భారతదేశంలో సమ్మిళిత విద్య – కమిషన్లు, విధానాలు, పథకాలు (Policies and Schemes in India)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో సమ్మిళిత విద్య – కమిషన్లు, విధానాలు, పథకాలు (Policies and Schemes in India) in సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
IEDC పథకం ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
A. 1964
B. 1974
C. 1992
D. 2009
Answer & explanation
Correct: B — 1974
Integrated Education for Disabled Children (IEDC) పథకం 1974లో ప్రారంభమైంది; ఇది సాధారణ పాఠశాలల్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను చేర్చే కేంద్ర పథకం. 2009 IEDSS సంవత్సరం; 1992 RCI చట్టం.
ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ ప్రమాణాలను నియంత్రించే సంస్థ ఏది?
A. NCERT
B. UGC
C. భారత పునరావాస మండలి (RCI)
D. NTA
Answer & explanation
Correct: C — భారత పునరావాస మండలి (RCI)
Rehabilitation Council of India (RCI) ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ ప్రమాణాలను నియంత్రిస్తుంది; RCI చట్టం 1992లో వచ్చింది. NCERT జాతీయ విద్యా పరిశోధన సంస్థ.
సెకండరీ స్థాయిలో వైకల్యం ఉన్న పిల్లల సమ్మిళిత విద్య పథకం ఏది?
A. IEDC (1974)
B. DPEP (1994)
C. SSA (2001)
D. IEDSS (2009)
Answer & explanation
Correct: D — IEDSS (2009)
IEDSS (Inclusive Education for Disabled at Secondary Stage) 2009లో సెకండరీ స్థాయి కోసం ప్రారంభమైంది. IEDC (1974) సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చే పథకం; DPEP, SSA ప్రాథమిక స్థాయి పథకాలు.
వికలాంగ పిల్లల విద్యను సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో భాగంగా చూడాలని సూచించిన కమిషన్ ఏది?
A. కొఠారీ కమిషన్ (1964–66)
B. మొదలియార్ కమిషన్
C. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్
D. యశ్పాల్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: A — కొఠారీ కమిషన్ (1964–66)
కొఠారీ కమిషన్ (1964–66) వికలాంగ పిల్లల విద్యను సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో భాగంగా చూడాలని సూచించింది. మొదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్. ఆ కమిషన్ కాలం 1964–66, అంటే IEDC (1974) కంటే ముందే ఈ ఆలోచన వచ్చింది.
PwD చట్టం 1995 లో ఉచిత విద్య ఎన్ని సంవత్సరాల వయసు వరకు?
A. 14 సంవత్సరాలు
B. 18 సంవత్సరాలు
C. 16 సంవత్సరాలు
D. 21 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: B — 18 సంవత్సరాలు
PwD చట్టం 1995 ప్రకారం 18 ఏళ్ల వరకు ఉచిత విద్య, 7 రకాల వైకల్యాలు ఉన్నాయి. RPwD 2016లో 6–18 ఏళ్ల వారికి ఉచిత విద్య హక్కు, 21 రకాల వైకల్యాలు వచ్చాయి. తరువాతి 2016 చట్టంలో ఈ పరిధి 6–18 ఏళ్లుగా స్పష్టంగా చెప్పారు.
విద్యా హక్కు చట్టం 2009ను 2012లో సవరించినప్పుడు ఏమి జరిగింది?
A. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను తొలగించారు
B. ప్రత్యేక పాఠశాలలను తప్పనిసరి చేశారు
C. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను బలహీన వర్గం (Disadvantaged Group)లో చేర్చారు
D. వయో పరిమితిని 14కి తగ్గించారు
Answer & explanation
Correct: C — వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను బలహీన వర్గం (Disadvantaged Group)లో చేర్చారు
RTE 2009కి 2012 సవరణతో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను కూడా బలహీన వర్గంలో చేర్చారు. ఇతర ఎంపికలు నోట్స్కు విరుద్ధం. దీని వల్ల వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో కూడా నిర్ణీత శాతం సీట్లు పొందే అవకాశం వచ్చింది; అంటే వారికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చే దిశగా మార్పు జరిగింది.
సమగ్ర శిక్ష 2018లో SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్య పథకాలను కలిపిన కార్యక్రమం; సమ్మిళిత విద్య దీని ప్రధాన భాగం. ఈ మూడు కలపడంతో విద్యా వ్యవస్థను ఒకే గొడుగు కింద నిర్వహించే వీలు కలిగింది; సమ్మిళిత విద్య దీని ప్రధాన భాగంగా ఉంది.
సరైన క్రమం: IEDC 1974, DPEP 1994, SSA 2001, IEDSS 2009. ఇతర ఎంపికల్లో వీటి వరుస తారుమారైంది. IEDC (1974) సాధారణ పాఠశాలల్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను చేర్చే కేంద్ర పథకం, DPEP (1994), SSA (2001) ప్రాథమిక స్థాయి పథకాలు, IEDSS (2009) సెకండరీ స్థాయి పథకం. అందుకే ఈ క్రమం కాలక్రమానుసారం, మిగిలిన ఎంపికల్లో వరుస తారుమారైంది.
RCI చట్టం 1992లో వచ్చింది; 1974 IEDC పథకం సంవత్సరం. అందుకే RCI-1974 జత తప్పు. RCI చట్టం 1992లో వచ్చింది, ఇది ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ ప్రమాణాలను నియంత్రించే భారత పునరావాస మండలికి సంబంధించినది. 1974 అనేది IEDC పథకం ప్రారంభ సంవత్సరం, కాబట్టి ఆ జత తప్పు. IEDSS 2009, సమగ్ర శిక్ష 2018 అనే జతలు సరైనవే.
(i) కొఠారీ కమిషన్ సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో వికలాంగుల విద్యను చూడాలన్నది (ii) NEP 1986 కలిపి చదివించాలన్నది (iii) PwD చట్టం 1995లో 21 వైకల్యాలు. సరైనవి ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii)
Answer & explanation
Correct: C — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
కొఠారీ కమిషన్, NEP 1986 రెండూ సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో కలిపి చదివించాలని చెప్పాయి కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. PwD చట్టం 1995 లో 7 రకాల వైకల్యాలు మాత్రమే; 21 రకాలు 2016 చట్టంలో; అందుకే (iii) తప్పు.