సంఖ్యా పద్ధతులు – బేస్, రకాలు (Number Systems and Base)
Free practice MCQs with answers and explanations for సంఖ్యా పద్ధతులు – బేస్, రకాలు (Number Systems and Base) in నంబర్ సిస్టమ్ – బైనరీ (Number Systems). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
బైనరీ (Binary) సంఖ్యా పద్ధతి యొక్క బేస్ (Base) ఎంత?
A. 2
B. 8
C. 10
D. 16
Answer & explanation
Correct: A — 2
బైనరీ పద్ధతిలో 0, 1 అనే రెండు అంకెలే ఉంటాయి కాబట్టి బేస్ 2. ఆక్టల్ బేస్ 8, డెసిమల్ బేస్ 10, హెక్సాడెసిమల్ బేస్ 16. కంప్యూటర్ అర్థం చేసుకునే పద్ధతి బైనరీ కావడంతో ఇది పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే ప్రాథమిక విషయం.
ఆక్టల్ బేస్ 8 కాబట్టి మొత్తం 8 అంకెలు (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7) మాత్రమే ఉంటాయి; 8, 9 అంకెలు ఉండవు. 0–9 వరకు ఉండేది డెసిమల్ పద్ధతి, 0–9తో పాటు A–F ఉండేది హెక్సాడెసిమల్.
హెక్సాడెసిమల్ (Hexadecimal) పద్ధతి యొక్క బేస్ ఎంత?
A. 8
B. 10
C. 16
D. 12
Answer & explanation
Correct: C — 16
హెక్సాడెసిమల్లో 0–9 అంకెలు మరియు A–F అక్షరాలు కలిపి మొత్తం 16 చిహ్నాలు ఉంటాయి, అందుకే బేస్ 16. బేస్ 8 ఆక్టల్కు, బేస్ 10 డెసిమల్కు చెందుతాయి. హెక్సాను రంగుల కోడ్లు, మెమరీ చిరునామాల్లో వాడతారు.
హెక్సాడెసిమల్ పద్ధతిలో అక్షరం F యొక్క డెసిమల్ విలువ ఎంత?
A. 16
B. 14
C. 10
D. 15
Answer & explanation
Correct: D — 15
హెక్సాలో A = 10, B = 11, C = 12, D = 13, E = 14, F = 15. అంటే F అతి పెద్ద అంకె. 16 అనేది బేస్ విలువ; అది ఒక అంకెగా రాయలేము (10 అని రాస్తారు). A = 10 అనేది చాలా మంది గుర్తుంచుకునే ఆరంభ విలువ.
కంప్యూటర్ అంతర్గతంగా బైనరీ పద్ధతిని వాడటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్లో ఆన్ (1), ఆఫ్ (0) అనే రెండు స్థితులే సులభంగా గుర్తించగలగడం
B. బైనరీ సంఖ్యలు డెసిమల్ కంటే చిన్నవిగా ఉండటం
C. డెసిమల్ పద్ధతి కంప్యూటర్లో సాధ్యం కాకపోవడం
D. బైనరీలో అంకెలు 10 ఉండటం
Answer & explanation
Correct: A — ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్లో ఆన్ (1), ఆఫ్ (0) అనే రెండు స్థితులే సులభంగా గుర్తించగలగడం
ఎలక్ట్రానిక్ స్విచ్కు రెండే స్థితులు ఉంటాయి – ఆన్ (1), ఆఫ్ (0). వీటిని విశ్వసనీయంగా గుర్తించడం సులభం కాబట్టి కంప్యూటర్ బైనరీ వాడుతుంది. బైనరీలో అంకెలు రెండే (పది కాదు); డెసిమల్ విలువలను కూడా చివరికి బైనరీగానే మార్చి నిల్వ చేస్తారు.
బైనరీ సంఖ్యలో కుడి నుండి నాలుగో స్థానం (2³) యొక్క స్థాన విలువ ఎంత?
A. 4
B. 8
C. 16
D. 6
Answer & explanation
Correct: B — 8
బైనరీలో స్థానాలు కుడి నుండి 2⁰=1, 2¹=2, 2²=4, 2³=8. కాబట్టి నాలుగో స్థానం విలువ 8. 16 ఐదో స్థానం విలువ (2⁴). 8, 4, 2, 1 క్రమం బైనరీ లెక్కలకు ప్రాథమిక చిట్కా.
ఆక్టల్లో 0–7 అంకెలు మాత్రమే ఉంటాయి. 1289 లో 8, 9 అంకెలు ఉన్నాయి కాబట్టి అది ఆక్టల్ కాదు. 157, 7064, 12 లో అన్నీ 0–7 లోపు అంకెలే కాబట్టి చెల్లుతాయి. ఈ విధంగా ఏ సంఖ్యలో అయినా 8 లేదా 9 కనిపిస్తే అది ఆక్టల్ కాదని వెంటనే చెప్పవచ్చు.
డెసిమల్ సంఖ్య 345 లో అంకె '4' యొక్క స్థాన విలువ (Positional Value) ఎంత?
A. 4
B. 400
C. 4000
D. 40
Answer & explanation
Correct: D — 40
345 = 3×100 + 4×10 + 5×1. మధ్య స్థానంలో ఉన్న 4 పదుల స్థానంలో ఉంది కాబట్టి దాని విలువ 4×10 = 40. 400 అంటే 4 వందల స్థానంలో ఉన్నప్పటి విలువ. అంకె విలువ దాని స్థానంపై ఆధారపడుతుంది; అందుకే ఈ పద్ధతిని స్థాన విలువ పద్ధతి అంటారు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1) హెక్సాడెసిమల్లో E = 15. 2) ఆక్టల్లో 8 అనే అంకె ఉండదు. 3) 8 బిట్లతో 256 వేర్వేరు విలువలు సూచించవచ్చు. ఏవి సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 2 మరియు 3 మాత్రమే
హెక్సాలో E = 14, F = 15, కాబట్టి ప్రకటన 1 తప్పు. ఆక్టల్ అంకెలు 0–7 మాత్రమే కాబట్టి ప్రకటన 2 సరైనది. 8 బిట్లకు 2⁸ = 256 విలువలు (0–255), కాబట్టి ప్రకటన 3 సరైనది.