దుర్బలత్వం అంటే ఏమిటి? రకాలు (Vulnerability and its Types)

Correct: D — భౌతిక, సామాజిక, ఆర్థిక, పర్యావరణ

నోట్స్ ప్రకారం దుర్బలత్వం నాలుగు రకాలు – భౌతిక, సామాజిక, ఆర్థిక, పర్యావరణ. "సహజ, కృత్రిమ" వంటివి హజార్డ్స్ వర్గీకరణకు సంబంధించినవి; "ఆకస్మిక, నెమ్మదిగా" హజార్డ్స్ వచ్చే తీరును సూచిస్తాయి.

Correct: A — BMTPC

వల్నరబిలిటీ అట్లాస్ ఆఫ్ ఇండియాను BMTPC (భవన నిర్మాణ సామగ్రి, సాంకేతిక ప్రోత్సాహక మండలి) రూపొందించింది. NDMA విధానాలు, మార్గదర్శకాలు ఇస్తుంది; IMD వాతావరణ హెచ్చరికలు; CWC వరద అంచనాలు ఇస్తాయి.

Correct: B — సామాజిక దుర్బలత్వం

పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు, దివ్యాంగులు, అణగారిన వర్గాలు, విద్య, అవగాహన లోపం – ఇవన్నీ సామాజిక దుర్బలత్వంలోకి వస్తాయి. బలహీన భవనాలు భౌతికం కాగా, పేదరికం, బీమా లేకపోవడం ఆర్థిక దుర్బలత్వం.

Correct: B — గుడిసెల్లో దుర్బలత్వం ఎక్కువగా ఉండటం

హజార్డ్ ఒకటే అయినా నష్టంలో తేడాకు కారణం దుర్బలత్వం. బలహీన నిర్మాణాలు ఎక్కువ నష్టపోతాయి, పక్కా భవనాలు తక్కువ. ఇది భౌతిక దుర్బలత్వానికి సరళమైన ఉదాహరణ. కాబట్టి దుర్బలత్వం తగ్గిస్తే నష్టం తగ్గుతుంది.

Correct: C — ఆర్థిక దుర్బలత్వం

ఆర్థిక దుర్బలత్వంలో పేదరికం, ఒకే ఆదాయ వనరు, బీమా లోపం ఉంటాయి; పేదలకు విపత్తు తర్వాత కోలుకోవడం కష్టం. బలహీన నిర్మాణాలు భౌతికం కాగా, అడవుల నరికివేత పర్యావరణ దుర్బలత్వం.

Correct: D — పర్యావరణ దుర్బలత్వం

ప్రకృతి సహజ రక్షణ (మడ అడవులు, అడవులు) తగ్గిపోవడం పర్యావరణ దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతుంది. తీర ప్రాంతాల్లో మడ అడవులు నాశనమైతే తుఫాను, సునామీ నష్టం పెరుగుతుంది.

Correct: A — భౌతిక దుర్బలత్వం

బలహీన నిర్మాణాలు, ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో (నదీ తీరం, సముద్ర తీరం, వాలు ప్రాంతం) ఇళ్లు, భవన నిబంధనలు పాటించకపోవడం – ఇవన్నీ భౌతిక దుర్బలత్వం. ఇది భూ వినియోగ ప్రణాళికతో తగ్గించవచ్చు.

Correct: A — సైనిక దుర్బలత్వం

దుర్బలత్వం నాలుగు రకాలు – భౌతిక, సామాజిక, ఆర్థిక, పర్యావరణ. "సైనిక దుర్బలత్వం" ఆ జాబితాలో లేదు. కాబట్టి అది సమాధానం; మిగిలిన మూడు సరైన రకాలు. ప్రశ్నలో "లేనిది" అడిగారని గమనించండి.

Correct: B — పేదరికం – భౌతిక దుర్బలత్వం

పేదరికం ఆర్థిక దుర్బలత్వానికి సంబంధించినది, భౌతికానికి కాదు. భౌతిక దుర్బలత్వం అంటే బలహీన నిర్మాణాలు, ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో ఇళ్లు. కాబట్టి మొదటి జత సరికానిది.

Correct: C — విద్య, అవగాహన పెంపు

జనాభా పెరుగుదల, అనియంత్రిత పట్టణీకరణ, పేదరికం, పర్యావరణ క్షీణత దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతాయి. విద్య, అవగాహన పెరిగితే దుర్బలత్వం తగ్గుతుంది (అవగాహన లోపం దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతుంది).