ఉపన్యాస, ప్రదర్శన, ప్రయోగశాల పద్ధతులు (Lecture, Demonstration, Laboratory Methods)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపన్యాస, ప్రదర్శన, ప్రయోగశాల పద్ధతులు (Lecture, Demonstration, Laboratory Methods) in బోధనా పద్ధతులు & ఉపగమాలు (Teaching Methods). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
విద్యార్థులే స్వయంగా ప్రయోగాలు చేసి నేర్చుకునే పద్ధతి ఏది?
A. ప్రదర్శన పద్ధతి
B. ఉపన్యాస పద్ధతి
C. కథా పద్ధతి
D. ప్రయోగశాల పద్ధతి
Answer & explanation
Correct: D — ప్రయోగశాల పద్ధతి
ప్రయోగశాల పద్ధతిలో విద్యార్థులు స్వయంగా చేసి నేర్చుకుంటారు (Learning by Doing). ప్రదర్శన పద్ధతిలో ప్రయోగాన్ని ఉపాధ్యాయుడు చేసి చూపిస్తాడు. ప్రదర్శనలో మాత్రం ఉపాధ్యాయుడే ప్రయోగం చేస్తాడు, విద్యార్థులు చూస్తారు.
ఉపాధ్యాయుడు ప్రయోగాన్ని విద్యార్థుల ముందు చేసి చూపే పద్ధతి ఏది?
A. ప్రదర్శన పద్ధతి
B. ప్రయోగశాల పద్ధతి
C. చర్చా పద్ధతి
D. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
Answer & explanation
Correct: A — ప్రదర్శన పద్ధతి
ప్రదర్శన పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు చేసి చూపుతాడు; ప్రత్యక్షంగా చూసి అర్థం చేసుకోవడం, ఖరీదైన పరికరాలు సురక్షితంగా వాడటం లాభాలు. విద్యార్థులు స్వయంగా చేయలేరు.
ఉపన్యాస పద్ధతిలో విద్యార్థి నిష్క్రియంగా వినడమే; ఇది ప్రధాన పరిమితి. లాభం: తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సమాచారం, పెద్ద తరగతులకు అనుకూలం. ఇది ఉపాధ్యాయ కేంద్రిత పద్ధతి కాబట్టి విద్యార్థులు వినడానికే పరిమితమవుతారు, స్వయంగా ఆలోచించే అవకాశం తక్కువ; ఇదే చిన్న తరగతులకు సరిపోకపోవడానికి కారణం.
ఉపన్యాస పద్ధతి పెద్ద తరగతులకు, ఉన్నత తరగతులకు అనుకూలం; చిన్నపిల్లలకు సరిపోదు, ఎందుకంటే వారు నిష్క్రియంగా వినడం కష్టం. పెద్ద, ఉన్నత తరగతులకు ఈ పద్ధతి అనుకూలం, ఎందుకంటే వారు ఎక్కువసేపు శ్రద్ధగా వినగలరు.
ప్రయోగశాల పద్ధతి 'చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం' ద్వారా శాస్త్రీయ దృక్పథం పెంచుతుంది, కానీ ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు, పరికరాలు అవసరం. ఈ పరిమితులున్నా విద్యార్థులు స్వయంగా చేయడం వల్ల శాస్త్రీయ దృక్పథం పెరుగుతుంది, అందుకే విద్యార్థి నిష్క్రియంగా ఉండటం దీని పరిమితి కాదు.
చర్చా పద్ధతిలో విద్యార్థుల్లో ఏ నైపుణ్యాలు పెరుగుతాయి?
A. కేవలం గుర్తుంచుకునే నైపుణ్యాలు
B. ఆలోచన, భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు
C. కేవలం చేతి నైపుణ్యాలు
D. ఏ నైపుణ్యాలూ పెరగవు
Answer & explanation
Correct: B — ఆలోచన, భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు
చర్చా పద్ధతిలో విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయుడు ఒక అంశంపై చర్చించడం వల్ల ఆలోచన, భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు పెరుగుతాయి. ఉపన్యాసంలో వినడం మాత్రమే ఉంటే, చర్చలో విద్యార్థి మాట్లాడి ఆలోచించే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రదర్శన, ప్రయోగశాల పద్ధతులను సరిగ్గా పోల్చినది ఏది?
A. ప్రదర్శనలో విద్యార్థులు చేస్తారు; ప్రయోగశాలలో ఉపాధ్యాయుడు చేస్తాడు
B. రెండింటిలోనూ ఉపాధ్యాయుడే చేస్తాడు
C. రెండింటిలోనూ విద్యార్థులు ఏమీ చేయరు
D. ప్రదర్శనలో ఉపాధ్యాయుడు చేస్తాడు; ప్రయోగశాలలో విద్యార్థులు స్వయంగా చేస్తారు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రదర్శనలో ఉపాధ్యాయుడు చేస్తాడు; ప్రయోగశాలలో విద్యార్థులు స్వయంగా చేస్తారు
ప్రదర్శన పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు ప్రయోగం చేసి చూపుతాడు, విద్యార్థులు స్వయంగా చేయరు; ప్రయోగశాల పద్ధతిలో విద్యార్థులే స్వయంగా చేసి నేర్చుకుంటారు. అందుకే ప్రదర్శనలో విద్యార్థులు స్వయంగా చేసే అవకాశం ఉండదు.
A. ఉపన్యాసం – తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సమాచారం; ప్రయోగశాల – ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు
B. ఉపన్యాసం – విద్యార్థి చురుకుగా పాల్గొనడం; ప్రయోగశాల – తక్కువ ఖర్చు
C. ఉపన్యాసం – ఎక్కువ ఖర్చు; ప్రయోగశాల – తక్కువ సమయం
D. రెండింటికీ ఏ పరిమితులూ లేవు
Answer & explanation
Correct: A — ఉపన్యాసం – తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సమాచారం; ప్రయోగశాల – ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు
ఉపన్యాసం తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సమాచారం ఇస్తుంది కానీ విద్యార్థి నిష్క్రియంగా ఉంటాడు; ప్రయోగశాలలో శాస్త్రీయ దృక్పథం పెరుగుతుంది కానీ ఎక్కువ సమయం, ఖర్చు అవసరం.