ప్రధానమంత్రి, అటార్నీ జనరల్ నియామకం (Appointment of PM & Attorney General)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రధానమంత్రి, అటార్నీ జనరల్ నియామకం (Appointment of PM & Attorney General) in ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవుల నియామకాలు (Constitutional Appointments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రధానమంత్రి నియామకం గురించి తెలిపే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 75
B. ఆర్టికల్ 74
C. ఆర్టికల్ 76
D. ఆర్టికల్ 148
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 75
ప్రధానమంత్రి నియామకం, మంత్రి మండలి సమష్టి బాధ్యత ఆర్టికల్ 75లో ఉన్నాయి. ఆర్టికల్ 76 అటార్నీ జనరల్కు, ఆర్టికల్ 148 కాగ్కు సంబంధించినవి. ఈ ఆర్టికల్ సంఖ్యల జతలు పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు.
ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం అటార్నీ జనరల్ భారత ప్రభుత్వ అత్యున్నత న్యాయ సలహాదారు. సొలిసిటర్ జనరల్ ఆయనకు సహాయకుడు మాత్రమే, పైగా అది రాజ్యాంగ పదవి కాదు. కాగ్ ఖాతాల తనిఖీ చేస్తారు, న్యాయ సలహా ఇవ్వరు.
భారతదేశపు తొలి అటార్నీ జనరల్ ఎం.సి. సెతల్వాడ్. కె.సి. నియోగి తొలి ఆర్థిక సంఘం చైర్మన్, సుకుమార్ సేన్ తొలి ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, వి. నరహరి రావు తొలి కాగ్. ఈ నాలుగు 'తొలి' పేర్లను కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.
C. పార్లమెంటు సభల్లో మాట్లాడే హక్కు ఉంది కానీ ఓటు వేసే హక్కు లేదు
D. సొలిసిటర్ జనరల్ కంటే తక్కువ స్థాయి
Answer & explanation
Correct: C — పార్లమెంటు సభల్లో మాట్లాడే హక్కు ఉంది కానీ ఓటు వేసే హక్కు లేదు
ఆర్టికల్ 88 ప్రకారం అటార్నీ జనరల్ పార్లమెంటు సభల్లో మాట్లాడవచ్చు కానీ ఓటు వేయలేరు. ఆయనకు నిర్ణీత పదవీకాలం ఉండదు, రాష్ట్రపతి ఇష్టమున్నంత వరకు కొనసాగుతారు. సొలిసిటర్ జనరల్ ఆయనకు సహాయకుడు, కాబట్టి ఆయన కంటే ఉన్నతుడు కాదు.
D. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి కావడానికి అర్హత ఉండటం
Answer & explanation
Correct: D — సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి కావడానికి అర్హత ఉండటం
ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులు కావడానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తినే అటార్నీ జనరల్గా నియమించవచ్చు. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్కు మాత్రం హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హత సరిపోతుంది. పార్లమెంటు సభ్యత్వం అవసరం కాదు.
పార్లమెంటు సభ్యుడు కాని వ్యక్తి మంత్రి అయితే ఎంత కాలంలో ఏదో ఒక సభ సభ్యుడు కావాలి?
A. ఆరు నెలలు
B. మూడు నెలలు
C. ఒక సంవత్సరం
D. నెల రోజులు
Answer & explanation
Correct: A — ఆరు నెలలు
ఆర్టికల్ 75(5) ప్రకారం పార్లమెంటు సభ్యుడు కాని వ్యక్తి మంత్రిగా నియమితులైనా, ఆరు నెలల్లోపు ఏదో ఒక సభకు సభ్యుడు కాకపోతే పదవి కోల్పోతారు. ఈ కాలపరిమితి నియమం ప్రధాని సహా అందరు మంత్రులకూ వర్తిస్తుంది.
ఆర్టికల్ 75(3) ప్రకారం మంత్రి మండలి లోక్సభకు సమష్టి బాధ్యత వహిస్తుంది. లోక్సభలో విశ్వాసం కోల్పోతే మొత్తం మండలి రాజీనామా చేయాలి. రాజ్యసభ ప్రత్యక్షంగా మండలిని తొలగించలేదు.
A. అటార్నీ జనరల్ రాష్ట్రపతి ఇష్టమున్నంత వరకు పదవిలో ఉంటారు
B. మంత్రి మండలి లోక్సభకు సమష్టి బాధ్యత వహిస్తుంది
C. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్కు హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హత ఉండాలి
D. సొలిసిటర్ జనరల్ రాజ్యాంగ పదవి
Answer & explanation
Correct: D — సొలిసిటర్ జనరల్ రాజ్యాంగ పదవి
సొలిసిటర్ జనరల్ అటార్నీ జనరల్కు సహాయకుడు మాత్రమే, ఇది రాజ్యాంగ పదవి కాదు కాబట్టి ఇది తప్పు వాక్యం. మిగిలినవి నోట్స్లో చెప్పినట్లుగా సరైనవి: AGకు నిర్ణీత కాలం లేదు, మండలి సమష్టి బాధ్యత లోక్సభకు, AG రాష్ట్ర స్థాయి పదవికి హైకోర్టు జడ్జి అర్హత కావాలి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. అటార్నీ జనరల్కు పార్లమెంటులో ఓటు హక్కు ఉంది.
2. అటార్నీ జనరల్కు నిర్ణీత పదవీకాలం లేదు.
3. తొలి అటార్నీ జనరల్ ఎం.సి. సెతల్వాడ్.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 2 మరియు 3 మాత్రమే
అటార్నీ జనరల్ రాష్ట్రపతి ఇష్టమున్నంత వరకు కొనసాగుతారు, నిర్ణీత కాలం లేదు (2 సరైనది); తొలి AG ఎం.సి. సెతల్వాడ్ (3 సరైనది). ఆర్టికల్ 88 ప్రకారం మాట్లాడే హక్కు ఉంది కానీ ఓటు హక్కు లేదు, కాబట్టి 1 తప్పు.