ప్రతిస్పందన & పునరుద్ధరణ – విపత్తు తర్వాత చర్యలు (Response and Recovery)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రతిస్పందన & పునరుద్ధరణ – విపత్తు తర్వాత చర్యలు (Response and Recovery) in విపత్తు నిర్వహణ చక్రం (Disaster Management Cycle). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పునరుద్ధరణ (Recovery) దశలో ఇమిడి ఉండే రెండు ప్రధాన అంశాలు ఏవి?
A. ఉపశమనం, సంసిద్ధత
B. నివారణ, ప్రతిస్పందన
C. పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం
D. హెచ్చరిక, తరలింపు
Answer & explanation
Correct: C — పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం
పునరుద్ధరణ = పునరావాసం (Rehabilitation) + పునర్నిర్మాణం (Reconstruction). ఉపశమనం, సంసిద్ధత విపత్తుకు ముందు చర్యలు; హెచ్చరిక, తరలింపు ప్రతిస్పందనకు చెందినవి. అందుకే ఇతర జతలు సరికావు.
ప్రమాదం జరిగిన తర్వాత మొదటి గంటను (వైద్య సహాయం అందితే ఎక్కువ ప్రాణాలు నిలిచే సమయం) ఏమంటారు?
A. రెడ్ అవర్
B. బ్లాక్ అవర్
C. సేఫ్టీ అవర్
D. గోల్డెన్ అవర్ (Golden Hour)
Answer & explanation
Correct: D — గోల్డెన్ అవర్ (Golden Hour)
ప్రమాదం తర్వాత మొదటి గంటలో వైద్య సహాయం అందితే ప్రాణాలు ఎక్కువగా నిలుస్తాయి కాబట్టి దాన్ని "గోల్డెన్ అవర్" అంటారు. మిగిలిన పేర్లు విపత్తు నిర్వహణలో వాడే పదాలు కావు. ఇది ప్రతిస్పందన దశకు సంబంధించిన భావన.
"మెరుగ్గా పునర్నిర్మాణం" (Build Back Better) అనేది ఏ ఫ్రేమ్వర్క్ ముఖ్య సూత్రం?
A. సెండాయ్ ఫ్రేమ్వర్క్
B. యోకోహామా వ్యూహం
C. IDNDR
D. ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్
Answer & explanation
Correct: A — సెండాయ్ ఫ్రేమ్వర్క్
విపత్తు తర్వాత తిరిగి కట్టేటప్పుడు తదుపరి విపత్తును తట్టుకునేలా బలంగా నిర్మించాలనే సూత్రం సెండాయ్ ఫ్రేమ్వర్క్ (2015–2030) లోనిది. యోకోహామా (1994) నివారణ, సంసిద్ధతపై మొదటి మార్గదర్శకాలు ఇచ్చింది; IDNDR 1990–99 దశాబ్దం.
తుఫాను తర్వాత బాధితులకు పక్కా ఇళ్లు, ఉపాధి కల్పించడం విపత్తు నిర్వహణ చక్రంలో ఏ దశ?
A. పునరుద్ధరణ (Recovery)
B. ప్రతిస్పందన
C. సంసిద్ధత
D. ఉపశమనం
Answer & explanation
Correct: A — పునరుద్ధరణ (Recovery)
పక్కా ఇళ్లు, జీవనోపాధి వంటి శాశ్వత చర్యలు పునరుద్ధరణ (పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం) దశలోకి వస్తాయి. అదే సమయంలో పునరావాస కేంద్రాల్లో భోజనం పెట్టడం తాత్కాలికమైన ప్రతిస్పందన చర్య.
ఆహారం, ఆశ్రయం వంటి రిలీఫ్ చర్యలు తాత్కాలికమైనవి. ఇళ్లు, జీవనోపాధి పునరుద్ధరించే రికవరీ దీర్ఘకాలికమైనది, శాశ్వతమైనది. రెండూ విపత్తు తర్వాత చేసేవే, ముందు కాదు.
ధ్వంసమైన రోడ్లు, ఇళ్లు, వంతెనలు, ఆసుపత్రులను మరింత బలంగా తిరిగి నిర్మించడాన్ని ఏమంటారు?
A. పునరావాసం (Rehabilitation)
B. ఉపశమనం (Mitigation)
C. పునర్నిర్మాణం (Reconstruction)
D. సంసిద్ధత (Preparedness)
Answer & explanation
Correct: C — పునర్నిర్మాణం (Reconstruction)
భౌతిక నిర్మాణాలను తిరిగి కట్టడం పునర్నిర్మాణం. పునరావాసం అంటే ప్రజల జీవనోపాధి, వైద్యం, విద్య, నివాసం తిరిగి కల్పించడం. ఈ రెండూ పునరుద్ధరణలో భాగమే కానీ వేర్వేరు అంశాలు.
ప్రజల జీవనోపాధి, వైద్యం, విద్య, నివాసం తిరిగి కల్పించే చర్యలను ఏమంటారు?
A. పునర్నిర్మాణం (Reconstruction)
B. శోధన, రక్షణ
C. ముందస్తు హెచ్చరిక
D. పునరావాసం (Rehabilitation)
Answer & explanation
Correct: D — పునరావాసం (Rehabilitation)
ప్రజల సాధారణ జీవితాన్ని తిరిగి నెలకొల్పే చర్యలు పునరావాసం. రోడ్లు, వంతెనల వంటి భౌతిక నిర్మాణాల పునఃనిర్మాణం పునర్నిర్మాణం. శోధన రక్షణ ప్రతిస్పందనకు, హెచ్చరిక సంసిద్ధతకు చెందుతాయి.
ఈ క్రింది వాటిలో "ప్రతిస్పందన" (Response) దశలోకి రానిది ఏది?
A. ధ్వంసమైన ప్రాంతంలో పక్కా ఇళ్ల నిర్మాణం
B. శోధన, రక్షణ చర్యలు
C. ప్రథమ చికిత్స, వైద్యం
D. ఆహారం, నీరు, ఆశ్రయం అందించడం
Answer & explanation
Correct: A — ధ్వంసమైన ప్రాంతంలో పక్కా ఇళ్ల నిర్మాణం
పక్కా ఇళ్ల నిర్మాణం దీర్ఘకాలిక పునరుద్ధరణ చర్య. శోధన రక్షణ, ప్రథమ చికిత్స, ఆహారం, నీరు, ఆశ్రయం అందించడం విపత్తు జరిగిన వెంటనే చేసే అత్యవసర ప్రతిస్పందన చర్యలు.
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ప్రమాదం తర్వాత మొదటి గంట "గోల్డెన్ అవర్". 2) "మెరుగ్గా పునర్నిర్మాణం" సెండాయ్ ఫ్రేమ్వర్క్ సూత్రం. 3) రిలీఫ్ శాశ్వత చర్య, రికవరీ తాత్కాలిక చర్య. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. రిలీఫ్ (ఆహారం, ఆశ్రయం) తాత్కాలికం, రికవరీ (ఇళ్లు, జీవనోపాధి) శాశ్వతం; ప్రవచనం 3 దీన్ని తిరగేసి చెప్పడం వల్ల తప్పు. సెండాయ్ ఫ్రేమ్వర్క్ "బిల్డ్ బ్యాక్ బెటర్" సూత్రాన్ని పునరుద్ధరణకు మార్గదర్శకంగా ఇచ్చింది.
A. పునర్నిర్మాణం అంటే ధ్వంసమైన భౌతిక నిర్మాణాలను మరింత బలంగా తిరిగి కట్టడం
B. మానసిక సామాజిక సహాయం (కౌన్సెలింగ్) కూడా పునరుద్ధరణలో భాగమే
C. పునరావాసం అంటే ధ్వంసమైన రోడ్లు, వంతెనలను తిరిగి కట్టడం
D. పునరుద్ధరణలో పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం రెండూ ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: C — పునరావాసం అంటే ధ్వంసమైన రోడ్లు, వంతెనలను తిరిగి కట్టడం
రోడ్లు, వంతెనలను తిరిగి కట్టడం పునర్నిర్మాణం; పునరావాసం అంటే జీవనోపాధి, వైద్యం, విద్య, నివాసం తిరిగి కల్పించడం. కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరికానిది, ఇతర వాక్యాలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి.