సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) (బోధనా శాస్త్రం (Pedagogy)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
సమ్మిళిత విద్యలో 'సమీప పాఠశాల (Neighbourhood School)' భావన అర్థం ఏమిటి?
A. ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు సమీప సాధారణ పాఠశాలలోనే ప్రవేశం పొందడం
B. వారిని దూరంలోని ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం
C. వారికి ఇంటి వద్దే బోధన
D. వారిని పాఠశాలలో చేర్చకపోవడం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు సమీప సాధారణ పాఠశాలలోనే ప్రవేశం పొందడం
సమ్మిళిత విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు తమ సమీప సాధారణ పాఠశాలలోనే చదువుతారు. దూరంలోని ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం వేరుపరచడం లక్షణం. ఇది వేరుపరచడానికి విరుద్ధం; దూరంలోని ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం కాదు, సమీప పాఠశాలే అందరినీ చేర్చుకోవాలి.
కింది వాటిలో సమ్మిళిత విద్య పరిధిలోకి వచ్చే పిల్లలు ఎవరు?
A. కేవలం వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు
B. వైకల్యం ఉన్నవారు, ప్రతిభావంతులు, బాలికలు, వలస కూలీల పిల్లలు సహా అందరూ
C. కేవలం ప్రతిభావంతులు
D. కేవలం ప్రత్యేక పాఠశాల విద్యార్థులు
Answer & explanation
Correct: B — వైకల్యం ఉన్నవారు, ప్రతిభావంతులు, బాలికలు, వలస కూలీల పిల్లలు సహా అందరూ
సమ్మిళిత విద్య వైకల్యం ఉన్న పిల్లలనే కాక ప్రతిభావంతులు, వెనుకబడిన వర్గాలు, బాలికలు, వలస కూలీల పిల్లలు, ఇతర భాషల పిల్లలను కూడా చేర్చుకుంటుంది; ఎవరినీ వదిలేయకపోవడం దీని సూత్రం.
సమ్మిళిత విద్య వల్ల ఇతర పిల్లలకు కలిగే ప్రయోజనం ఏది?
A. పోటీ భావన పూర్తిగా తొలగడం
B. తక్కువ చదువు భారం
C. సానుభూతి, సహకార గుణం పెరగడం
D. ప్రత్యేక పాఠశాలలు పెరగడం
Answer & explanation
Correct: C — సానుభూతి, సహకార గుణం పెరగడం
సమ్మిళిత విద్యలో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ఆత్మవిశ్వాసం, ఇతర పిల్లలకు సానుభూతి, సహకార గుణం పెరుగుతాయి. ఇది 'అందరికీ విద్య' లక్ష్యానికి ప్రధాన మార్గం. ఇది అందరికీ ప్రయోజనం చేకూర్చే విధానం, ఎందుకంటే కలిసి చదివే పిల్లలు ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకుంటారు.
బహిష్కరణలో పిల్లలను పాఠశాలలోకే రానివ్వరు. వేరుపరచడంలో ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో చదివిస్తారు; ఏకీకరణలో సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చుతారు. ఇది అత్యంత పాత దశ; వేరుపరచడంలో ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఉంటాయి, కానీ బహిష్కరణలో అసలు పాఠశాలే ఉండదు.
పాఠశాల, పాఠ్యాంశం, బోధనా పద్ధతి, మూల్యాంకనం అన్నీ పిల్లవాడికి అనుగుణంగా మారడం ఏ దశ?
A. సమ్మిళితం (Inclusion)
B. ఏకీకరణ (Integration)
C. వేరుపరచడం (Segregation)
D. బహిష్కరణ (Exclusion)
Answer & explanation
Correct: A — సమ్మిళితం (Inclusion)
సమ్మిళితంలో మార్పు వ్యవస్థలో ఉంటుంది; ప్రతి పిల్లవాడికి చోటు ఉంటుంది. ఏకీకరణలో మార్పు పిల్లవాడిలోనే ఆశిస్తారు. ఇందులో మార్పు పిల్లవాడిలో కాక వ్యవస్థలో ఉంటుంది; ఏకీకరణలో మాత్రం పిల్లవాడే సర్దుకోవాలి, అదే ఈ రెండింటి మధ్య ప్రధాన తేడా.
Correct: B — అనుకూలంగా ఉండే కొందరు పిల్లలకే అవకాశం
ఏకీకరణలో సాధారణ పాఠశాల పద్ధతులకు సర్దుకోగల కొందరు పిల్లలకే అవకాశం ఉంటుంది, మార్పు పిల్లవాడిలో ఆశిస్తారు. ప్రతి పిల్లవాడికి చోటు ఇవ్వడం సమ్మిళిత లక్షణం.
A. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను ప్రత్యేక పాఠశాలల్లోనే చదివించాలి
B. వైకల్య హక్కుల చట్టం భారత్ చేయాలి
C. ప్రతి బిడ్డకు విద్య పొందే హక్కు ఉంది; సమ్మిళిత విద్యను ప్రపంచమంతా పాటించాలి
D. పాఠ్యాంశం అందరికీ ఒకేలా ఉండాలి
Answer & explanation
Correct: C — ప్రతి బిడ్డకు విద్య పొందే హక్కు ఉంది; సమ్మిళిత విద్యను ప్రపంచమంతా పాటించాలి
సలమాంకా ప్రకటన ప్రత్యేక విద్యా అవసరాలపై చర్యల ఫ్రేమ్వర్క్ ఇచ్చి, ప్రతి బిడ్డకు విద్య హక్కు ఉందని, సమ్మిళిత విద్యను ప్రపంచమంతా పాటించాలని చెప్పింది. ఈ ప్రకటన తరువాతి దేశాల విధానాలకు ఆదర్శమైంది.
భారత్ 2016లో కొత్త వైకల్య హక్కుల చట్టం ఎందుకు తెచ్చింది?
A. సలమాంకా ప్రకటన రద్దు చేయడానికి
B. RCI చట్టం రద్దు చేయడానికి
C. జోమ్టియెన్ సదస్సు నిబంధనల కోసం
D. UNCRPD అమలులో భాగంగా
Answer & explanation
Correct: D — UNCRPD అమలులో భాగంగా
భారత్ UNCRPD ను 2007లో ఆమోదించింది; దాని అమలులో భాగంగా 2016లో RPwD చట్టం తెచ్చింది. ఇది 1995 చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది. అంతర్జాతీయ ఒప్పందాన్ని దేశీయ చట్టంగా మార్చడం ద్వారా దాని బాధ్యతలను అమలు చేయడం ఇక్కడి ఉద్దేశం; అది 1995 చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది.
వికలాంగ పిల్లల విద్యను సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో భాగంగా చూడాలని సూచించిన కమిషన్ ఏది?
A. కొఠారీ కమిషన్ (1964–66)
B. మొదలియార్ కమిషన్
C. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్
D. యశ్పాల్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: A — కొఠారీ కమిషన్ (1964–66)
కొఠారీ కమిషన్ (1964–66) వికలాంగ పిల్లల విద్యను సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో భాగంగా చూడాలని సూచించింది. మొదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్. ఆ కమిషన్ కాలం 1964–66, అంటే IEDC (1974) కంటే ముందే ఈ ఆలోచన వచ్చింది.
PwD చట్టం 1995 లో ఉచిత విద్య ఎన్ని సంవత్సరాల వయసు వరకు?
A. 14 సంవత్సరాలు
B. 18 సంవత్సరాలు
C. 16 సంవత్సరాలు
D. 21 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: B — 18 సంవత్సరాలు
PwD చట్టం 1995 ప్రకారం 18 ఏళ్ల వరకు ఉచిత విద్య, 7 రకాల వైకల్యాలు ఉన్నాయి. RPwD 2016లో 6–18 ఏళ్ల వారికి ఉచిత విద్య హక్కు, 21 రకాల వైకల్యాలు వచ్చాయి. తరువాతి 2016 చట్టంలో ఈ పరిధి 6–18 ఏళ్లుగా స్పష్టంగా చెప్పారు.