ఉపశమనం & సంసిద్ధత – విపత్తుకు ముందు చర్యలు (Mitigation and Preparedness)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపశమనం & సంసిద్ధత – విపత్తుకు ముందు చర్యలు (Mitigation and Preparedness) in విపత్తు నిర్వహణ చక్రం (Disaster Management Cycle). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తుఫాను హెచ్చరికలను జారీ చేసే సంస్థ ఏది?
A. INCOIS
B. CWC
C. NCS
D. IMD (భారత వాతావరణ శాఖ)
Answer & explanation
Correct: D — IMD (భారత వాతావరణ శాఖ)
తుఫాను, భారీ వర్షం, వడగాలుల హెచ్చరికలు ఇచ్చేది IMD. INCOIS సునామీ, సముద్ర స్థితి హెచ్చరికలు ఇస్తుంది; CWC వరద అంచనాలు ఇస్తుంది; NCS (జాతీయ భూకంప శాస్త్ర కేంద్రం) భూకంపాలను పర్యవేక్షిస్తుంది.
సునామీ హెచ్చరికలు ఇచ్చేది హైదరాబాద్లోని INCOIS (భారత జాతీయ సముద్ర సమాచార సేవా కేంద్రం). IMD తుఫానులకు, GSI కొండచరియల పటాలకు సంబంధించినవి. NIDM శిక్షణ, పరిశోధనా సంస్థ మాత్రమే, హెచ్చరికలు ఇవ్వదు.
భూకంపాలను తట్టుకునే భవనాలు, వరద కట్టలు, తుఫాను షెల్టర్లు ఏ రకమైన ఉపశమన చర్యలు?
A. నిర్మాణేతర (Non-structural)
B. నిర్మాణాత్మక (Structural)
C. ప్రతిస్పందన చర్యలు
D. పునరావాస చర్యలు
Answer & explanation
Correct: B — నిర్మాణాత్మక (Structural)
భౌతికంగా నిర్మించే భవనాలు, కట్టలు, షెల్టర్లు, డ్యాములు నిర్మాణాత్మక ఉపశమన చర్యలు. భూ వినియోగ ప్రణాళిక, భవన నిబంధనలు, చట్టాలు, అవగాహన, బీమా వంటివి నిర్మాణేతర చర్యలు.
Correct: C — స్థానిక యువతకు విపత్తు సహాయ శిక్షణ ఇవ్వడం
ఆపదమిత్ర స్థానిక యువతను విపత్తు సహాయ చర్యల్లో శిక్షణ ఇచ్చి సమాజ స్థాయిలో సంసిద్ధతను పెంచే పథకం. ఇది సామాజిక భాగస్వామ్యం (Community-based DM) లో ఒక భాగం. బీమా, హెచ్చరికల వ్యవస్థలు దీని పరిధి కాదు.
ఇంట్లో విద్యుత్ వైరింగ్ను సరిగా చేయించుకోవడం, అగ్నిమాపక యంత్రం ఉంచుకోవడం – వీటిలో వైరింగ్ మరియు యంత్రం వరుసగా ఏ చర్యలు?
A. వైరింగ్ – సంసిద్ధత; యంత్రం – ఉపశమనం
B. వైరింగ్ – ఉపశమనం; యంత్రం – సంసిద్ధత
C. రెండూ ప్రతిస్పందన
D. రెండూ పునరావాసం
Answer & explanation
Correct: B — వైరింగ్ – ఉపశమనం; యంత్రం – సంసిద్ధత
అగ్ని ప్రమాదం జరిగే అవకాశాన్నే తగ్గించే వైరింగ్ మరమ్మతు ఉపశమనం. ప్రమాదం జరిగినప్పుడు వేగంగా స్పందించడానికి యంత్రం, బయటికి పోయే మార్గం తెలుసుకోవడం సంసిద్ధత. నోట్స్లోని ఉదాహరణ ఇదే.
భూ వినియోగ ప్రణాళిక, భవన నిబంధనలు, చట్టాలు, బీమా – ఇవి ఏ రకమైన ఉపశమన చర్యలు?
A. నిర్మాణాత్మక (Structural)
B. ప్రతిస్పందన
C. నిర్మాణేతర (Non-structural)
D. పునర్నిర్మాణ
Answer & explanation
Correct: C — నిర్మాణేతర (Non-structural)
భౌతిక నిర్మాణం లేకుండా విధానాలు, చట్టాలు, ప్రణాళికలు, అవగాహన, బీమా ద్వారా నష్టాన్ని తగ్గించడం నిర్మాణేతర ఉపశమనం. వరద కట్టలు, డ్యాములు, తుఫాను షెల్టర్లు భౌతికంగా కట్టేవి కాబట్టి నిర్మాణాత్మక చర్యలు.
స్థానిక ప్రజలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, స్వయం సహాయక బృందాలు విపత్తు సంసిద్ధతలో పాల్గొనే విధానాన్ని ఏమంటారు?
A. కేంద్రీకృత విపత్తు నిర్వహణ
B. అంతర్జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ
C. సైనిక విపత్తు నిర్వహణ
D. సమాజ ఆధారిత విపత్తు నిర్వహణ (Community-based Disaster Management)
Answer & explanation
Correct: D — సమాజ ఆధారిత విపత్తు నిర్వహణ (Community-based Disaster Management)
స్థానిక సమాజాన్ని భాగస్వామిని చేస్తూ చేసే విపత్తు నిర్వహణను సమాజ ఆధారిత విపత్తు నిర్వహణ అంటారు. ఆపదమిత్ర పథకం దీనికి ఉదాహరణ. ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మాత్రమే చేసేది కేంద్రీకృత విధానం అవుతుంది.
ఈ క్రింది వాటిలో నిర్మాణాత్మక (Structural) ఉపశమన చర్య కానిది ఏది?
A. భూకంపాలను తట్టుకునే భవనాల నిర్మాణం
B. భవన నిబంధనలు రూపొందించడం
C. వరద కట్టల నిర్మాణం
D. తుఫాను షెల్టర్ల నిర్మాణం
Answer & explanation
Correct: B — భవన నిబంధనలు రూపొందించడం
భవన నిబంధనలు చట్టపరమైన, విధానపరమైన చర్య కాబట్టి అది నిర్మాణేతర ఉపశమనం. భౌతికంగా నిర్మించే భవనాలు, వరద కట్టలు, తుఫాను షెల్టర్లు నిర్మాణాత్మక చర్యలు. భవన నిబంధనలు నిర్మాణాలను నియంత్రిస్తాయి కానీ అవే నిర్మాణం కాదు.
ఈ క్రింది వాటిలో సంసిద్ధత (Preparedness) చర్య కానిది ఏది?
A. మాక్ డ్రిల్స్ నిర్వహణ
B. ఎమర్జెన్సీ కిట్ నిల్వ
C. ధ్వంసమైన వంతెనల పునర్నిర్మాణం
D. తరలింపు మార్గాల గుర్తింపు
Answer & explanation
Correct: C — ధ్వంసమైన వంతెనల పునర్నిర్మాణం
ధ్వంసమైన వంతెనలను తిరిగి కట్టడం విపత్తు తర్వాత జరిగే పునర్నిర్మాణం. మాక్ డ్రిల్స్, ఎమర్జెన్సీ కిట్, తరలింపు మార్గాలు గుర్తించడం విపత్తుకు ముందే చేసే సంసిద్ధత చర్యలు.
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) తుఫాను హెచ్చరికలు INCOIS జారీ చేస్తుంది. 2) సునామీ హెచ్చరికలు INCOIS జారీ చేస్తుంది. 3) ఆపదమిత్ర స్థానిక యువతకు విపత్తు సహాయ శిక్షణ ఇచ్చే పథకం. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 2 మరియు 3 మాత్రమే
తుఫాను హెచ్చరికలు ఇచ్చేది IMD, INCOIS కాదు; కాబట్టి ప్రవచనం 1 తప్పు. సునామీ హెచ్చరికలు INCOIS ఇస్తుంది (2 సరైనది); ఆపదమిత్ర యువతకు శిక్షణ ఇచ్చే పథకం (3 సరైనది).