వికలాంగుల హక్కుల చట్టం 2016 – ముఖ్య నిబంధనలు (RPwD Act 2016)

Correct: A — 21

RPwD చట్టం 2016లో 21 రకాల వైకల్యాలు ఉన్నాయి; 1995 చట్టంలో 7 మాత్రమే ఉండేవి. సంఖ్యలను కలిపి గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షకు ఉపయోగపడుతుంది. పాత 1995 చట్టంలో 7 మాత్రమే ఉండేవి, కొత్త చట్టంలో పరిధి గణనీయంగా విస్తరించింది.

Correct: B — 4%

RPwD 2016 ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 4% రిజర్వేషన్ ఉంది; 1995 చట్టంలో 3% ఉండేది. ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో రిజర్వేషన్ 5% (బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం ఉన్నవారికి).

Correct: C — 40%

బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం అంటే కనీసం 40% వైకల్యం ఉన్నవారు. రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలకు ఈ పరిమితి వర్తిస్తుంది. అంటే 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే రిజర్వేషన్ వంటి ప్రత్యేక ప్రయోజనాలు వర్తిస్తాయి; 40% కంటే తక్కువ వైకల్యం ఉన్నవారు ఈ నిర్వచనం పరిధిలోకి రారు.

Correct: A — 5%

ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో 5% సీట్ల రిజర్వేషన్; ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 4%. 1995 చట్టంలో ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ 3% ఉండేది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్ 4% కాగా ఉన్నత విద్యలో 5% ఉంటుంది; ఈ రెండు సంఖ్యలను కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — 19 ఏప్రిల్ 2017

పార్లమెంటు ఆమోదం 2016లో అయినా, చట్టం 19 ఏప్రిల్ 2017 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది. 1995 చట్టాన్ని ఇది భర్తీ చేసింది. పార్లమెంటు ఆమోదం (2016), అమలు తేదీ (19 ఏప్రిల్ 2017) వేరు; పరీక్షల్లో ఈ తేడాను అడగవచ్చు.

Correct: C — నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాలు (Specific Learning Disabilities)

RPwD 2016 గుర్తించిన 21 వైకల్యాల్లో నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాలు, ఆటిజం, అంధత్వం, హీమోఫీలియా వంటివి ఉన్నాయి. నిరక్షరాస్యత, పేదరికం, భాషా భేదం సామాజిక పరిస్థితులు, వైద్య/శారీరక వైకల్యాలు కావు.

Correct: D — (i) మరియు (ii) మాత్రమే

RPwD 2016లో 21 వైకల్యాలు, ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ 4% ఉన్నాయి కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ, 60% కాదు; అందుకే (iii) తప్పు.

Correct: A — వైకల్యాలు – 7 → 21; ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ – 3% → 4%

1995 చట్టంలో 7 వైకల్యాలు, ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ 3%; 2016 చట్టంలో 21 వైకల్యాలు, 4%. ఇతర ఎంపికల్లో సంఖ్యలు తారుమారయ్యాయి లేదా తప్పు విలువలు ఇచ్చారు. ఈ రెండు చట్టాల మధ్య మార్పుల సంఖ్యలు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.

Correct: B — ప్రభుత్వ నిధులు పొందే పాఠశాలలు ప్రత్యేక పాఠశాలలుగా మాత్రమే పనిచేయాలి

RPwD ప్రకారం ప్రభుత్వ నిధులు పొందే పాఠశాలలు సమ్మిళిత విద్య అందించాలి; ప్రత్యేక పాఠశాలలుగా మాత్రమే పనిచేయాలన్న నిబంధన లేదు. మిగతా మూడు వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి.