October 8, 2026 Current Affairs

TB (క్షయ) Mycobacterium tuberculosis బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే అంటువ్యాధి; ప్రధానంగా ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేస్తుంది. భారత్ జాతీయ క్షయ నిర్మూలన కార్యక్రమం (NTEP) ద్వారా దీనిని అరికట్టడానికి కృషి చేస్తోంది; రోగులకు పోషకాహార సాయం కోసం ని-క్షయ్ పోషణ్ యోజన (2018) అమలులో ఉంది.

TB ముక్త్ భారత్ అభియాన్‌లో భాగంగా JOSH కార్యక్రమాన్ని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి 8 అక్టోబర్‌న భారత్ మండపంలో ప్రారంభించారు. యువత, వాలంటీర్ల భాగస్వామ్యంతో గ్రామ స్థాయిలో అవగాహన, గుర్తింపు పెంచడం దీని ఉద్దేశం.

యువ వాలంటీర్ల ద్వారా క్షేత్రస్థాయిలో TB కేసుల గుర్తింపు, చికిత్సకు అనుసంధానం వేగవంతమవుతుంది. ఆరోగ్య పథకాలు, సంఖ్యల ప్రశ్నలకు ఇది ముఖ్యమైన అంశం.

ఒక జిల్లాలో NCC క్యాడెట్లు, MY భారత్ వాలంటీర్లు ఇంటింటికీ వెళ్లి దగ్గు ఎక్కువ రోజులున్నవారిని గుర్తించి పరీక్షకు పంపుతారు; భాషా అడ్డంకి ఉంటే ఖుషీ అవతార్ సహాయపడుతుంది.

8 అక్టోబర్‌న భారత్ మండపంలో JOSH ప్రారంభమైంది. మొదటి దశలో 55 జిల్లాలు, చివరికి 804 జిల్లాలు లక్ష్యం; 6,347 టీమ్‌లు పని చేస్తాయి.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఆయుష్ అంటే ఆయుర్వేద, యోగా & ప్రకృతి చికిత్స, యునాని, సిద్ధ, హోమియోపతి. వీటి కోసం కేంద్ర ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ నవంబర్ 2014లో ఏర్పడింది. ఆయుర్వేద దినోత్సవాన్ని ధన్వంతరి జయంతి నాడు జరుపుకుంటారు.

ఆయుర్వేద దినోత్సవం 2026న ఆయుష్ శాఖ సేవల రంగ నివేదికను విడుదల చేసింది (RIS తయారీ). ఇదే సందర్భంలో MeitY NSAM 2.0ను ప్రకటించింది; NSAM అంటే నేషనల్ స్ట్రాటజీ ఫర్ అడిటివ్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ (3D ప్రింటింగ్).

ఆయుష్ రంగం పరిమాణం, మహిళల భాగస్వామ్యం వంటి గణాంకాలు ఆర్థిక, ఆరోగ్య విధాన ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడతాయి. NSAM 2.0 భారత తయారీ రంగ సాంకేతికతను బలోపేతం చేస్తుంది.

3D ప్రింటింగ్ (అడిటివ్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్)లో వస్తువును పొరలు పొరలుగా ముద్రిస్తారు, కాబట్టి తక్కువ వ్యర్థంతో కస్టమ్ ఉపకరణాలు తయారు చేయవచ్చు.

ఆయుర్వేద దినోత్సవం 2026న ఆయుష్ సేవల రంగ నివేదిక వెలువడింది; ఆయుష్ రంగం FY25లో US$36.92 బిలియన్, CAGR 16.91%, మహిళలు 43% శ్రామికశక్తిగా పేర్కొన్నారు. MeitY NSAM 2.0ను (3D ప్రింటింగ్ వ్యూహం రెండో దశ) ప్రకటించింది.

వరల్డ్ డెవలప్‌మెంట్ రిపోర్ట్ (WDR) ప్రపంచ బ్యాంక్ ప్రచురించే వార్షిక ప్రధాన నివేదిక; ఇది 1978 నుండి వెలువడుతోంది. ప్రపంచ బ్యాంక్ ప్రధాన కార్యాలయం వాషింగ్టన్ DCలో ఉంది. ప్రతి ఏటా ఒక అభివృద్ధి అంశంపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది.

2026 నివేదిక కృత్రిమ మేధ (AI) అంశంతో న్యూఢిల్లీలో విడుదలైంది; IndiaAI మిషన్ లాంచ్ పార్ట్‌నర్‌గా వ్యవహరించింది. IndiaAI మిషన్ MeitY ఆధ్వర్యంలోని జాతీయ AI కార్యక్రమం.

AI వల్ల ఉద్యోగాలపై ప్రభావం, ప్రతిభ వలస (brain drain) వంటి విధాన సమస్యలను నివేదిక చర్చిస్తుంది. నివేదికలు, వాటిని ప్రచురించే సంస్థల జతలు పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు.

ఒక కాల్ సెంటర్‌లో రొటీన్ పనులను AI చాట్‌బాట్ చేస్తే ఆ ఉద్యోగాలు ప్రమాదంలో పడతాయి; అదే సమయంలో AI నిర్వహణ నైపుణ్యాలున్నవారికి కొత్త అవకాశాలు వస్తాయి.

ప్రపంచ బ్యాంక్ WDR 2026 న్యూఢిల్లీలో విడుదలైంది. భారత్‌లో ~4% ఉద్యోగాలు తక్షణ ఆటోమేషన్ ముప్పులో ఉన్నాయని, 2011–2024లో నికరంగా 200 మంది ఉన్నత AI పరిశోధకులను భారత్ కోల్పోయిందని పేర్కొంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

PERM (Programme Electronic Review Management) అనేది అమెరికా కార్మిక శాఖ (US Department of Labor) నిర్వహించే లేబర్ సర్టిఫికేషన్ ప్రక్రియ. ఉపాధి ఆధారిత గ్రీన్ కార్డ్‌కు ఇది ఒక ముందస్తు దశ; విదేశీ ఉద్యోగిని నియమించడం వల్ల స్థానిక కార్మికులకు నష్టం లేదని ఇందులో ధృవీకరిస్తారు.

అమెరికా కార్మిక శాఖ కాగ్నిజెంట్, ఇన్ఫోసిస్, TCS, విప్రో, HCL, క్యాప్‌జెమినీ సంస్థల PERM దాఖలాలను నిలిపివేసింది. ఇది గ్రీన్ కార్డ్ ప్రక్రియకు సంబంధించింది, H-1B వీసాను నేరుగా ప్రభావితం చేయదు.

మరోవైపు, ఆర్కిటిక్ సముద్ర మంచు విస్తీర్ణాన్ని అమెరికా సంస్థలు NASA, NSIDC (National Snow and Ice Data Center) పర్యవేక్షిస్తాయి; వాతావరణ మార్పుకు ఇది కీలక సూచిక.

భారతీయ ఐటీ నిపుణుల గ్రీన్ కార్డ్ అవకాశాలు, ఐటీ కంపెనీల విదేశీ కార్యకలాపాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఆర్కిటిక్ మంచు తగ్గుదల పర్యావరణ, వాతావరణ అంశాల పరీక్ష ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడుతుంది.

గ్రీన్ కార్డ్ ఒక భవనం అనుకుంటే PERM మొదటి ద్వారం; ఆ ద్వారం కొంతకాలం మూసివేస్తే H-1B (తాత్కాలిక ప్రవేశ పాస్) చెల్లుబాటు మారదు, కానీ శాశ్వత నివాస దారి ఆలస్యమవుతుంది.

అమెరికా కార్మిక శాఖ కాగ్నిజెంట్, ఇన్ఫోసిస్, TCS, విప్రో, HCL, క్యాప్‌జెమినీ PERM దాఖలాలను నిలిపివేసింది. అలాగే NASA/NSIDC ప్రకారం 2026 ఆర్కిటిక్ సముద్ర మంచు కనిష్ఠం 12 సెప్టెంబర్‌న 4.6 మిలియన్ చ.కి.మీ.గా నమోదైంది.

GST కౌన్సిల్ అనేది వస్తు సేవల పన్నుకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకునే రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ. 101వ రాజ్యాంగ సవరణ (2016) ద్వారా ఆర్టికల్ 279A కింద ఏర్పడింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి దీనికి అధ్యక్షులు; రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రులు సభ్యులు. GST 1 జూలై 2017 నుండి అమలులో ఉంది.

న్యూఢిల్లీలో నిర్మలా సీతారామన్ అధ్యక్షతన జరిగిన 57వ సమావేశం పన్ను రేట్లను మార్చలేదు. బదులుగా నిబంధనల సరళీకరణ, వ్యాపారులపై కఠిన చర్యల తగ్గింపుపై దృష్టి పెట్టింది.

అరెస్టు అధికారాలకు సంబంధించిన CGST సెక్షన్ 69ను తొలగించడం, ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితి పెంపు, రీఫండ్ వేగవంతం వంటివి ఇందులో ముఖ్యం. ఈ సంస్కరణలు 1 ఏప్రిల్ 2027 నుండి అమలవుతాయి.

చిన్న వ్యాపారులు, పన్ను చెల్లింపుదారులకు నిబంధనల భారం, అరెస్టు భయం తగ్గి 'సులభతర వ్యాపారం' మెరుగవుతుంది. ఉద్యోగుల బీమాపై ITC వల్ల కంపెనీలకు వ్యయం తగ్గుతుంది. ఎకానమీ విభాగంలో సంఖ్యలతో సహా ప్రశ్నలు వస్తాయి.

ఒక చిన్న వ్యాపారి రీఫండ్ కోసం గతంలో 15 రోజులు ఎదురుచూసేవాడు; కొత్త నిబంధనతో అది 10 రోజుల్లో అందుతుంది, తద్వారా నగదు చక్రం వేగంగా తిరుగుతుంది.

57వ GST కౌన్సిల్ సమావేశం న్యూఢిల్లీలో నిర్మలా సీతారామన్ అధ్యక్షతన జరిగి, పన్ను రేట్లను మార్చకుండా నిబంధనల సరళీకరణను ఆమోదించింది. ఈ సంస్కరణలు 1 ఏప్రిల్ 2027 నుండి అమలవుతాయి.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

భారత వాయుసేన (IAF) 8 అక్టోబర్ 1932న స్థాపితమైంది; అప్పట్లో దీనిని రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ అనేవారు, 1950లో గణతంత్రంతో 'రాయల్' పదాన్ని తొలగించారు. వాయుసేన ధ్యేయం 'నభః స్పృశం దీప్తం' (Touch the sky with glory). ఇది రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో ఉంది.

8 అక్టోబర్ 2026న వాయుసేన 94వ వార్షికోత్సవం జరిగింది. అదే సమయంలో PM మోదీ యశోభూమిలో 10వ ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్‌ను ప్రారంభించారు.

ముఖ్యమైన రక్షణ దినోత్సవాలు, వార్షికోత్సవ సంఖ్యలు పరీక్షల్లో ప్రత్యక్షంగా అడుగుతారు. వార్షికోత్సవ సంఖ్యను స్థాపన సంవత్సరం నుండి లెక్కించే పద్ధతి తెలుసుకోవాలి.

మెమరీ ట్రిక్: 1932 + 94 = 2026 — వార్షికోత్సవ సంఖ్యను ప్రస్తుత సంవత్సరం నుండి స్థాపన సంవత్సరం తీసివేసి సులభంగా చెక్ చేయవచ్చు.

8 అక్టోబర్ 2026న భారత వాయుసేన 94వ వార్షికోత్సవం జరిగింది. PM మోదీ 7–10 అక్టోబర్ మధ్య యశోభూమిలో జరిగే 10వ ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్‌ను ప్రారంభించారు.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

నోబెల్ బహుమతులను స్వీడిష్ శాస్త్రవేత్త, డైనమైట్ ఆవిష్కర్త ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ వీలునామా ప్రకారం ఏర్పాటు చేశారు; మొదటి బహుమతులు 1901లో ఇచ్చారు. సాహిత్య విభాగ గ్రహీతను స్టాక్‌హోమ్‌లోని స్వీడిష్ అకాడమీ ఎంపిక చేస్తుంది.

2026 సాహిత్య బహుమతి కెనడాకు చెందిన కవయిత్రి, వ్యాసకర్త, క్లాసిసిస్ట్ (ప్రాచీన గ్రీకు–రోమన్ సాహిత్య పండితురాలు) అన్నే కార్సన్‌కు లభించింది. ఆమె 21 జూన్ 1950న టొరంటోలో జన్మించారు. ప్రాచీన గ్రీకు సాహిత్యాన్ని ఆధునిక కవిత్వంతో మేళవించడం ఆమె రచనల ప్రత్యేకత.

ప్రపంచ సాహిత్య పురస్కారాల అంశాలు పోటీ పరీక్షల అవార్డ్స్ విభాగంలో తరచుగా వస్తాయి. గ్రహీత పేరు, దేశం, ప్రసిద్ధ రచనల జతలు గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.

మెమరీ ట్రిక్: 'కార్సన్ = కెనడా = Autobiography of Red' అని మూడింటినీ ఒకే గొలుసుగా గుర్తుంచుకోండి.

8 అక్టోబర్ 2026న కెనడా రచయిత్రి అన్నే కార్సన్‌కు నోబెల్ సాహిత్య బహుమతి లభించినట్లు నోట్స్ తెలుపుతున్నాయి. ఆమె రచనల్లో Nox (2010) కూడా ఉంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):