సహజ & మానవ కారణ విపత్తులు – ఉదాహరణలు (Natural and Man-made Disasters)

Correct: B — 2–3 డిసెంబర్ 1984

భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన 2–3 డిసెంబర్ 1984న యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీలో జరిగింది. 26 డిసెంబర్ 2004 హిందూ మహాసముద్ర సునామీ తేదీ. ఇది మానవ కారణ (పారిశ్రామిక) విపత్తుకు ప్రధాన ఉదాహరణ.

Correct: C — మిథైల్ ఐసోసైనేట్

భోపాల్ యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీ నుంచి మిథైల్ ఐసోసైనేట్ వాయువు లీక్ అయింది. స్టైరీన్ లీక్ 2020 విశాఖ ఘటనలో జరిగింది కాబట్టి దాన్ని భోపాల్‌తో కలపకూడదు. ఇది నిర్లక్ష్యం వల్ల జరిగిన మానవ కారణ విపత్తు.

Correct: D — పారిశ్రామిక వాయు లీకేజీ

పారిశ్రామిక, రసాయన ప్రమాదాలు, అగ్ని ప్రమాదాలు, రైలు, రోడ్డు ప్రమాదాలు మానవ కారణ విపత్తులు. భూకంపం, సునామీ, కరవు, వరద, తుఫాను వంటివి సహజ విపత్తులు. ఇవి నిర్లక్ష్యం లేదా మానవ చర్యల వల్ల జరుగుతాయి.

Correct: A — సుమారు 59%

నోట్స్ ప్రకారం భారత భూభాగంలో సుమారు 59% భూకంప ప్రభావిత ప్రాంతం. 12% వరద ముప్పు గల భూమి, 68% కరవు ముప్పు గల సాగు భూమి. ఈ మూడు గణాంకాలను కలపకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — సుమారు 68%

నోట్స్ ప్రకారం సుమారు 68% సాగు భూమి కరవు ముప్పు గలది. 59% భూకంప ప్రభావిత ప్రాంతానికి, 12% వరద ముప్పు గల భూమికి సంబంధించిన సంఖ్యలు. కరవు సంఖ్య అత్యధికమని గుర్తుంచుకోండి.

Correct: C — సుమారు 5,700 కి.మీ.

నోట్స్ ప్రకారం 7,516 కి.మీ. తీరంలో సుమారు 5,700 కి.మీ. తుఫాను, సునామీ ముప్పు గలది. అంటే ఎక్కువ భాగం తీరం ప్రమాదంలో ఉంది, అయితే మొత్తం తీరం (7,516) కాదు.

Correct: C — భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన

భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన (డిసెంబర్ 1984) యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీలో జరిగిన పారిశ్రామిక ప్రమాదం, కాబట్టి అది మానవ కారణ విపత్తు. భూకంపం, వరద, కరవు సహజ విపత్తులు.

Correct: D — 1, 2 మరియు 3

మూడు ప్రవచనాలూ నోట్స్ ప్రకారం సరైనవే: భోపాల్ తేదీ 2–3 డిసెంబర్ 1984; అడవుల నరికివేత వల్ల కొండచరియలు, వరదలు పెరగడం మానవ ప్రభావం; తీర ముప్పు గణాంకం సుమారు 5,700 కి.మీ.

Correct: A — సుమారు 68% – భూకంప ప్రభావిత ప్రాంతం

సుమారు 68% కరవు ముప్పు గల సాగు భూమికి సంబంధించిన సంఖ్య; భూకంప ప్రభావిత భూభాగం సుమారు 59%. కాబట్టి మొదటి జత సరికానిది. గణాంకాలను (59%, 12%, 68%) ఏ హజార్డ్‌కు సంబంధించినవో జాగ్రత్తగా జతచేసుకోవాలి; తీరంలో 5,700 కి.మీ. తుఫాను, సునామీ ముప్పు గలదని కూడా గుర్తుంచుకోండి.