బోధనా పద్ధతులు & ఉపగమాలు (Teaching Methods) · Practice MCQs

Correct: A — (i) మరియు (iii) మాత్రమే

ప్రాజెక్టు, ఆవిష్కరణ, చర్చా పద్ధతులు విద్యార్థి కేంద్రితం కాబట్టి (i), (iii) సరైనవి. ఉపన్యాస పద్ధతి ఉపాధ్యాయ కేంద్రితం, అందుకే (ii) తప్పు. చర్చా పద్ధతి కూడా ఈ కోవలోకి వస్తుంది.

Correct: B — మూర్తం నుండి అమూర్తం వైపు అంటే ఆలోచనల నుండి వస్తువుల వైపు వెళ్లడం

మూర్తం నుండి అమూర్తం అంటే వస్తువులు, ప్రత్యక్ష అనుభవాల నుండి భావనల వైపు వెళ్లడం; ఆలోచనల నుండి వస్తువులకు వెళ్లడం కాదు. అందుకే మొదటి వాక్యం తప్పు. ప్రత్యక్ష వస్తువుల నుంచి భావనల వైపు వెళ్లడమే మూర్తం నుండి అమూర్తం అనే సూత్రం.

Correct: C — (i) మరియు (ii) మాత్రమే

NCF 2005, NEP 2020 రెండూ విద్యార్థి కేంద్రిత బోధనను సమర్థిస్తాయి కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. ఉపన్యాస పద్ధతి ఉపాధ్యాయ కేంద్రితం, అందుకే (iii) తప్పు. ఈ రెండు విధాన పత్రాలు విద్యార్థి కేంద్రిత బోధనను ప్రోత్సహిస్తాయి.

Correct: D — ప్రదర్శనలో ఉపాధ్యాయుడు చేస్తాడు; ప్రయోగశాలలో విద్యార్థులు స్వయంగా చేస్తారు

ప్రదర్శన పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు ప్రయోగం చేసి చూపుతాడు, విద్యార్థులు స్వయంగా చేయరు; ప్రయోగశాల పద్ధతిలో విద్యార్థులే స్వయంగా చేసి నేర్చుకుంటారు. అందుకే ప్రదర్శనలో విద్యార్థులు స్వయంగా చేసే అవకాశం ఉండదు.

Correct: A — ఉపన్యాసం – తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సమాచారం; ప్రయోగశాల – ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు

ఉపన్యాసం తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సమాచారం ఇస్తుంది కానీ విద్యార్థి నిష్క్రియంగా ఉంటాడు; ప్రయోగశాలలో శాస్త్రీయ దృక్పథం పెరుగుతుంది కానీ ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు అవసరం.

Correct: B — (i) మరియు (ii) మాత్రమే

ఆగమన పద్ధతి ఉదాహరణల నుండి సూత్రానికి వెళ్తుంది, నిగమన పద్ధతి వేగంగా బోధించవచ్చు కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. బట్టీ పట్టే ప్రమాదం నిగమన పద్ధతి పరిమితి; అందుకే (iii) తప్పు.

Correct: C — ఆగమన పద్ధతితో మొదలుపెట్టి నిగమన పద్ధతితో ధృవీకరించడం

ఆదర్శ బోధనలో ఆగమన పద్ధతితో విద్యార్థి స్వయంగా సూత్రం కనుగొని, తరువాత నిగమన పద్ధతితో ధృవీకరిస్తాడు. ఈ క్రమంలో విద్యార్థి స్వయంగా సూత్రం కనుగొని (ఆగమనం), తరువాత దానిని నిగమనంతో పరీక్షించి ధృవీకరిస్తాడు కాబట్టి అవగాహన బలపడుతుంది; కేవలం ఒకే పద్ధతి వాడటం సరిపోదు.

Correct: D — ఫ్రాన్సిస్ బేకన్; తెలియని నుండి తెలిసిన వైపు

ఫ్రాన్సిస్ బేకన్ ఆగమన తర్కంతో ముడిపడి ఉన్నారు; విశ్లేషణ పద్ధతి తెలియని నుండి తెలిసిన వైపు, సంశ్లేషణ తెలిసిన నుండి తెలియని వైపు వెళ్తాయి. సంశ్లేషణ దీనికి వ్యతిరేక దిశలో, అంటే తెలిసిన నుంచి తెలియని వైపు వెళ్తుంది.

Correct: A — ఆవిష్కరణ అభ్యసనం – హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్

ఆవిష్కరణ అభ్యసనం (Discovery Learning) జెరోమ్ బ్రూనర్ ప్రతిపాదించారు; ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ ఆవిష్కరణ (Heuristic) పద్ధతి ప్రతిపాదకుడు. అందుకే మొదటి జత తప్పు. ఆవిష్కరణ అభ్యసనం బ్రూనర్‌ది కాగా, ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ 'Heuristic' పద్ధతి ప్రతిపాదకుడు.

Correct: B — (i) మరియు (ii) మాత్రమే

ప్రాజెక్టు పద్ధతిని కిల్‌పాట్రిక్ రూపొందించారు, మూల సూత్రం చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. ఇందులో విద్యార్థులే ప్రణాళిక వేసి, అమలు చేసి, మూల్యాంకనం చేస్తారు; అందుకే (iii) తప్పు.