రిస్క్, సామర్థ్యం, స్థితిస్థాపకత – సూత్రం (Risk, Capacity and Resilience)
Free practice MCQs with answers and explanations for రిస్క్, సామర్థ్యం, స్థితిస్థాపకత – సూత్రం (Risk, Capacity and Resilience) in ప్రమాదం, విపత్తు & దుర్బలత్వం (Hazard & Vulnerability). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రిస్క్ (Risk) కు నోట్స్‌లో ఇచ్చిన సూత్రం ఏది?
A. రిస్క్ = హజార్డ్ + సామర్థ్యం
B. రిస్క్ = సామర్థ్యం × దుర్బలత్వం ÷ హజార్డ్
C. రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం
D. రిస్క్ = దుర్బలత్వం − హజార్డ్
Answer & explanation
Correct: C — రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం
రిస్క్ హజార్డ్, దుర్బలత్వం పెరిగితే పెరుగుతుంది; సామర్థ్యం పెరిగితే తగ్గుతుంది. కాబట్టి సామర్థ్యం హారంలో ఉంటుంది: రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం. ఇతర సూత్రాలు ఈ సంబంధాన్ని తప్పుగా చూపుతాయి.
D. విపత్తును తట్టుకుని, త్వరగా తిరిగి సాధారణ స్థితికి రాగల సామర్థ్యం
Answer & explanation
Correct: D — విపత్తును తట్టుకుని, త్వరగా తిరిగి సాధారణ స్థితికి రాగల సామర్థ్యం
Resilience అంటే విపత్తు ధాటిని తట్టుకుని త్వరగా కోలుకోగల శక్తి. హజార్డ్‌ను పూర్తిగా ఆపడం చాలాసార్లు అసాధ్యం కాబట్టి, స్థితిస్థాపకత పెంచడమే ముఖ్య లక్ష్యం. అంచనా వేయడం రిస్క్ అసెస్‌మెంట్ అవుతుంది.
రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం కాబట్టి సామర్థ్యం హారంలో ఉంది; సామర్థ్యం పెరిగితే రిస్క్ తగ్గుతుంది. శిక్షణ, పరికరాలు, నిధులు, అవగాహన, సంస్థలు – ఇవన్నీ సామర్థ్యం కిందకు వస్తాయి.
B. విపత్తును ఎదుర్కోవడానికి ఉన్న శక్తులు, వనరులు (శిక్షణ, పరికరాలు, నిధులు, అవగాహన, సంస్థలు)
C. నష్టం కలిగించగల సంఘటన
D. విపత్తు తర్వాత జరిగిన నష్టం
Answer & explanation
Correct: B — విపత్తును ఎదుర్కోవడానికి ఉన్న శక్తులు, వనరులు (శిక్షణ, పరికరాలు, నిధులు, అవగాహన, సంస్థలు)
సామర్థ్యం అంటే శిక్షణ, పరికరాలు, నిధులు, అవగాహన, సంస్థల వంటి వనరులు. నష్టపోయే అవకాశం దుర్బలత్వం; నష్టం కలిగించగల సంఘటన హజార్డ్. సామర్థ్యం పెరిగితే రిస్క్ తగ్గుతుంది.
భూకంపం, తుఫాను రాకుండా ఆపలేము కాబట్టి రిస్క్ తగ్గించడానికి ప్రధాన మార్గం ఏమిటి?
A. హజార్డ్‌ను పూర్తిగా తొలగించడం
B. దుర్బలత్వం పెంచడం
C. దుర్బలత్వం తగ్గించి సామర్థ్యం పెంచడం
D. సామర్థ్యం తగ్గించడం
Answer & explanation
Correct: C — దుర్బలత్వం తగ్గించి సామర్థ్యం పెంచడం
హజార్డ్‌ను తగ్గించలేని సందర్భాల్లో రిస్క్ తగ్గించాలంటే దుర్బలత్వం తగ్గించడం (బలమైన భవనాలు, సురక్షిత ప్రాంతాలు), సామర్థ్యం పెంచడం (శిక్షణ, హెచ్చరికలు) చేయాలి. ఇతర ఎంపికలు రిస్క్‌ను పెంచుతాయి లేదా అసాధ్యమైనవి.
ఒక ప్రాంతంలోని హజార్డ్స్, దుర్బలత్వం, సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేయడాన్ని ఏమంటారు?
A. హజార్డ్ మ్యాపింగ్ మాత్రమే
B. రిలీఫ్ ఆపరేషన్
C. మాక్ డ్రిల్
D. రిస్క్ అసెస్‌మెంట్ (Risk Assessment)
Answer & explanation
Correct: D — రిస్క్ అసెస్‌మెంట్ (Risk Assessment)
రిస్క్ అసెస్‌మెంట్ అంటే హజార్డ్స్, దుర్బలత్వం, సామర్థ్యాన్ని కలిపి అంచనా వేయడం; ఇది ప్రణాళికలకు పునాది. హజార్డ్ మ్యాపింగ్ ఏ ప్రాంతానికి ఏ హజార్డ్ ఎక్కువో చూపే పటాలు మాత్రమే, అది రిస్క్ అసెస్‌మెంట్‌లో ఒక భాగం.
ఒక ప్రాంతంలో హజార్డ్ స్థిరంగా ఉండి, దుర్బలత్వం రెట్టింపు అయి, సామర్థ్యం కూడా రెట్టింపు అయితే రిస్క్ ఎలా మారుతుంది? (రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం)
A. రెట్టింపు అవుతుంది
B. సగమవుతుంది
C. నాలుగు రెట్లు అవుతుంది
D. మారదు
Answer & explanation
Correct: D — మారదు
సూత్రం ప్రకారం (2 × దుర్బలత్వం) ÷ (2 × సామర్థ్యం) అనుపాతం మారదు, కాబట్టి రిస్క్ మారదు. దుర్బలత్వం పెరుగుదలను సామర్థ్యం పెరుగుదల సరిగ్గా సమతుల్యం చేస్తుంది.
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) దుర్బలత్వం పెరిగితే రిస్క్ పెరుగుతుంది. 2) సామర్థ్యం పెరిగితే రిస్క్ పెరుగుతుంది. 3) హజార్డ్ పెరిగితే రిస్క్ పెరుగుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం. హజార్డ్ లేదా దుర్బలత్వం పెరిగితే రిస్క్ పెరుగుతుంది; సామర్థ్యం పెరిగితే తగ్గుతుంది. కాబట్టి 2వ ప్రవచనం తప్పు.
వరద వచ్చే ప్రాంతంలో ఇళ్లను ఎత్తులో కట్టడం, గ్రామస్తులకు శిక్షణ ఇవ్వడం – ఈ రెండూ రిస్క్ సూత్రంలో వరుసగా దేనిని మారుస్తాయి?
A. హజార్డ్ పెంపు, సామర్థ్యం తగ్గింపు
B. దుర్బలత్వం తగ్గింపు, సామర్థ్యం పెంపు
C. సామర్థ్యం తగ్గింపు, దుర్బలత్వం పెంపు
D. హజార్డ్ తగ్గింపు, దుర్బలత్వం పెంపు
Answer & explanation
Correct: B — దుర్బలత్వం తగ్గింపు, సామర్థ్యం పెంపు
ఎత్తులో కట్టడం ఇళ్ల నష్టపోయే అవకాశాన్ని (దుర్బలత్వం) తగ్గిస్తుంది; శిక్షణ ఇవ్వడం ఎదుర్కొనే శక్తిని (సామర్థ్యం) పెంచుతుంది. రెండూ కలిసి రిస్క్‌ను బాగా తగ్గిస్తాయని నోట్స్ ఉదాహరణ చెబుతుంది; వరద హజార్డ్ మాత్రం మారదు.