బోధనా పద్ధతులు & ఉపగమాలు (Teaching Methods) · Practice MCQs

Correct: A — ఉపన్యాస పద్ధతి (Lecture Method)

సరళం నుండి సంక్లిష్టం, మూర్తం నుండి అమూర్తం, సమీపం నుండి దూరం బోధనా సూత్రాలు. ఉపన్యాస పద్ధతి ఒక బోధనా పద్ధతి (ఉపాధ్యాయ కేంద్రితం), సూత్రం కాదు; సూత్రం బోధనను ఎలా క్రమపరచాలో చెబుతుంది, పద్ధతి ఎలా అమలు చేయాలో చెబుతుంది.

Correct: B — ఉపగమం దృక్పథం/తత్వం; పద్ధతి దాన్ని అమలు చేసే మార్గం

ఉపగమం అంటే దృక్పథం, తత్వం; పద్ధతి అంటే దాని అమలు మార్గం; వ్యూహం, మెళకువ అంతకంటే చిన్న స్థాయి. ఉదాహరణకు విద్యార్థి కేంద్రిత ఉపగమం అనే దృక్పథాన్ని ప్రాజెక్టు లేదా ఆవిష్కరణ పద్ధతుల ద్వారా అమలు చేస్తారు; వ్యూహం, మెళకువ అంతకంటే చిన్న స్థాయి.

Correct: C — ఉదాహరణల నుండి సూత్రానికి చేరడం

ప్రత్యేకం నుండి సామాన్యం అంటే ఉదాహరణల నుండి సూత్రానికి (ఆగమన పద్ధతి); సూత్రం నుండి ఉదాహరణలకు వెళ్లడం నిగమన పద్ధతి. ఇది ఆగమన పద్ధతి ఆలోచనకు సరిపోతుంది; వ్యతిరేకంగా సూత్రం నుంచి ఉదాహరణలకు వెళ్లడం నిగమనం.

Correct: D — చిన్న తరగతులకు

ఉపన్యాస పద్ధతి పెద్ద తరగతులకు, ఉన్నత తరగతులకు అనుకూలం; చిన్నపిల్లలకు సరిపోదు, ఎందుకంటే వారు నిష్క్రియంగా వినడం కష్టం. పెద్ద, ఉన్నత తరగతులకు ఈ పద్ధతి అనుకూలం, ఎందుకంటే వారు ఎక్కువసేపు శ్రద్ధగా వినగలరు.

Correct: A — ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు, పరికరాలు అవసరం

ప్రయోగశాల పద్ధతి 'చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం' ద్వారా శాస్త్రీయ దృక్పథం పెంచుతుంది, కానీ ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు, పరికరాలు అవసరం. ఈ పరిమితులున్నా విద్యార్థులు స్వయంగా చేయడం వల్ల శాస్త్రీయ దృక్పథం పెరుగుతుంది, అందుకే విద్యార్థి నిష్క్రియంగా ఉండటం దీని పరిమితి కాదు.

Correct: B — ఆలోచన, భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు

చర్చా పద్ధతిలో విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయుడు ఒక అంశంపై చర్చించడం వల్ల ఆలోచన, భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు పెరుగుతాయి. ఉపన్యాసంలో వినడం మాత్రమే ఉంటే, చర్చలో విద్యార్థి మాట్లాడి ఆలోచించే అవకాశం ఉంటుంది.

Correct: C — ఉదాహరణలు → పరిశీలన → సామాన్యీకరణ → సూత్రం → అన్వయం

ఆగమన పద్ధతి క్రమం: ఉదాహరణలు, పరిశీలన, సామాన్యీకరణ, సూత్రం, అన్వయం. సూత్రంతో మొదలయ్యేది నిగమన పద్ధతి. క్రమం ముందు ఉదాహరణలు చూపి, చివరికి సూత్రం చెప్పి, తరువాత అన్వయం చేయడం; సూత్రంతో మొదలైతే అది నిగమన పద్ధతి అవుతుంది.

Correct: D — ఆగమన పద్ధతి

ఆగమన పద్ధతిలో విద్యార్థి స్వయంగా సూత్రాన్ని కనుగొంటాడు, అవగాహన లోతుగా ఉంటుంది కాబట్టి దీనిని మనస్తత్వ శాస్త్రీయ పద్ధతిగా భావిస్తారు. నిగమనం వేగవంతం కానీ బట్టీ ప్రమాదం ఉంది.

Correct: A — తెలిసిన భాగాలను కలిపి కొత్తది నిర్మించడం

సంశ్లేషణ పద్ధతి తెలిసిన భాగాలను కలిపి కొత్తది నిర్మిస్తుంది (తెలిసిన నుండి తెలియని వైపు). భాగాలుగా విడగొట్టడం విశ్లేషణ పద్ధతి. ఇది తెలిసిన నుంచి తెలియని వైపు సాగే పద్ధతి; భాగాలుగా విడగొట్టడం విశ్లేషణ పద్ధతి లక్షణం.

Correct: B — గ్రీకు 'హ్యూరిస్కో' – 'నేను కనుగొంటాను'

Heuristic అనే పదం గ్రీకు 'హ్యూరిస్కో (Heurisko)' నుండి వచ్చింది; అర్థం 'నేను కనుగొంటాను'. ఇందులో విద్యార్థిని పరిశోధకుడిలా మారుస్తారు. ఈ మూల పదం వల్ల ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి స్వయంగా వాస్తవాలను కనుగొనడం ముఖ్యం.