భారతరత్న & పద్మ అవార్డులు (Bharat Ratna & Padma Awards) · Practice MCQs

Correct: D — మానవ కృషి జరిగే ఏ రంగంలోనైనా ఇచ్చేలా విస్తరించారు

2011లో భారతరత్న మొదట కళ, సాహిత్యం, విజ్ఞానం, ప్రజాసేవ రంగాలకే పరిమితమైన నిబంధనను 'మానవ కృషి జరిగే ఏ రంగంలోనైనా' అని విస్తరించారు. దీంతో క్రీడాకారులకూ అవకాశం వచ్చింది. నగదు బహుమతి లేదు, గరిష్ఠ సంఖ్య ముగ్గురే, మరణానంతర పురస్కారం 1966 నుంచి అమల్లో ఉంది; కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — ఇది గౌరవ పురస్కారం మాత్రమే; నగదు బహుమతి ఉండదు

భారతరత్నతో నగదు బహుమతి ఉండదు, అది కేవలం గౌరవ పురస్కారం. ఎంపికకు ప్రత్యేక కమిటీ ఉండదు; ప్రధానమంత్రి సిఫార్సు మేరకు రాష్ట్రపతి ప్రకటిస్తారు. విదేశీయులకూ ఇచ్చారు (ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ 1987, నెల్సన్ మండేలా 1990). కాబట్టి మొదటి వాక్యమే సరైనది.

Correct: C — ప్రధానమంత్రి సిఫార్సు మేరకు రాష్ట్రపతి

భారతరత్న విషయంలో ప్రధానమంత్రి సిఫార్సు చేస్తారు, రాష్ట్రపతి ప్రకటిస్తారు; దీనికి ప్రత్యేక కమిటీ లేదు. పద్మ అవార్డులకు మాత్రం కేబినెట్ సెక్రటరీ నేతృత్వంలోని కమిటీ ఉంటుంది, ఇదే రెండింటి మధ్య ముఖ్యమైన తేడా. పార్లమెంటు లేదా న్యాయవ్యవస్థకు ఈ ఎంపికలో పాత్ర లేదు.

Correct: A — 1966

మరణానంతర భారతరత్న 1966లో మొదలైంది; అదే సంవత్సరం లాల్ బహదూర్ శాస్త్రికి తొలి మరణానంతర పురస్కారం ఇచ్చారు. 1954 పురస్కార ప్రారంభం, 1977లో అవార్డులను తాత్కాలికంగా నిలిపివేశారు, 2011లో రంగాల పరిధి విస్తరించారు; ఈ సంవత్సరాలతో కలవకుండా చూసుకోవాలి.

Correct: A — స్వతంత్ర భారతదేశ తొలి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్ (1948–50); 1954లో భారతరత్న

రాజాజీ 1948–50 మధ్య గవర్నర్ జనరల్‌గా పనిచేసిన మొదటి భారతీయుడు, 1954 తొలి భారతరత్న గ్రహీతల్లో ఒకరు. రెండో రాష్ట్రపతి రాధాకృష్ణన్, రామన్ ఎఫెక్ట్ సి.వి. రామన్ ఆవిష్కరణ. 1991లో పటేల్‌కు మరణానంతరం ఇచ్చారు. కాబట్టి మొదటి ఎంపికే సరిపోతుంది.

Correct: C — 1987

ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ 1987లో భారతరత్న పొందిన మొదటి విదేశీయుడు. 1971 ఇందిరా గాంధీ సంవత్సరం, 1990లో రెండో విదేశీయుడు నెల్సన్ మండేలా పొందారు, 2014 సచిన్ టెండూల్కర్ సంవత్సరం. విదేశీ గ్రహీతల క్రమం 1987 తర్వాత 1990 అని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — నెల్సన్ మండేలా

దక్షిణాఫ్రికా నాయకుడు నెల్సన్ మండేలా 1990లో రెండో విదేశీయుడిగా భారతరత్న పొందారు. మొదటి విదేశీయుడు ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ (1987). మదర్ థెరిసా 1980లో భారతరత్న పొందారు, నోట్స్‌లో ఆమెను సేవా రంగ గ్రహీతగా చూపారు, విదేశీయుల జాబితాలో కాదు. దలైలామా ఈ జాబితాలో లేరు.

Correct: D — భారతరత్న పొందిన అతి చిన్న వయసు (40 ఏళ్లు) గ్రహీత

సచిన్ 2014లో 40 ఏళ్ల వయసులో భారతరత్న పొందిన తొలి క్రీడాకారుడు, ఆ సమయానికి అత్యంత చిన్న వయసు గ్రహీత. ఆయన జీవించి ఉండగానే అందుకున్నారు (మరణానంతరం కాదు). 1954 తొలి జాబితాలో శాస్త్రవేత్త, రాజకీయ నాయకులే ఉన్నారు. ప్రధానిగా ఉండగా పొందింది నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ మాత్రమే.

Correct: D — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ

నెహ్రూ 1955లో, ఇందిరా గాంధీ 1971లో ప్రధానిగా ఉండగా భారతరత్న పొందారు. శాస్త్రికి 1966లో మరణానంతరం ఇచ్చారు; మొరార్జీ దేశాయ్, రాజీవ్ గాంధీ 1991లో, వాజపేయి 2015లో, పి.వి., చరణ్ సింగ్ 2024లో అందుకున్నారు, అప్పుడు వారు పదవిలో లేరు.

Correct: B — 1991లో మరణానంతరం

సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్‌కు 1991లో మరణానంతరం భారతరత్న ఇచ్చారు; అదే సంవత్సరం రాజీవ్ గాంధీ (మరణానంతరం), మొరార్జీ దేశాయ్ కూడా పొందారు. 1954 తొలి జాబితాలో ఆయన లేరు, ఆయన 1950లోనే మరణించారు కాబట్టి జీవించి ఉండగా ఇవ్వడం సాధ్యం కాదు. 2015లో వాజపేయి, మాలవీయలకు ఇచ్చారు.