భారతరత్న & పద్మ అవార్డులు (Bharat Ratna & Padma Awards) · Practice MCQs

Correct: B — 1992

ప్రఖ్యాత చలనచిత్ర దర్శకుడు సత్యజిత్ రే 1992లో భారతరత్న పొందారు, కళాకారుల విభాగంలో. 1980 మదర్ థెరిసా సంవత్సరం, 1999లో రవిశంకర్, అమర్త్యసేన్ అందుకున్నారు, 2009లో భీమ్‌సేన్ జోషికి వచ్చింది. అదే 1992లో మౌలానా ఆజాద్, జె.ఆర్.డి. టాటాలకూ ఇచ్చారు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 18

ఆర్టికల్ 18 ప్రకారం రాజ్యం సైనిక, విద్యా సంబంధ గౌరవాలు తప్ప ఇతర బిరుదులు ఇవ్వకూడదు; భారత పౌరులు విదేశీ బిరుదులు తీసుకోకూడదు. ఆర్టికల్ 14 చట్టం ముందు సమానత్వం, 17 అంటరానితనం రద్దు, 25 మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించినవి. అందుకే భారతరత్న బిరుదు అవుతుందా అనే చర్చ ఆర్టికల్ 18తో ముడిపడింది.

Correct: D — బాలాజీ రాఘవన్ కేసు (1995)

సుప్రీంకోర్టు 1995 బాలాజీ రాఘవన్ కేసులో ఈ పురస్కారాలు ఆర్టికల్ 18 పరిధిలోని బిరుదులు కావని, రాజ్యాంగ విరుద్ధం కావని తీర్పు చెప్పింది. కేశవానంద భారతి, గోలక్‌నాథ్, మినర్వా మిల్స్ కేసులు రాజ్యాంగ సవరణ అధికారం, ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతానికి సంబంధించినవి; అవార్డులకు కాదు.

Correct: B — పద్మ విభూషణ్

పద్మ అవార్డుల మూడు స్థాయుల్లో పద్మ విభూషణ్ అత్యున్నతం; తర్వాత పద్మ భూషణ్, పద్మ శ్రీ. భారతరత్న మొత్తం పౌర పురస్కారాల్లో పై స్థాయి అయినా అది పద్మ అవార్డుల వర్గంలో భాగం కాదు. స్థాయి క్రమం: భారతరత్న, విభూషణ్, భూషణ్, శ్రీ.

Correct: C — కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ

పద్మ అవార్డుల నామినేషన్లు, కమిటీ, ప్రకటన వంటి పనులను కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Home Affairs) నిర్వహిస్తుంది. సాంస్కృతిక, విద్యా శాఖలు వేర్వేరు రంగాల్లో సహకరిస్తాయి కానీ అవార్డు నిర్వహణ వాటిది కాదు. రక్షణ శాఖ సైనిక గాలంట్రీ పురస్కారాలతో సంబంధం ఉన్నది.

Correct: A — గణతంత్ర దినోత్సవం (జనవరి 26) ముందు రోజు సాయంత్రం

పద్మ అవార్డులను గణతంత్ర దినోత్సవానికి ముందు రోజు సాయంత్రం ప్రకటించడం సంప్రదాయం. ప్రదానం మాత్రం మార్చి లేదా ఏప్రిల్‌లో రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరుగుతుంది. ఆగస్టు 15, అక్టోబర్ 2 లేదా ఏప్రిల్ 1తో ఈ ప్రకటనకు సంబంధం లేదు.

Correct: A — కేబినెట్ సెక్రటరీ

పద్మ అవార్డుల కమిటీని ప్రతి సంవత్సరం ప్రధానమంత్రి ఏర్పాటు చేస్తారు; దానికి కేబినెట్ సెక్రటరీ అధ్యక్షుడు. హోం సెక్రటరీ, రాష్ట్రపతి కార్యదర్శి, కొందరు ప్రముఖులు సభ్యులు మాత్రమే. ఉప రాష్ట్రపతి, స్పీకర్ ఈ కమిటీలో అధ్యక్ష బాధ్యతలు నిర్వహించరు.

Correct: C — పి.వి. నరసింహారావు

తెలంగాణలోని వరంగల్ ప్రాంతంలో జన్మించిన పి.వి. నరసింహారావుకు 2024లో భారతరత్న ప్రకటించారు; ఆయన 1991–96 ప్రధానమంత్రి. వెంకయ్య నాయుడుకు పద్మ విభూషణ్ (2017) వచ్చింది, భారతరత్న కాదు. వి.వి. గిరి రాష్ట్రపతి, ప్రధాని కాదు. ఎన్.టి. రామారావు నోట్స్‌లోని భారతరత్న గ్రహీతల జాబితాలో లేరు.

Correct: B — 1975

తెలుగు మూలం ఉన్న నాలుగో రాష్ట్రపతి వి.వి. గిరికి 1975లో భారతరత్న ఇచ్చారు. 1954 రాధాకృష్ణన్ సంవత్సరం, 2024 పి.వి. నరసింహారావు సంవత్సరం; 1991లో పటేల్, రాజీవ్ గాంధీ, మొరార్జీ దేశాయ్‌లకు వచ్చింది. తెలుగు భారతరత్న ముగ్గురినీ క్రమంగా (1954, 1975, 2024) గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 2021 (మరణానంతరం)

గాయకుడు ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యంకు 2021లో మరణానంతరం పద్మ విభూషణ్ ఇచ్చారు. 2010 ప్రతాప్ సి. రెడ్డి, 2017 వెంకయ్య నాయుడు, 2024 చిరంజీవి పద్మ విభూషణ్ పొందిన సంవత్సరాలు. తెలుగు గ్రహీతల సంవత్సరాలు ఒకదానితో ఒకటి కలవకుండా గుర్తుపెట్టుకోవాలి.