రిజర్వేషన్, సామాజిక న్యాయంపై తీర్పులు (Reservation Verdicts)

Correct: D — 27%

ఇందిరా సాహ్నీ కేసులో OBCలకు 27% రిజర్వేషన్ చెల్లుబాటును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. 50% అనేది మొత్తం రిజర్వేషన్ల గరిష్ఠ పరిమితి, 10% EWS రిజర్వేషన్, 33% మహిళల రిజర్వేషన్ (106వ సవరణ). సంఖ్యలను కలిపేయకుండా ఏ శాతం దేనికో గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — 50%

మండల్ కేసుగా పేరుపొందిన ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు మొత్తం రిజర్వేషన్లు 50% మించకూడదని చెప్పింది. 2021లో మరాఠా రిజర్వేషన్‌ను రద్దు చేసిన జైశ్రీ పాటిల్ తీర్పులో కూడా ఈ 50% పరిమితి కొనసాగింది. 27% కేవలం OBC వాటా మాత్రమే.

Correct: A — ప్రమోషన్లలో SC/STలకు రిజర్వేషన్ (ఆర్టికల్ 16(4A))

ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ ఉండదని చెప్పగా, దాన్ని అధిగమించడానికి 77వ సవరణ (1995) ఆర్టికల్ 16(4A)ను చేర్చి SC/STలకు ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ అవకాశం కల్పించింది. EWS 103వ సవరణతో వచ్చింది.

Correct: D — 1వ సవరణతో ఆర్టికల్ 15(4) చేర్చడం

చంపకం దొరైరాజన్ కేసు తమిళనాడు కమ్యూనల్ ఆర్డర్ రద్దుకు దారితీసింది; దీనికి స్పందనగా 1వ సవరణ (1951)తో వెనుకబడిన తరగతుల కోసం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లకు ఆర్టికల్ 15(4) చేర్చారు. ఆర్టికల్ 15(6) EWS కోసం, 16(4A) ప్రమోషన్ల కోసం తర్వాత వచ్చాయి.

Correct: C — ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ ఎల్లప్పుడూ ఉంటుందని చెప్పింది

ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ ఉండదని చెప్పింది; దాన్ని అధిగమించడానికి తర్వాత 77వ సవరణ (1995) ద్వారా ఆర్టికల్ 16(4A) చేర్చారు. 27% OBC రిజర్వేషన్, 50% పరిమితి, క్రీమీలేయర్ మినహాయింపు అనేవి ఈ తీర్పులోని సరైన అంశాలు.

Correct: B — 1, 2, 3, 4

ఇందిరా సాహ్నీ (1992), ఎం. నాగరాజ్ (2006), జైశ్రీ పాటిల్ (2021), జనహిత్ అభియాన్ (2022 నవంబర్) అనేది సరైన క్రమం. జైశ్రీ పాటిల్‌లో మరాఠా రిజర్వేషన్ రద్దైంది; జనహిత్ అభియాన్‌లో EWS 10% 3:2 మెజారిటీతో సమర్థనకు నోచుకుంది.

Correct: B — 103వ సవరణ (EWS 10%) చెల్లుబాటును 3:2 మెజారిటీతో సమర్థించింది

జనహిత్ అభియాన్ తీర్పులో సుప్రీంకోర్టు 3:2 మెజారిటీతో 103వ సవరణ (EWS 10%) చెల్లుబాటును సమర్థించింది. మరాఠా రిజర్వేషన్ రద్దు 2021 జైశ్రీ పాటిల్ తీర్పు; SC/ST ఉప-వర్గీకరణ అవకాశం 2024 ఆగస్టులో ఏడుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇచ్చిన తీర్పు.