రాజ్యాంగ పదవులు – ఎవరిని ఎవరు నియమిస్తారు? (Who Appoints Whom)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ పదవులు – ఎవరిని ఎవరు నియమిస్తారు? (Who Appoints Whom) in ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవుల నియామకాలు (Constitutional Appointments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత అటార్నీ జనరల్ను ఎవరు నియమిస్తారు?
A. రాష్ట్రపతి
B. ప్రధానమంత్రి
C. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రపతి
అటార్నీ జనరల్ నియామకం ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం రాష్ట్రపతి చేస్తారు. ప్రధానమంత్రి సలహా ఇవ్వగలరు కానీ నియామక అధికారం రాజ్యాంగపరంగా రాష్ట్రపతికే ఉంది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా స్పీకర్కు ఈ నియామకంతో సంబంధం లేదు.
ఆర్టికల్ 165 ప్రకారం రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్ను గవర్నర్ నియమిస్తారు. కేంద్ర స్థాయిలో అటార్నీ జనరల్ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; ఈ రెండింటినీ కలిపి గందరగోళపడకూడదు. రాష్ట్ర స్థాయి పదవులకు గవర్నర్, కేంద్ర స్థాయి పదవులకు రాష్ట్రపతి నియామకం చేస్తారు.
కింది వారిలో నియమితులు కాకుండా ఎన్నికయ్యే పదవి ఏది?
A. భారత అటార్నీ జనరల్
B. కాగ్ (CAG)
C. ఉపరాష్ట్రపతి
D. UPSC చైర్మన్
Answer & explanation
Correct: C — ఉపరాష్ట్రపతి
రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, లోక్సభ స్పీకర్, రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్ ఎన్నిక ద్వారా పదవి పొందుతారు. అటార్నీ జనరల్, కాగ్, UPSC చైర్మన్ మాత్రం రాష్ట్రపతి నియమించే పదవులు. కాబట్టి ఇవ్వబడిన వాటిలో ఎన్నికయ్యేది ఉపరాష్ట్రపతి మాత్రమే.
ఆర్టికల్ 324 ప్రకారం రాష్ట్రపతి నియమించేవారు ఎవరు?
A. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్
B. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్
C. రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్
D. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ మరియు ఎన్నికల కమిషనర్లు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ మరియు ఎన్నికల కమిషనర్లు
ఆర్టికల్ 324 ఎన్నికల కమిషన్కు సంబంధించింది; ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇతర కమిషనర్లను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. అడ్వకేట్ జనరల్ (ఆర్టికల్ 165) మరియు రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ (ఆర్టికల్ 243K)ను గవర్నర్ నియమిస్తారు. డిప్యూటీ చైర్మన్ ఎన్నిక ద్వారా వస్తారు.
రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్ను ఆర్టికల్ 165 ప్రకారం గవర్నర్ నియమిస్తారు. అటార్నీ జనరల్ (76), కాగ్ (148), ఆర్థిక సంఘం చైర్మన్ (280) అందరూ రాష్ట్రపతి నియామకాలే. కేంద్ర స్థాయి పదవులు రాష్ట్రపతి, రాష్ట్ర స్థాయి పదవులు గవర్నర్ నియమించడం సూత్రం.
రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ (ఆర్టికల్ 243K) నియామక అధికారి ఎవరు?
A. రాష్ట్రపతి
B. గవర్నర్
C. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్
D. రాష్ట్ర శాసనసభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: B — గవర్నర్
పంచాయతీ, పురపాలక ఎన్నికల కోసం ఉండే రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ను గవర్నర్ నియమిస్తారు. కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ సభ్యులను రాష్ట్రపతి నియమించడంతో ఇది భిన్నం. అందుకే రెండింటి నియామక అధికారులను జతచేసి చూడాలి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. గవర్నర్లను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు.
2. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్ను గవర్నర్ నియమిస్తారు.
3. లోక్సభ స్పీకర్ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
గవర్నర్లను రాష్ట్రపతి (ఆర్టికల్ 155), అడ్వకేట్ జనరల్ను గవర్నర్ (ఆర్టికల్ 165) నియమిస్తారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. లోక్సభ స్పీకర్ సభ్యుల చేత ఎన్నికవుతారు, నియామకం కాదు; అందువల్ల 3 తప్పు.
రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్ను రాజ్యసభ సభ్యులు ఎన్నుకుంటారు. కాగ్ (ఆర్టికల్ 148), ఆర్థిక సంఘం సభ్యులు (ఆర్టికల్ 280), UPSC సభ్యులు (ఆర్టికల్ 316) రాష్ట్రపతి నియామకాలు. ఎన్నికయ్యే పదవులు: రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, స్పీకర్, డిప్యూటీ చైర్మన్.
ఆర్టికల్స్, పదవులను జతపరచండి: A) ఆర్టికల్ 76 B) ఆర్టికల్ 148 C) ఆర్టికల్ 165 D) ఆర్టికల్ 324. 1) రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్ 2) ఎన్నికల కమిషన్ 3) అటార్నీ జనరల్ 4) కాగ్
A. A-4, B-3, C-2, D-1
B. A-1, B-2, C-3, D-4
C. A-3, B-4, C-1, D-2
D. A-3, B-1, C-4, D-2
Answer & explanation
Correct: C — A-3, B-4, C-1, D-2
ఆర్టికల్ 76 అటార్నీ జనరల్కు (3), 148 కాగ్కు (4), 165 రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్కు (1), 324 ఎన్నికల కమిషన్కు (2) సంబంధించినవి. ఈ జత గుర్తుంచుకునేందుకు కేంద్ర పదవులు 76, 148, 324; రాష్ట్ర పదవి 165 అని విడదీసి చూడాలి.