October 6, 2026 Current Affairs

కేంద్ర మంత్రిమండలి (కేబినెట్) ప్రధాని అధ్యక్షతన సమావేశమై విధాన నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. రాజ్యాంగ అధికరణ 74 ప్రకారం రాష్ట్రపతికి సలహా, సహాయం అందించడానికి ప్రధాని నేతృత్వంలో మంత్రి మండలి ఉంటుంది.

6 అక్టోబర్ 2026 కేబినెట్ ఒక బహుళ-విధాన రవాణా సంస్థ (ITLA), ₹10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్‌పై నిర్ణయాలు తీసుకుంది; ప్రధాని మోదీ 25 ఏళ్ల పదవీకాలంపై తీర్మానం కూడా చేసింది. మోదీ 7 అక్టోబర్ 2001న గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.

ITLA రవాణా ప్రణాళికను సమన్వయం చేసి లాజిస్టిక్స్ ఖర్చును తగ్గించవచ్చు. SME ఫండ్ చిన్న, మధ్య తరహా సంస్థలకు మూలధనం అందిస్తుంది.

రైలు, రోడ్డు, ఓడరేవు ప్రాజెక్టులు వేర్వేరుగా ప్రణాళిక చేస్తే సరుకు ఆలస్యమవుతుంది; ITLA వంటి ఒకే సంస్థ మాస్టర్ ప్లాన్ తయారుచేస్తే అవి కలిసి పనిచేస్తాయి.

6 అక్టోబర్ 2026 కేంద్ర కేబినెట్ బహుళ-విధాన రవాణా కోసం ITLA, ₹10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్ (SEBI AIF)పై నిర్ణయాలు తీసుకుంది. అలాగే ప్రధాని మోదీ 25 ఏళ్ల పదవీకాలం (7 అక్టోబర్ 2001–7 అక్టోబర్ 2026) తీర్మానం ఆమోదించింది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ గ్రామీణ ఉపాధి, మౌలిక వసతుల కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తుంది. గ్రామసభ గ్రామ ప్రజల సమావేశం; 73వ రాజ్యాంగ సవరణ (1992), అధికరణ 243A ప్రకారం దీనికి రాజ్యాంగ హోదా ఉంది. పంచాయతీ స్థాయి ప్రణాళికకు ఇది పునాది.

VB–G RAM G కింద అనుమతి పొందిన పనుల సంఖ్యను గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ 266 నుండి 375కి పెంచింది. ఈ పనులు నాలుగు స్తంభాల కింద విభజించబడ్డాయి.

గ్రామ స్థాయిలో నీరు, రహదారులు, జీవనోపాధి, విపత్తు సన్నద్ధత పనులు పెరిగి గ్రామీణ కుటుంబాలకు పని, ఆస్తులు లభిస్తాయి. పంచాయతీరాజ్ అంశాలు పరీక్షల్లో తరచూ వస్తాయి.

జ్ఞాపకం ట్రిక్: 128 + 111 + 98 + 38 = 375; నాలుగు స్తంభాల మొత్తం అనుమతి పొందిన పనులకు సమానం.

గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ VB–G RAM G కింద అనుమతి పొందిన పనులను 266 నుండి 375కి పెంచింది. జల భద్రత 128, మౌలిక సదుపాయాలు 111, జీవనోపాధి 98, విపత్తు సన్నద్ధత 38గా విభజన ఉంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

జనాభా వృద్ధాప్యం అంటే మొత్తం జనాభాలో 60 ఏళ్లు పైబడినవారి వాటా పెరగడం. జీవన కాలం పెరగడం, జననాల రేటు తగ్గడం దీనికి కారణాలు. భారత్‌లో తల్లిదండ్రులు, సీనియర్ సిటిజన్ల సంరక్షణ, సంక్షేమ చట్టం 2007 పెద్దల భరణానికి చట్టబద్ధ రక్షణ ఇస్తుంది.

నోట్ ప్రకారం 60 ఏళ్లు పైబడినవారు ప్రస్తుతం 16–17 కోట్లు (సుమారు 10.5%). ఈ సంఖ్య 2036 నాటికి 23 కోట్లకు, 2050 నాటికి 34.7 కోట్లకు (21%) పెరుగుతుందని అంచనా.

వృద్ధుల ఆరోగ్యం, పెన్షన్, సంరక్షణ సేవలకు ఎక్కువ వనరులు అవసరమవుతాయి. జనాభా, సామాజిక భద్రత అంశాలు సామాజిక న్యాయం పాఠ్యాంశంలో ముఖ్యమైనవి.

ఒక గ్రామంలో 10 మందిలో ఒకరు వృద్ధులైతే ఇప్పుడు ఒక ఆరోగ్య కేంద్రం సరిపోతుంది; 2050 నాటికి ప్రతి 5 మందిలో ఒకరు వృద్ధులవుతారు కాబట్టి సేవలు పెంచాలి.

6 అక్టోబర్ 2026 నాటి నోట్ ప్రకారం భారత్‌లో 60 ఏళ్లు పైబడినవారు 16–17 కోట్లు (~10.5%). 2036 నాటికి 23 కోట్లు, 2050 నాటికి 34.7 కోట్లు (21%) అంచనా; PM-JAY 70+ వారికి ₹5 లక్షల కవర్ ఇస్తోంది.

ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ (FSS) నౌకాదళ యుద్ధనౌకలకు సముద్రంలోనే ఇంధనం, నీరు, ఆయుధాలు, సామగ్రి సరఫరా చేసే సహాయక నౌక (replenishment at sea). దీనివల్ల యుద్ధనౌకలు ఎక్కువకాలం తీరానికి రాకుండా సముద్రంలో ఉండగలవు.

రక్షణ మంత్రి విశాఖపట్నంలోని హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్‌లో తొలి స్వదేశీ ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ FSS-1 సూర్యను ప్రారంభించారు. ఇది ఆత్మనిర్భర్ భారత్ రక్షణ ఉత్పత్తి లక్ష్యంలో భాగం.

ఇండియన్ నేవీ దీర్ఘకాల సముద్ర మోహరింపు సామర్థ్యం పెరుగుతుంది, విదేశీ నౌకలపై ఆధారం తగ్గుతుంది. రక్షణ స్వదేశీకరణ అంశం పరీక్షల్లో ముఖ్యమైనది.

సముద్రంలో ఉన్న యుద్ధనౌకకు ఇంధనం అయిపోతే తీరానికి వెళ్లకుండా సూర్య దగ్గరకు వచ్చి పైపుల ద్వారా ఇంధనం నింపుకోవచ్చు.

రక్షణ మంత్రి హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ (విశాఖపట్నం)లో FSS-1 సూర్యను ప్రారంభించారు; స్వదేశీ కంటెంట్ 80%కి పైగా. అలాగే రక్షణ శాఖ బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్‌తో ₹661.50 కోట్ల ఫైర్-కంట్రోల్ ఒప్పందం చేసుకుంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

భౌతికశాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ప్రకటిస్తుంది. న్యూట్రినోలు దాదాపు ద్రవ్యరాశి లేని, విద్యుదావేశం లేని కణాలు; పదార్థంతో చాలా బలహీనంగా చర్య జరుపుతాయి కాబట్టి వాటిని గుర్తించడం కష్టం. వీటి ఉనికిని 1930లో వోల్ఫ్‌గాంగ్ పౌలీ ప్రతిపాదించారు.

IceCube న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ అంటార్కిటికాలోని దక్షిణ ధ్రువం వద్ద మంచు లోపల ఏర్పాటైన భారీ డిటెక్టర్. 2026 భౌతికశాస్త్ర నోబెల్ ఈ అబ్జర్వేటరీకి, ఖగోళ అధిక-శక్తి న్యూట్రినోల ఆవిష్కరణకు ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు లభించింది.

న్యూట్రినోలు విశ్వంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన ఘటనల (కాల రంధ్రాలు, సూపర్‌నోవాలు) గురించి సమాచారం ఇస్తాయి. నోబెల్ విజేతల పేర్లు, ప్రయోగాలు పరీక్షల్లో ప్రశ్నలుగా వస్తాయి.

జ్ఞాపకం ట్రిక్: ఐస్ + క్యూబ్ = మంచు ఘనం; మంచు లోపల పెట్టిన సెన్సార్లు న్యూట్రినో వెళ్ళినప్పుడు వచ్చే చిన్న కాంతి మెరుపును పట్టుకుంటాయి.

2026 భౌతికశాస్త్ర నోబెల్ IceCube న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీకి, ఖగోళ అధిక-శక్తి న్యూట్రినోల ఆవిష్కరణకు ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు లభించింది. IceCube అంటార్కిటికా మంచులో సుమారు 1 ఘన కి.మీ. పరిధిలో 5,160 కాంతి సెన్సార్లతో 2013 నుండి కాస్మిక్ న్యూట్రినోలను గుర్తిస్తోంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):