాంట్రీకి చెందిన సిపాయి మంగళ్ పాండే, కొవ్వు పూసిన తూటాల విషయంలో 1857 మార్చిలో బారక్‌పూర్‌లో బ్రిటిష్ అధికారులపై దాడి చేశాడు; 1857 ఏప్రిల్‌లో ఉరి తీశారు. ఇది 1857 తిరుగుబాటుకు నిప్పురవ్వగా భావిస్తారు.

John Locke's 'Two Treatises of Government' (1690) rejected the divine right of kings and argued for government based on consent and natural rights. Montesquieu's Spirit of Laws deals with separation of powers and Rousseau's Social Contract with popular sovereignty.

జాన్ లాక్ రాసిన 'టూ ట్రీటైసెస్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్' (1690) రాజుల దైవదత్త హక్కును ఖండించి, ప్రజల సమ్మతి, సహజ హక్కుల ఆధారిత ప్రభుత్వాన్ని సమర్థించింది. మాంటెస్క్యూ స్పిరిట్ ఆఫ్ లాస్ అధికారాల విభజన గురించి, రూసో సోషల్ కాంట్రాక్ట్ ప్రజా సార్వభౌమత్వం గురించి చెబుతాయి.

After the Bolshevik Revolution, Russia signed the Treaty of Brest-Litovsk with Germany (and its allies) in March 1918, withdrawing from the First World War at heavy territorial cost. Britain was an ally of Russia in the war.

బోల్షివిక్ విప్లవం తర్వాత రష్యా 1918 మార్చిలో జర్మనీ (దాని మిత్రదేశాలు)తో బ్రెస్ట్-లిటోవ్స్క్ ఒప్పందం చేసుకుని, భారీ భూభాగాలను కోల్పోయి మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నుంచి వైదొలగింది. బ్రిటన్ యుద్ధంలో రష్యా మిత్రదేశం.

'Ein Volk, Ein Reich, Ein Fuhrer' (One people, one empire, one leader) was the Nazi slogan of Adolf Hitler in Germany. Lenin and Stalin led Soviet Russia and Napoleon ruled France.

'ఐన్ ఫోక్, ఐన్ రైష్, ఐన్ ఫ్యూరర్' (ఒకే ప్రజ, ఒకే సామ్రాజ్యం, ఒకే నాయకుడు) అనేది జర్మనీలో నాజీ నాయకుడు అడాల్ఫ్ హిట్లర్ నినాదం. లెనిన్, స్టాలిన్ సోవియట్ రష్యాను, నెపోలియన్ ఫ్రాన్స్‌ను పాలించారు.

Shifting cultivation is called Ladang in South-East Asia, so C is correct. Chena is the Sri Lankan name (not Central America, where it is milpa), so A is wrong, and B is also wrong. Hence only C is correct.

ఆగ్నేయ ఆసియాలో పోడు వ్యవసాయాన్ని లాడింగ్ (Ladang) అంటారు, కాబట్టి C సరైనది. చనా (Chena) శ్రీలంకలోని పేరు (మధ్య అమెరికాలో దీన్ని మిల్పా అంటారు), కాబట్టి A తప్పు; B కూడా తప్పు. అందువల్ల C మాత్రమే సరైనది.

The Maldharis are the pastoral herders of the Rann of Kutch and Gir region in Gujarat. Raikas are pastoralists of Rajasthan, Monpas of Arunachal Pradesh and Gujjars of the Himalayan region and north India.

గుజరాత్‌లోని రాన్ ఆఫ్ కచ్, గిర్ ప్రాంతాల పశుపోషకులను మల్ధారీలు అంటారు. రైకాలు రాజస్థాన్‌కు, మోన్‌పాలు అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు, గుజ్జర్లు హిమాలయ ప్రాంతం, ఉత్తర భారతానికి చెందిన పశుపోషకులు.

Napalm is a gelled-petrol incendiary bomb that sticks to surfaces and burns fiercely; it was used widely by the US in the Vietnam War. It is a weapon, not a pesticide or a plant-killing chemical (that was Agent Orange).

నాపాలం అనేది అతుక్కుని తీవ్రంగా మండే జెల్ రూప పెట్రోల్ దాహక బాంబు; వియత్నాం యుద్ధంలో అమెరికా దీన్ని విస్తృతంగా వాడింది. ఇది ఆయుధం, పురుగుమందు లేదా మొక్కలను చంపే రసాయనం కాదు (ఆ పని ఏజెంట్ ఆరెంజ్ చేసింది).

The States Reorganisation Commission (1953) had Fazl Ali as chairman and K.M. Panikkar and H.N. Kunzru as members. C. Rajagopalachari was not a member.

1953 రాష్ట్రాల పునఃవ్యవస్థీకరణ సంఘానికి ఫజల్ అలీ అధ్యక్షుడు; కె.ఎం. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రూ సభ్యులు. సి. రాజగోపాలాచారి సభ్యుడు కాదు.

The Bharatiya Lok Dal, formed in 1974 under Charan Singh, had its main base in Uttar Pradesh. It later merged into the Janata Party in 1977.

1974లో చరణ్ సింగ్ నాయకత్వంలో ఏర్పడిన భారతీయ లోక్‌దళ్‌కు ప్రధాన బలం ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఉండేది. 1977లో ఇది జనతా పార్టీలో విలీనమైంది.

Prime Minister Manmohan Singh apologised in Parliament in August 2005 for the anti-Sikh riots of 1984 that followed Indira Gandhi's assassination. The other leaders listed did not make this apology.

ఇందిరా గాంధీ హత్య తర్వాత 1984లో జరిగిన సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్లకు ప్రధాని మన్‌మోహన్ సింగ్ 2005 ఆగస్టులో పార్లమెంటులో క్షమాపణ చెప్పారు. మిగతా నాయకులు ఇలా చెప్పలేదు.

Bead-making workshops of the Indus civilization are known from Chanhudaro and Lothal. Surkotada is known for horse bones and Rangpur for rice husk.

సింధు నాగరికతలో పూసల తయారీ కేంద్రాలు చన్హుదారో, లోథాల్‌లలో బయటపడ్డాయి. సుర్కోటడ గుర్రపు ఎముకలకు, రంగపూర్ వరి పొట్టుకు ప్రసిద్ధి.

The Bayyaram tank inscription was issued by Mailamba, sister of the Kakatiya king Ganapatideva, who built the Bayyaram tank. It records her grants and is a key source on Kakatiya women rulers' patronage.

బయ్యారం చెరువు శాసనాన్ని కాకతీయ రాజు గణపతిదేవుని సోదరి మైలాంబ వేయించింది; ఆమె బయ్యారం చెరువును నిర్మించింది. ఇది కాకతీయ కాలపు స్త్రీల దానాలు, పోషణకు ముఖ్య ఆధారం.

Under the Badami Chalukyas the village headman who linked the king and the villages was called Gamunda, according to the key. Udankuttam was a Chola-period term for the king's assistants.

కీ ప్రకారం బాదామి చాళుక్యుల కాలంలో రాజుకు, గ్రామాలకు మధ్య సంబంధం నెరపిన గ్రామాధికారిని గాముండ అనేవారు. ఉదంకుట్టం అనేది చోళ కాలంలో రాజు సహాయకులకు వాడిన పదం.

China did not win the First Opium War; it lost and signed the Treaty of Nanking (1842), so statement 2 is incorrect. The Second Opium War ended with the Treaty of Peking (1860), and European traders operated from Canton.

మొదటి నల్లమందు యుద్ధంలో చైనా గెలవలేదు; ఓడిపోయి 1842లో నాంకింగ్ సంధిపై సంతకం చేసింది, కాబట్టి 2వ వాక్యం సరికానిది. రెండవ యుద్ధం 1860 పెకింగ్ సంధితో ముగిసింది; యూరోపియన్ వ్యాపారులు కాంటన్ రేవు నుంచి వ్యాపారం చేశారు.

The UN Charter was drawn up at the San Francisco Conference and signed on 26 June 1945, coming into force on 24 October 1945. Dumbarton Oaks (1944) only prepared preliminary proposals.

ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో సమావేశంలో రూపొంది 1945 జూన్ 26న సంతకం అయి, 1945 అక్టోబర్ 24న అమల్లోకి వచ్చింది. డంబర్టన్ ఓక్స్ (1944) ప్రాథమిక ప్రతిపాదనలు మాత్రమే సిద్ధం చేసింది.

The Marshall Plan (1947) offered large economic aid to rebuild Europe and was seen as the extension of the Truman Doctrine of containing communism. The Molotov Plan and Warsaw Pact were Soviet counter-measures.

మార్షల్ ప్రణాళిక (1947) యూరప్ పునర్నిర్మాణానికి భారీ ఆర్థిక సహాయాన్ని ఇచ్చి, కమ్యూనిజాన్ని అడ్డుకునే ట్రూమన్ సిద్ధాంతానికి పొడిగింపుగా పరిగణించబడింది. మొలొటోవ్ ప్రణాళిక, వార్సా సంధి సోవియట్ ప్రతిచర్యలు.

The Sachar Committee (2005), headed by Justice Rajindar Sachar, found Muslims lagging behind in education, employment and income. The claim that they had developed in all fields is therefore false.

జస్టిస్ రాజీందర్ సచార్ అధ్యక్షతన 2005లో ఏర్పడిన సచార్ కమిటీ, ముస్లింలు విద్య, ఉద్యోగం, ఆదాయంలో వెనుకబడి ఉన్నారని గుర్తించింది. వారు అన్ని రంగాల్లో అభివృద్ధి చెందారన్న వాక్యం తప్పు.

Sati was banned in 1829 by Governor-General Lord William Bentinck through Regulation XVII, after the campaign of Raja Rammohan Roy.

రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ చేసిన ఉద్యమం తర్వాత, గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ విలియం బెంటింక్ 1829లో రెగ్యులేషన్ XVII ద్వారా సతీ సహగమనాన్ని నిషేధించాడు.

The Draft Constitution prepared by the Drafting Committee (1948) had 315 articles and 8 schedules. The final Constitution adopted in 1949 had 395 articles and 8 schedules.

ముసాయిదా కమిటీ రూపొందించిన ముసాయిదా రాజ్యాంగం (1948)లో 315 అధికరణలు, 8 షెడ్యూల్స్ ఉన్నాయి. 1949లో ఆమోదించిన తుది రాజ్యాంగంలో 395 అధికరణలు, 8 షెడ్యూల్స్ ఉన్నాయి.

Striving for excellence, defending the country and providing opportunities for education to children are fundamental duties under Article 51A. The right to education and culture is a fundamental right (Cultural and Educational Rights), so it is the odd one out.

అభ్యున్నతికి కృషి చేయడం, దేశాన్ని రక్షించడం, పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం అధికరణ 51A కింద ప్రాథమిక విధులు. విద్యా-సాంస్కృతిక హక్కు ప్రాథమిక హక్కు (సాంస్కృతిక, విద్యా హక్కులు) కాబట్టి అదే భిన్నమైనది.

Mahatma Gandhi was never a member of the Constituent Assembly. Sarojini Naidu, Somnath Lahiri and Durgabai Deshmukh were members.

మహాత్మా గాంధీ రాజ్యాంగ సభలో ఎప్పుడూ సభ్యుడు కాదు. సరోజినీ నాయుడు, సోమనాథ్ లాహిరి, దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ సభ్యులు.

The Grama Sabha consists of all the registered voters of the village, not just the sarpanch and ward members, so statement 1 is incorrect. It is a form of direct democracy that reviews the Gram Panchayat's work and is chaired by the sarpanch.

గ్రామసభలో గ్రామంలోని నమోదైన ఓటర్లందరూ సభ్యులు; కేవలం సర్పంచ్, వార్డు సభ్యులే కాదు, కాబట్టి 1వ వాక్యం సరికానిది. ఇది ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యానికి నిదర్శనం; గ్రామ పంచాయతీ పనిని సమీక్షిస్తుంది, సర్పంచ్ అధ్యక్షత వహిస్తారు.

A financial (money) bill can be introduced in the State Legislative Assembly only on the recommendation of the Governor (Article 207). The Speaker only certifies a bill as a money bill.

రాష్ట్ర శాసనసభలో ఆర్థిక (ద్రవ్య) బిల్లును గవర్నర్ సిఫారసుపై మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి (అధికరణ 207). స్పీకర్ బిల్లును ద్రవ్య బిల్లుగా ధృవీకరిస్తారు మాత్రమే.

Of 543 Lok Sabha seats, 84 are reserved for SCs and 47 for STs, leaving 412 general seats. So A and C are correct, but B (94) is wrong.

లోక్‌సభలోని 543 స్థానాల్లో 84 ఎస్సీలకు, 47 ఎస్టీలకు రిజర్వ్ కాగా 412 సాధారణ స్థానాలు. కాబట్టి A, C సరైనవి; B (94) తప్పు.

The judiciary interprets the Constitution: the Supreme Court is the final interpreter, and High Courts also interpret it in cases before them and can enforce fundamental rights. Parliament makes laws but does not interpret them.

రాజ్యాంగాన్ని వ్యాఖ్యానించే అధికారం న్యాయవ్యవస్థకు ఉంది: సుప్రీంకోర్టు తుది వ్యాఖ్యాత కాగా, హైకోర్టులు కూడా తమ ముందున్న కేసుల్లో దీన్ని వ్యాఖ్యానించి ప్రాథమిక హక్కులను అమలు చేయగలవు. పార్లమెంట్ చట్టాలు చేస్తుంది, వ్యాఖ్యానించదు.

Judges of the Supreme Court and High Courts are appointed by the President, acting on the advice of the Union Council of Ministers headed by the Prime Minister, in consultation with the Chief Justice of India (and the collegium). The President does not act alone, and the Prime Minister or CJI does not appoint directly.

సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలి సలహాపై, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (కొలీజియం)తో సంప్రదించి రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. రాష్ట్రపతి స్వయంగా నిర్ణయించరు; ప్రధాన మంత్రి లేదా CJI నేరుగా నియమించరు.

The Silent Valley movement (1970s-80s) in Palakkad, Kerala, in the Western Ghats opposed a hydroelectric project that threatened a rainforest; it was later declared a National Park. Narmada Bachao Andolan (Narmada) and Chipko (Garhwal) are different movements.

సైలెంట్ వ్యాలీ ఉద్యమం (1970-80లు) కేరళలోని పాలక్కాడ్ జిల్లా, పశ్చిమ కనుమలలో వర్షారణ్యాన్ని ముంచే జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా జరిగింది; తర్వాత దానిని జాతీయ వనంగా ప్రకటించారు. నర్మదా బచావో, చిప్కో వేరే ఉద్యమాలు.

START is the Strategic Arms Reduction Treaty, signed by the USA and USSR in July 1991 to cut their strategic nuclear weapons. It followed the earlier SALT talks (Strategic Arms Limitation Talks).

START అంటే Strategic Arms Reduction Treaty. 1991 జూలైలో USA, USSR వ్యూహాత్మక అణ్వాయుధాల తగ్గింపునకు దీనిపై సంతకం చేశాయి. దీనికి ముందు SALT (Strategic Arms Limitation Talks) జరిగాయి.

In Subhash Kumar v. State of Bihar (1991) the Supreme Court held that the right to life under Article 21 includes the right to enjoy pollution-free water and air. Article 22 deals with protection against arrest and detention, and property is no longer a fundamental right (44th Amendment).

సుభాష్ కుమార్ కేసు (1991)లో కాలుష్యరహిత నీరు, గాలిని పొందే హక్కు ఆర్టికల్ 21 లోని జీవించే హక్కులో భాగమని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. ఆర్టికల్ 22 అరెస్టు, నిర్బంధం నుంచి రక్షణ గురించి; ఆస్తిహక్కు (44వ సవరణ తర్వాత) ప్రాథమిక హక్కు కాదు.

The Aizawl Bench (Mizoram) is a bench of the Gauhati High Court, which also has benches at Kohima and Itanagar. Mizoram is covered by the Gauhati High Court's jurisdiction.

మిజోరాంలోని ఐజ్వాల్ బెంచ్ గౌహతి హైకోర్టులో భాగం (కోహిమా, ఇటానగర్‌లలో కూడా దీనికి బెంచ్‌లు ఉన్నాయి).

Vandana Shiva, environmentalist and physicist, founded Navdanya (1987), a movement to conserve native seeds and promote organic farming and biodiversity. The other names are not linked with this movement.

పర్యావరణవేత్త డా. వందనా శివ 1987లో 'నవధాన్య' (Navdanya) ఉద్యమాన్ని స్థాపించారు. ఇది దేశీయ విత్తనాల పరిరక్షణ, సేంద్రియ వ్యవసాయం, జీవవైవిధ్యం కోసం పనిచేస్తుంది.

A.V. Dicey wrote Introduction to the Study of the Law of the Constitution (1885), explaining the Rule of Law and parliamentary sovereignty. Lord Bryce wrote Modern Democracies and Garner wrote Political Science and Government.

ఎ.వి. డైసీ 'Introduction to the Study of the Law of the Constitution' (1885) రాశారు; ఇందులో న్యాయపాలన (Rule of Law), పార్లమెంటరీ సార్వభౌమత్వాన్ని వివరించారు. లార్డ్ బ్రైస్ 'Modern Democracies' రాశారు.

Liberty is not unlimited licence; it means freedom within reasonable restrictions so that one person's freedom does not harm others. Liberty is expressed through rights and is essential for developing personality, so option 3 is the wrong statement.

స్వేచ్ఛ అంటే నియంత్రణలేని విచ్చలవిడితనం కాదు; ఇతరుల స్వేచ్ఛకు భంగం కలగకుండా సహేతుక పరిమితులకు లోబడి ఉంటుంది. అది హక్కుల రూపంలో వ్యక్తమై వ్యక్తిత్వ వికాసానికి తోడ్పడుతుంది. కాబట్టి 3వ ఎంపిక తప్పు.

The official key marks C and D as correct: on 12 August 1942 people attacked the Tenali railway station and burnt a train, and the Sub-Registrar office at Chirala was vandalized. The dates/places given in A and B do not match the textbook account, so they are treated as incorrect, following the initial key.

అధికారిక కీ ప్రకారం C, D సరైనవి: 1942 ఆగస్టు 12న తెనాలి రైల్వేస్టేషన్‌పై దాడి చేసి రైలును తగలబెట్టారు, చీరాల సబ్‌రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాన్ని ధ్వంసం చేశారు. A, B లోని తేదీలు/వివరాలు పాఠ్యపుస్తకంతో సరిపోవు కాబట్టి అవి సరికావు (ప్రారంభ కీని అనుసరించి).

Natural rights (life, liberty, property) are those humans possess by birth, independent of the state. Civil rights are given by the state, moral rights rest on ethics, and economic rights relate to livelihood.

జీవించే, స్వేచ్ఛ, ఆస్తి వంటి సహజ హక్కులు (Natural rights) మానవులకు పుట్టుకతోనే ఉంటాయి; అవి రాజ్యం ఇచ్చేవి కావు. పౌర హక్కులను రాజ్యం ఇస్తుంది; నైతిక హక్కులు నీతిపై ఆధారపడతాయి.

Mandamus means 'we command': the court orders a public official or body to perform a duty it has failed to do. 'Prohibition' means to forbid, 'Quo warranto' means 'by what authority', and 'Certiorari' means 'to be certified'.

మాండమస్ (Mandamus) అంటే 'మేము ఆజ్ఞాపిస్తున్నాం'; ప్రభుత్వ అధికారి తన విధిని నిర్వర్తించాలని కోర్టు ఆదేశించే రిట్. 'ప్రొహిబిషన్' = నిషేధం, 'కో-వారంటో' = ఏ అధికారంతో, 'సెర్షియోరరీ' = ధృవీకరించడం.

Question Hour is the first hour of every sitting of the Lok Sabha and Rajya Sabha, when members ask ministers questions. Zero Hour follows it, immediately after Question Hour.

లోక్‌సభ, రాజ్యసభల ప్రతి సమావేశంలో మొదటి గంట ప్రశ్నోత్తరాల సమయం (Question Hour); సభ్యులు మంత్రులను ప్రశ్నిస్తారు. శూన్యగంట (Zero Hour) దాని వెంటనే వస్తుంది.

Article 169 lets Parliament create or abolish a State Legislative Council (Vidhan Parishad) if the Legislative Assembly passes a resolution by a special majority. Article 171 deals with the composition of the Council.

రాష్ట్ర శాసనసభ ప్రత్యేక మెజారిటీతో తీర్మానం చేస్తే విధాన పరిషత్తును ఏర్పాటు చేయడానికి లేదా రద్దు చేయడానికి పార్లమెంటుకు 169వ అధికరణ అవకాశమిస్తుంది. 171వ అధికరణ పరిషత్తు నిర్మాణం గురించి.

National Road Safety Week/Month is observed in January each year by the Ministry of Road Transport and Highways, following the initial key.

రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతి సంవత్సరం జనవరిలో జాతీయ రోడ్డు భద్రతా వారోత్సవాలను (నెలను) నిర్వహిస్తుంది (ప్రారంభ కీని అనుసరించి).

'Situation' of a settlement refers to its location relative to other places, i.e. its connectivity. 'Site' refers to the actual land on which it stands (soil, water, shelter, security).

నివాస ప్రాంతం యొక్క 'పరిస్థితి' (Situation) అంటే ఇతర ప్రదేశాలతో దానికి ఉన్న అనుసంధానం. 'స్థలం' (Site) అంటే నివాసం ఉన్న నేల (నేల రకం, నీరు, భద్రత, రక్షణ).

The International Bank for Reconstruction and Development (IBRD), set up at Bretton Woods in 1944, is the original World Bank institution. IMF, ILO and WTO are different organisations.

1944లో బ్రెట్టన్ వుడ్స్ సమావేశంలో ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ పునర్నిర్మాణ, అభివృద్ధి బ్యాంకు (IBRD) ను ప్రపంచబ్యాంక్ అంటారు. IMF, ILO, WTO వేర్వేరు సంస్థలు.

Jute, not flax, is called the Golden Fibre. Flax yields linen. Wheat grows on loamy soil, Roca is the shifting cultivation of Brazil, and shifting cultivation is also called slash and burn.

బంగారు పీచు (Golden Fibre) అంటే జనపనార (జూట్); అవిసె (flax) నార నుంచి లినెన్ తయారవుతుంది. గోధుమ లోమీ నేలల్లో పండుతుంది, రోకా బ్రెజిల్‌లోని విస్తాపన వ్యవసాయం; స్లాష్ అండ్ బర్న్ అంటే విస్తాపన వ్యవసాయమే.

Bandhani/Bandhna is the tie-and-dye textile of Gujarat and Rajasthan. Chintz is a printed cotton, Jamdani is a woven muslin, and Patola is a double-ikat silk.

గుజరాత్, రాజస్థాన్‌లలో ముడివేసి రంగు అద్దే (tie and dye) వస్త్రాన్ని బంధని/బాంధ్నా అంటారు. చింట్జ్ ముద్రిత కాటన్, జమ్దానీ నేత ముస్లిన్, పటోలా డబుల్ ఇకత్ పట్టు.

'Textile' comes from the Latin texere, meaning 'to weave'. Spinning means making yarn, which is a different process.

'Textile' అనే పదం లాటిన్ 'texere' నుంచి వచ్చింది, దీని అర్థం 'నేయడం' (to weave). పడకుట/వడకడం (spinning) అంటే నూలు తయారీ, ఇది వేరే ప్రక్రియ.

PMKVY was launched in 2015 (not 2014), so statement ii is wrong. Statements i and iii are correct: it gives quality skill training and aimed to train one crore youth during 2016-2020. Hence i, iii only.

PMKVY 2015లో ప్రారంభమైంది (2014 కాదు), కాబట్టి ii తప్పు. i, iii సరైనవి: నాణ్యమైన నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడం, 2016-2020 మధ్య కోటి మంది యువతకు శిక్షణ ఇవ్వడం లక్ష్యం. కాబట్టి i, iii మాత్రమే.

Census 2011 recorded female literacy of 65.46% (male 82.14%, total 74.04%), following the initial key.

2011 జనగణన ప్రకారం స్త్రీల అక్షరాస్యత 65.46% (పురుషులు 82.14%, మొత్తం 74.04%). ఇది ప్రారంభ కీని అనుసరించి.

The National Population Policy 2000 listed all three among its immediate objectives: free and compulsory education up to age 14, reducing infant mortality below 30 per 1000 live births, and universal immunization of children. So all of a, b, c are correct.

జాతీయ జనాభా విధానం 2000 తక్షణ లక్ష్యాలలో మూడూ ఉన్నాయి: 14 ఏళ్ల వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య; శిశు మరణాల రేటును 1000కి 30 కంటే తక్కువకు తగ్గించడం; పిల్లలకు సార్వత్రిక టీకాలు. కాబట్టి a, b, c అన్నీ సరైనవి.

The government announces MSP before the sowing season so that farmers know the assured price when deciding what to grow.

రైతులు ఏ పంట వేయాలో నిర్ణయించుకోవడానికి వీలుగా ప్రభుత్వం విత్తే కాలానికి ముందే కనీస మద్దతు ధర (MSP)ను ప్రకటిస్తుంది.

PMGY was launched in 2000-01. PMRY began in 1993, REGP in 1995, and SGSY in 1999, so the other pairs have wrong years.

PMGY 2000-01లో ప్రారంభమైంది. PMRY 1993లో, REGP 1995లో, SGSY 1999లో ప్రారంభమయ్యాయి; కాబట్టి మిగతా జతల సంవత్సరాలు తప్పు.

The Qiang are an ethnic group living on the Tibetan plateau region (Tibet/Sichuan) and are among the people studied in the textbook's Tibetan region lesson, following the initial key.

కియాంగ్ (Qiang) తెగ టిబెట్ పీఠభూమి ప్రాంతంలో నివసిస్తుంది; పాఠ్యపుస్తకంలోని టిబెట్ ప్రాంత పాఠంలో ఇది ఉంది (ప్రారంభ కీని అనుసరించి).

HYV seeds of the Green Revolution give high yield only with plenty of irrigation water, chemical fertilizers and pesticides. So all three, A, B and C, are needed.

హరిత విప్లవంలోని అధిక దిగుబడి విత్తనాలు (HYV) ఎక్కువ దిగుబడినివ్వాలంటే పుష్కలంగా సాగునీరు, రసాయన ఎరువులు, క్రిమిసంహారకాలు మూడూ అవసరం. కాబట్టి A, B, C.

Giffen's paradox: for an inferior good that takes a large share of a poor consumer's income, a price rise raises demand. The Veblen effect concerns luxury (prestige) goods.

పేద వినియోగదారుని ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగం ఖర్చయ్యే నాసిరకం వస్తువు ధర పెరిగినా డిమాండ్ పెరగడాన్ని గిఫెన్స్ వైరుధ్యం (Giffen's paradox) అంటారు. వెబ్లెన్ ప్రభావం విలాస (ప్రతిష్ఠ) వస్తువులకు సంబంధించింది.

In perfect competition the goods are homogeneous, so they are perfect substitutes for each other. Having no close substitutes is a feature of monopoly, so option 3 is not a feature of perfect competition.

సంపూర్ణ పోటీలో వస్తువులు ఒకే రకంగా ఉంటాయి, కాబట్టి అవి ఒకదానికొకటి పరిపూర్ణ ప్రత్యామ్నాయాలు. దగ్గరి ప్రత్యామ్నాయాలు లేకపోవడం గుత్తాధిపత్యం (monopoly) లక్షణం; కాబట్టి 3వ ఎంపిక సంపూర్ణ పోటీ లక్షణం కాదు.

Alfred Marshall introduced Quasi-Rent: the surplus earned by man-made durable capital goods in the short run, when supply is fixed. Ricardo's concept is economic rent on land.

అల్ప కాల భాటకం (Quasi-rent) భావనను ఆల్‌ఫ్రెడ్ మార్షల్ ప్రవేశపెట్టారు: స్వల్పకాలంలో సప్లై స్థిరంగా ఉండే మానవ నిర్మిత మూలధన వస్తువులు ఆర్జించే మిగులు ఆదాయం. రికార్డో భూమిపై ఆర్థిక భాటకాన్ని వివరించారు.

This famous statement on the importance of security of tenure is attributed to Arthur Young, the English agriculturist, who wrote it after observing French farming.

కౌలుదారుకు భద్రత (security of tenure) ప్రాముఖ్యతను తెలిపే ఈ ప్రసిద్ధ ప్రకటన ఇంగ్లీష్ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త ఆర్థర్ యంగ్‌కు చెందినది.

Lack of credit facilities is a problem, not a remedy. Cooperative marketing, contract farming and warehousing facilities all improve agricultural marketing.

పరపతి సౌకర్యాల కొరత ఒక సమస్య, పరిష్కారం కాదు. సహకార మార్కెటింగ్, ఒప్పంద వ్యవసాయం, గిడ్డంగి సౌకర్యాలు వ్యవసాయ మార్కెటింగ్‌ను మెరుగుపరుస్తాయి.

M.D. Morris's PQLI combines literacy, infant mortality and life expectancy at age one, and so measures the social progress of a community rather than economic growth.

మోరిస్ డి మోరిస్ PQLI అక్షరాస్యత, శిశు మరణాల రేటు, ఒక సంవత్సర వయసులో ఆయుః ప్రమాణం అనే మూడింటిని కలిపి కొలుస్తుంది; అందువల్ల ఇది ప్రజల సాంఘికాభివృద్ధిని సూచిస్తుంది, ఆర్థిక వృద్ధిని కాదు.

Range, the difference between the largest and smallest values, is the simplest and quickest measure of dispersion, though it ignores values in between.

గరిష్ఠ, కనిష్ఠ విలువల మధ్య భేదమైన వ్యాప్తి (Range) అతి సులభమైన, వేగవంతమైన విస్తరణ కొలమానం; అయితే మధ్య విలువలను పట్టించుకోదు.

Muhammad Yunus started the Grameen (rural) Bank experiment in Bangladesh in 1976, pioneering microfinance and microcredit; he received the 2006 Nobel Peace Prize.

మహమ్మద్ యూనస్ 1976లో బంగ్లాదేశ్‌లో గ్రామీణ్ బ్యాంక్ ప్రయోగాన్ని ప్రారంభించి సూక్ష్మరుణాలకు (microfinance) పునాది వేశారు; ఆయనకు 2006లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.

The exosphere is the outermost layer (outer atmosphere) where light gases like hydrogen and helium are found. Earth's gravitational pull there is very weak, so b is incorrect. Only a and c are correct.

ఎక్సోస్ఫియర్ అత్యంత బయటి పొర (outer atmosphere); ఇందులో హైడ్రోజన్, హీలియం వంటి తేలిక వాయువులు ఉంటాయి. అక్కడ భూమి గురుత్వాకర్షణ చాలా బలహీనం కాబట్టి b తప్పు. అందువల్ల a, c మాత్రమే సరైనవి.

The Brahma Sutras attributed to Badarayana/Vyasa are also called the Vedanta Sutras, as they systematize the philosophy of the Upanishads (Vedanta).

బాదరాయణుడు/వ్యాసుడికి ఆపాదించబడే బ్రహ్మసూత్రాలు ఉపనిషత్తుల తత్వాన్ని (వేదాంతం) క్రోడీకరిస్తాయి కాబట్టి వీటిని వేదాంత సూత్రాలు అని కూడా అంటారు.

St. Peter's Basilica is in Vatican City, the papal enclave inside Rome and the world's smallest independent state.

సెయింట్ పీటర్స్ బసిలికా వాటికన్ నగరంలో ఉంది; రోమ్ నగరం లోపల ఉన్న ఈ పాపల్ రాజ్యం ప్రపంచంలో అతి చిన్న స్వతంత్ర దేశం.

The Great Stupa at Sanchi (Madhya Pradesh) was commissioned by Emperor Ashoka in the 3rd century BCE; later Shunga rulers enlarged it.

మధ్యప్రదేశ్‌లోని సాంచీ మహా స్తూపాన్ని క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దంలో అశోక చక్రవర్తి నిర్మింపజేశాడు; తరువాత శుంగుల కాలంలో దీనిని విస్తరించారు.

Cuneiform, the wedge-shaped script on clay tablets, was developed by the Sumerians of Mesopotamia. Egyptians used hieroglyphs, and the Indus script is still undeciphered.

మట్టి పలకలపై చీలాకారంలో రాసే క్యూనిఫామ్ లిపిని మెసపటోమియాలోని సుమేరియన్లు అభివృద్ధి చేశారు. ఈజిప్టు వారు హైరోగ్లిఫ్స్ వాడారు; సింధూ లిపి ఇంకా చదవబడలేదు.

Heights: Everest 8,849 m, Aconcagua about 6,961 m, Denali (Mc Kinley) about 6,190 m, Elbrus about 5,642 m. So the descending order is Everest, Aconcagua, Mc Kinley, Elbrus.

ఎత్తులు: ఎవరెస్ట్ 8,849 మీ, అకాన్‌కాగ్వా సుమారు 6,961 మీ, డెనాలి (మెకిన్లే) సుమారు 6,190 మీ, ఎల్‌బ్రస్ సుమారు 5,642 మీ. కాబట్టి అవరోహణ క్రమం: ఎవరెస్ట్, అకాన్‌కాగ్వా, మెకిన్లే, ఎల్‌బ్రస్.

Money's cost-effectiveness lets a person or economy compare marginal benefits and productivity across uses and equalize them (the equi-marginal idea). Transfer of value and national income estimation are other attributes of money, not this one. The answer follows the initial key.

ద్రవ్యం వ్యయ-ప్రభావశీలత వల్ల వివిధ వినియోగాల్లో ఉపాంత ప్రయోజనాలను, ఉత్పాదకతను పోల్చి సమం చేయవచ్చు. విలువల బదిలీ, జాతీయ ఆదాయ మదింపు ద్రవ్యపు ఇతర లక్షణాలు. సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం.

Posters are two-dimensional (flat) aids while puppets are three-dimensional, so together they are 2D and 3D teaching aids. Display boards are a separate category of aids.

పోస్టర్లు ద్విపార్శ్వ (2D), తోలుబొమ్మలు త్రిపార్శ్వ (3D) సాధనాలు; కాబట్టి రెండూ కలిపి 2D మరియు 3D బోధనోపకరణాలు. ప్రదర్శనా బల్లలు వేరే వర్గం.

Finding causes of a geographic phenomenon such as heavy rainfall on the Western Ghats (relief rainfall) requires inquiry into causes, which is the geographic investigation skill. Observation only records what is seen.

పశ్చిమ కనుమల్లో అధిక వర్షానికి కారణాలను (పర్వతీయ వర్షపాతం) శోధించడం భౌగోళిక అన్వేషణా నైపుణ్యం. పరిశీలన కేవలం కనిపించేదాన్ని నమోదు చేస్తుంది.

Social studies was formally introduced into US school education in 1916, when the NEA's Committee on Social Studies recommended it as a school subject. The other years are distractors.

1916లో అమెరికాలో NEA సాంఘికశాస్త్ర కమిటీ సిఫారసుతో సాంఘికశాస్త్రం పాఠశాల విద్యలో ప్రవేశపెట్టబడింది. మిగతా సంవత్సరాలు సరైనవి కావు.

Lines for rivers and coastlines are symbols of the map, which form its language. Reading and interpretation are what the user does with those symbols; making is drawing the map.

నదులు, తీరరేఖ వంటి గుర్తులు పటం యొక్క భాష. పఠనం, వ్యాఖ్యానం అనేవి ఆ గుర్తులను ఉపయోగించే చర్యలు; నిర్మాణం అంటే పటం గీయడం.

Observing signals directly and following them involves knowing what the lights mean, understanding them and applying them in behaviour. The key (option 3) leaves out skill. Follow the initial key.

సిగ్నల్స్ అర్థాన్ని తెలుసుకోవడం (జ్ఞానం), గ్రహించడం (అవగాహన), ప్రవర్తనలో పాటించడం (వినియోగం) ఇందులో ఉన్నాయి. సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం 3.

Aims are broad, long-term, permanent and common across subjects, so they are not temporary in value. Temporary or short-term values belong to objectives.

ఆశయాలు విశాలమైనవి, దీర్ఘకాలికమైనవి, శాశ్వతమైనవి, విషయాన్ని బట్టి మారవు. తాత్కాలిక విలువ ఉద్దేశాల (objectives) లక్షణం.

Cunningham stated that educational objectives are educational values. Dewey, Rousseau and Brubacher are known for other educational ideas. This follows the initial key.

విద్యా లక్ష్యాలే విద్యా విలువలని కన్నింగ్‌హామ్ పేర్కొన్నారు. మిగతావారు ఇతర భావాలకు ప్రసిద్ధులు. సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం.

Values are abstract rather than concrete; they are inherent in a person, relative to time and society, and flexible. Hence b, c, d. Concrete (a) is the odd one out.

విలువలు అమూర్తమైనవి; అవి వ్యక్తిలో అంతర్లీనంగా ఉంటాయి, కాలం/సమాజాన్ని బట్టి సాపేక్షం, సరళమైనవి. కాబట్టి b, c, d. 'మూర్తమైనవి' (a) సరికాదు.

Appreciating beauty in sculptures, paintings and monuments is aesthetic value. Creative value concerns producing something new.

శిల్పాలు, చిత్రాలు, కట్టడాల్లోని సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించడం సౌందర్యాత్మక (aesthetic) విలువ. సృజనాత్మక విలువ కొత్తది సృష్టించడానికి సంబంధించింది.

Objectives of social science teaching must reflect social needs, economic conditions, learner psychology and technological change. So all four (a, b, c, d) apply.

లక్ష్యాలు సమాజ అవసరాలు, ఆర్థిక పరిస్థితులు, అభ్యాసకుని మనస్తత్వం, సాంకేతిక మార్పులను ప్రతిబింబించాలి. కాబట్టి నాలుగూ సరైనవి.

In the revised Bloom taxonomy, exemplifying, classifying, summarizing and comparing are cognitive processes of Understanding. Analysing involves differentiating, organizing and attributing at a higher level, which is a tempting distractor.

సవరించిన బ్లూమ్ వర్గీకరణలో ఉదాహరణలివ్వడం, వర్గీకరించడం, సంక్షిప్తీకరించడం, పోల్చడం 'అవగాహన' ప్రక్రియలు. విశ్లేషణ ఉన్నత స్థాయి.

Knowing how to do something, including using algorithms, methods and techniques, is procedural knowledge in the revised Bloom taxonomy.

ఒక పనిని ఎలా చేయాలో తెలుసుకోవడం, ఆల్గోరిథమ్స్/పద్ధతులు వాడటం విధానాత్మక (procedural) జ్ఞానం.

Academic standards in AP social studies textbooks were framed following NCF-2005 and the AP State Curriculum Framework (APSCF) 2011.

ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంఘికశాస్త్ర విద్యాప్రమాణాలు NCF-2005, APSCF-2011 ఆధారంగా రూపొందాయి.

The 42nd Amendment (1976) shifted education from the State List to the Concurrent List.

1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా విద్యను రాష్ట్ర జాబితా నుంచి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చారు.

Arranging content in order of time periods (ancient, medieval, modern) is the chronological approach. A topical approach groups content by themes.

విషయాన్ని కాలక్రమం ప్రకారం అమర్చడం కాలానుగుణ (chronological) ఉపగమం. అంశాత్మక ఉపగమం ఇతివృత్తాల వారీగా ఉంటుంది.

Henry C. Morrison proposed the unit-plan method with these five steps: exploration, presentation, assimilation, organisation and recitation.

అన్వేషణ, ప్రదర్శన, సాంశీకరణ, వ్యవస్థీకరణ, పునఃప్రకటన అనే ఐదు సోపానాల యూనిట్ పద్ధతిని హెన్రీ మారిసన్ ప్రతిపాదించారు.

Accepting ideas by their worth and respecting others' opinions reflects the development of attitude in the affective domain. The initial key marks Attitude.

విషయాలను విలువ ఆధారంగా అంగీకరించడం, ఇతరుల అభిప్రాయాలను గౌరవించడం భావావేశ రంగంలోని వైఖరి (attitude) అభివృద్ధికి సంబంధించినవి. సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం.

Dale's cone has direct, purposeful experiences at the base and abstract verbal symbols at the top; moving upward, abstract experiences are built on concrete ones (d is right, c is reversed). It includes indirect experiences (a) and relates visual and auditory aids (b). So a, b, d.

డేల్ శంఖువులో అడుగున ప్రత్యక్ష అనుభవాలు, పైన అమూర్త సంకేతాలు ఉంటాయి; పైకి వెళ్ళేకొద్దీ మూర్త అనుభవాల నుంచి అమూర్త అనుభవాలు ఏర్పడతాయి (d సరైనది, c తిరగబడింది). కాబట్టి a, b, d.

Weber's figures for learning through the senses are commonly quoted with vision as the largest share; the initial key marks 40%. Other figures belong to other senses, and sources vary, so this follows the initial key.

వెబర్ ప్రకారం ఇంద్రియాల ద్వారా అభ్యసనంలో దృష్టి వాటా అత్యధికం; తొలి కీ 40% గా సూచించింది. మూలాల్లో తేడా ఉండవచ్చు, సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం.

In the four-step form of problem solving: (1) defining the problem, (2) analysing it, (3) collecting information, (4) reaching a conclusion. The initial key marks Collecting information as the third step. Dewey's original model had five steps, so the question depends on the textbook version.

నాలుగు సోపానాల రూపంలో: (1) సమస్యను నిర్వచించడం, (2) విశ్లేషణ, (3) సమాచార సేకరణ, (4) నిర్ణయానికి రావడం. తొలి కీ 'సమాచార సేకరణ'. డ్యూయీ అసలు నమూనాలో ఐదు సోపానాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి ఇది పాఠ్యపుస్తక రూపంపై ఆధారపడుతుంది.

A good activity should be challenging, adaptable, useful in multigrade classes and low-cost. Being impossible to modify is not a feature, so option 2 is the answer.

మంచి కృత్యం సవాలుతో కూడినదై, మార్పులకు వీలైనదై, బహుళ తరగతులకు ఉపయోగపడేదై, తక్కువ ఖర్చుతో ఉండాలి. మార్పులకు వీలులేకపోవడం లక్షణం కాదు.

The initial key marks option 3 as incorrect, since values are ideals or guiding principles rather than goals reached after teaching. This is arguable because options 1, 3 and 4 are all close in meaning, so this question follows the initial key and is arguable.

తొలి కీ 3ను సరికానిదిగా సూచించింది. 1, 3, 4 భావనలు దగ్గరగా ఉన్నందున ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం (arguable); సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం.

Scientific learning of geography proceeds through asking questions, acquiring, arranging, and analysing and explaining knowledge, so all four skills apply.

ప్రశ్నించడం, జ్ఞానాన్ని పొందడం, అమర్చడం, విశ్లేషించి వివరించడం అన్నీ భౌగోళిక శాస్త్రీయ అభ్యసనానికి తోడ్పడతాయి.

In the resource method the children themselves collect, classify and combine resources, and the method was first introduced in Germany, so a and b are correct. The initial key does not accept c (laboratory method is a different method) or d. Answer a, b.

మూలాధార పద్ధతిలో విద్యార్థులే వనరులను సేకరించి, వర్గీకరించి, కూరుస్తారు; ఇది మొదట జర్మనీలో ప్రవేశపెట్టబడింది. కాబట్టి a, b సరైనవి; c (ప్రయోగశాల పద్ధతి వేరే పద్ధతి), d తొలి కీలో లేవు.

The Yashpal Committee report 'Learning Without Burden' (1993) recommended reducing the curriculum load and rote learning.

యశ్‌పాల్ కమిటీ (1993) నివేదిక 'Learning Without Burden' పాఠ్యభారాన్ని తగ్గించాలని సిఫారసు చేసింది.

AP schools assess formative work with four tools: children's written work, project work, slip tests and oral/other responses. The answer is 4, following the initial key.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పాఠశాలల్లో నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనానికి నాలుగు సాధనాలు వాడతారు. సమాధానం 4 (తొలి కీ ప్రకారం).

A good test is valid, reliable and objective. Language complexity is a flaw, not a characteristic, so a, c, d.

మంచి పరీక్ష సప్రమాణత, విశ్వసనీయత, నిష్పాక్షికత కలిగి ఉండాలి. భాషా సంక్లిష్టత లోపం. కాబట్టి a, c, d.

A test (such as a short class test or slip test) is the tool teachers use to find how much students have understood the lesson. Sociometry studies peer relations, and a checklist records presence of behaviours.

బోధించిన పాఠాన్ని విద్యార్థులు ఎంత అర్థం చేసుకున్నారో తెలుసుకోవడానికి నికష (test) వాడతారు. సోషియోమెట్రీ సహచర సంబంధాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.

Asking which qualities of reformers one likes and why tests appreciation and sensitivity, an academic standard in social studies.

సంస్కర్తల గుణాలను ఇష్టపడి కారణం చెప్పడం ప్రశంస-సున్నితత్వం విద్యా ప్రమాణానికి చెందుతుంది.

CCE was encouraged by NCF-2005, the AP SCF-2011 and the RTE Act 2009. NCF-2000 is not associated with it, so a, b, c.

CCE అమలును NCF-2005, SCF-2011, RTE-2009 ప్రోత్సహించాయి. NCF-2000 కాదు. కాబట్టి a, b, c.

Samuel Kirk coined the term 'learning disabilities' in 1963.

1963లో శామ్యూల్ కిర్క్ 'అభ్యసన వైకల్యం' (learning disabilities) అనే పదాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

Looking at the smooth rocks on the banks is observation; no experiment is performed. The initial key marks a (observation).

తీరంలోని నునుపైన రాళ్లను చూడటం పరిశీలన; ప్రయోగం జరగలేదు. తొలి కీ a (పరిశీలన).

Democracy cannot be seen or touched, so it is an abstract concept. A tree, a library and an assembly are concrete.

ప్రజాస్వామ్యం చూడలేని, తాకలేని అమూర్త భావన. వృక్షం, గ్రంథాలయం, శాసనసభ మూర్త భావనలు.

Puppetry is an oral, performing tradition and so an unwritten source of history.

తోలుబొమ్మలాట మౌఖిక/ప్రదర్శనా సంప్రదాయం కాబట్టి అలిఖిత వనరు.

Parent-teacher associations work on student progress, physical resources, management guidelines and teaching materials, so all four are correct.

తల్లిదండ్రి-ఉపాధ్యాయ సంఘాలు విద్యార్థి ప్రగతి, భౌతిక వనరులు, నిర్వహణ మార్గదర్శకాలు, బోధనోపకరణాలపై పని చేస్తాయి; నాలుగూ సరైనవి.

The key marks Moral value (option 4), as seeing one's own inner nature and conscience relates to moral development. This follows the initial key and is open to debate, since 'psychological value' is a tempting alternative.

తొలి కీ నైతిక విలువ (4) అని సూచించింది: తన అంతరంగాన్ని, అంతరాత్మను చూడగలగడం నైతిక వికాసానికి సంబంధించింది. 'మనోవైజ్ఞానిక విలువ' ప్రలోభపెట్టే ప్రత్యామ్నాయం. సమాధానం తొలి కీ ప్రకారం.

Showing interest in and responding to issues relates to feelings and attitudes, which is the affective domain. Cognitive deals with knowledge and thinking, psychomotor with physical skills.

సమస్యలపై ఆసక్తి, స్పందన భావాలు, వైఖరులకు సంబంధించినవి కాబట్టి భావావేశ (affective) రంగం.

The initial key marks all four. NCF-2005 stresses reducing content load, plurality and local content, scientific outlook and constitutional/normative duties.

NCF-2005 విషయభారం తగ్గింపు, బహుత్వం-స్థానిక అంశాలు, శాస్త్రీయ దృక్పథం, నియమాత్మక బాధ్యతలపై దృష్టి సారించింది. తొలి కీ ప్రకారం నాలుగూ సరైనవి.

Bathymetric maps show ocean depth, usually with darker blue for deeper water.

బేథీమెట్రిక్ పటాలు సముద్రపు లోతును, సాధారణంగా ముదురు నీలంతో లోతైన నీటిని చూపిస్తాయి.