Free practice MCQs with answers and explanations for భారత భూకంప మండలాలు (Seismic Zones of India) in భూకంపాలు – నివారణ చర్యలు (Earthquakes). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశ భూకంప మండలాల్లో అత్యంత తీవ్ర ప్రమాదం గల మండలం ఏది?
A. జోన్ II
B. జోన్ III
C. జోన్ IV
D. జోన్ V
Answer & explanation
Correct: D — జోన్ V
జోన్ సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ భూకంప ప్రమాదం పెరుగుతుంది, కాబట్టి జోన్ V అత్యంత తీవ్రమైనది. కశ్మీర్ లోయ, కచ్, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, అండమాన్ నికోబార్ దీవులు ఈ మండలంలో ఉంటాయి.
2002లో సవరణ తర్వాత భారతదేశ భూకంప మండలాల సంఖ్య ఎంత?
A. నాలుగు (II, III, IV, V)
B. ఐదు (I–V)
C. మూడు
D. ఆరు
Answer & explanation
Correct: A — నాలుగు (II, III, IV, V)
మొదట ఐదు (I–V) మండలాలు ఉండేవి; 2002లో సవరించి జోన్ Iను జోన్ IIలో కలిపి నాలుగు మండలాలు (II, III, IV, V) చేశారు. కాబట్టి ప్రస్తుతం జోన్ I లేదు. కాబట్టి ప్రస్తుతం భూకంప మండలాలు II, III, IV, V మాత్రమే ఉన్నాయి.
భారత ప్రమాణాల సంస్థ (BIS) భూకంప ప్రమాద తీవ్రతను బట్టి దేశాన్ని మండలాలుగా విభజించింది. IMD వాతావరణ సేవలు, కేంద్ర జల సంఘం నదీ నీటి పర్యవేక్షణ చేస్తాయి. ఈ మండలాల ఆధారంగానే భవన నిర్మాణ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.
అండమాన్ నికోబార్ దీవులు జోన్ Vలో ఉన్నాయి; కశ్మీర్ లోయ, కచ్, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు కూడా ఇదే జోన్. ఢిల్లీ, సిక్కిం, ఉత్తర బిహార్ జోన్ IVలో ఉన్నాయి. జోన్ V, IVల ప్రాంతాలను కలగలపకుండా వేర్వేరుగా గుర్తుంచుకోవాలి.
భారత భూభాగంలో సుమారు ఎంత శాతం III నుండి V భూకంప మండలాల్లో ఉంది?
A. సుమారు 59%
B. సుమారు 12%
C. సుమారు 68%
D. సుమారు 25%
Answer & explanation
Correct: A — సుమారు 59%
భారత భూభాగంలో సుమారు 59% III నుండి V మండలాల్లో ఉంది. 12% వరద ముప్పు గల భూమి శాతం; 68% కరవు ముప్పు గల సాగు భూమి శాతం. సంఖ్యలను విపత్తులతో జతచేయాలి. అంటే దేశంలో సగానికి పైగా ప్రాంతం మధ్యస్థం నుండి తీవ్ర ప్రమాద మండలాల్లో ఉంది.
2002లో జోన్ Iను జోన్ IIలో కలపడంతో ఐదు మండలాలు నాలుగు (II–V)గా మారాయి. జోన్ V అత్యంత తీవ్రమైనదిగా కొనసాగింది. ఈ మార్పు వల్ల భూకంప ప్రమాదం అతి తక్కువ అనే వర్గం ప్రత్యేకంగా లేకుండా పోయింది. ప్రమాదం ఎక్కువ ఉండే జోన్ V మాత్రం యథాతథంగా ఉంది, పరీక్షల్లో ఈ సవరణ సంవత్సరం (2002) తరచూ అడుగుతారు.
కింది వాటిలో భూకంప జోన్ IVలో ఉన్నట్లు నోట్స్లో లేని ప్రాంతం ఏది?
A. ఢిల్లీ
B. సిక్కిం
C. ఉత్తర బిహార్
D. గుజరాత్లోని కచ్ ప్రాంతం
Answer & explanation
Correct: D — గుజరాత్లోని కచ్ ప్రాంతం
గుజరాత్లోని కచ్ ప్రాంతం జోన్ Vలో ఉంది, జోన్ IVలో కాదు. ఢిల్లీ, సిక్కిం, ఉత్తర బిహార్ జోన్ IVలో ఉన్నాయి. జోన్ IVలో ఢిల్లీ, సిక్కిం, ఉత్తర బిహార్ ఉండగా, జోన్ Vలో కశ్మీర్ లోయ, కచ్, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, అండమాన్ నికోబార్ దీవులు ఉన్నాయి. ఈ రెండు జోన్లను తారుమారు చేసి అడగడం పరీక్షల్లో సాధారణం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 2002లో ఐదు మండలాలను నాలుగుగా సవరించారు.
2. జోన్ Iను జోన్ IIలో కలిపారు.
3. సుమారు 59% భూభాగం I–II మండలాల్లో ఉంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. సుమారు 59% భూభాగం III నుండి V మండలాల్లో ఉంది, I–II మండలాల్లో కాదు; కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు. అంటే కొద్ది భాగం మాత్రమే తక్కువ ప్రమాద మండలాల్లో ఉంది; ఎక్కువ భాగం మధ్యస్థం నుండి తీవ్ర ప్రమాద మండలాల్లో ఉంది. ఇలా ఒక ప్రకటనలో శాతాన్ని తారుమారు చేసి అడగడం సాధారణం.
ఢిల్లీ జోన్ IVలో ఉంది. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు జోన్ Vలో, ఉత్తర బిహార్ జోన్ IVలో ఉన్నాయి; ఇతర ఎంపికల్లో జోన్లు తారుమారయ్యాయి. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు జోన్ Vలో ఉంటాయి, ఢిల్లీ జోన్ IVలో ఉంటుంది; జోన్ల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ ప్రమాదం పెరుగుతుందని గుర్తుంచుకోండి. జతల ప్రశ్నల్లో జోన్లను తారుమారు చేసి అడుగుతారు.