విద్యా పరిశోధన పద్ధతులు – సర్వే, ప్రయోగ, కేస్ స్టడీ, చారిత్రక (Types of Educational Research)
Free practice MCQs with answers and explanations for విద్యా పరిశోధన పద్ధతులు – సర్వే, ప్రయోగ, కేస్ స్టడీ, చారిత్రక (Types of Educational Research) in కార్యాచరణ పరిశోధన (Action Research). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
స్వతంత్ర చలరాశి (Independent variable) అంటే ఏమిటి?
A. ఫలితంగా కొలిచే అంశం
B. కారణంగా భావించి మార్చే అంశం
C. ఫలితాన్ని అనుకోకుండా ప్రభావితం చేసే అంశం
D. పరిశోధనలో ఎన్నడూ మారని అంశం
Answer & explanation
Correct: B — కారణంగా భావించి మార్చే అంశం
స్వతంత్ర చలరాశి కారణం; పరిశోధకుడు దానిని మార్చి ఫలితంపై ప్రభావాన్ని చూస్తాడు. ఫలితాన్ని ఆశ్రిత చలరాశి అంటారు; ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేసే ఇతర అంశాలు జోక్యకర చలరాశులు.
కారణ-ఫల సంబంధాన్ని కనుగొనడానికి ఉత్తమ పరిశోధన పద్ధతి ఏది?
A. చారిత్రక పరిశోధన
B. వర్ణనాత్మక సర్వే
C. ప్రయోగాత్మక పరిశోధన
D. కేస్ స్టడీ
Answer & explanation
Correct: C — ప్రయోగాత్మక పరిశోధన
ప్రయోగాత్మక పరిశోధనలో స్వతంత్ర చలరాశిని మార్చి, ప్రయోగ-నియంత్రణ సమూహాలతో పోలుస్తూ కారణ-ఫల సంబంధం కనుగొంటారు. సర్వే, కేస్ స్టడీ ప్రస్తుత స్థితిని వివరిస్తాయి; చారిత్రక పరిశోధన గతాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది.
గత సంఘటనలు, రికార్డులు, పత్రాలను విశ్లేషించడం చారిత్రక పరిశోధన లక్షణం. ప్రయోగాత్మకం చలరాశులను మార్చి చూస్తుంది; సర్వే ప్రస్తుత పరిస్థితిపై సమాచారం సేకరిస్తుంది.
శూన్య పరికల్పన రెండు సమూహాల మధ్య లేదా చలరాశుల మధ్య తేడా లేదని చెప్పే తాత్కాలిక ప్రకటన; దానిని పరీక్షించి అంగీకరిస్తారు లేదా తిరస్కరిస్తారు. 'తేడా ఉంది' అనే ప్రకటన ప్రత్యామ్నాయ పరికల్పన.
ఎక్స్-పోస్ట్ ఫాక్టోలో ఫలితం ఇప్పటికే సంభవించి ఉంటుంది, దాని కారణాలను వెతుకుతారు. ప్రయోగాత్మకంలో చలరాశిని పరిశోధకుడు మార్చుతాడు; సర్వే పెద్ద సమూహం నుంచి సమాచారం సేకరిస్తుంది.
ఒక పాఠశాల లేదా ఒక విద్యార్థిపై లోతైన అధ్యయనం చేసే పద్ధతి ఏది?
A. సర్వే
B. ప్రయోగాత్మక పరిశోధన
C. కేస్ స్టడీ
D. చారిత్రక పరిశోధన
Answer & explanation
Correct: C — కేస్ స్టడీ
కేస్ స్టడీ ఒక వ్యక్తి లేదా సంస్థపై లోతైన అధ్యయనం. సర్వే పెద్ద సమూహం నుంచి విస్తృతంగా సమాచారం సేకరిస్తుంది; ప్రయోగాత్మక పద్ధతిలో కారణ-ఫల సంబంధం పరీక్షిస్తారు.
ప్రయోగాత్మక పరిశోధనలో కొత్త పద్ధతిని ఉపయోగించే సమూహాన్ని ఏమంటారు?
A. నియంత్రణ సమూహం (Control group)
B. జనాభా సమూహం
C. క్లస్టర్ సమూహం
D. ప్రయోగ సమూహం (Experimental group)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రయోగ సమూహం (Experimental group)
ప్రయోగ సమూహానికి కొత్త పద్ధతి (స్వతంత్ర చలరాశి) వర్తింపజేస్తారు, నియంత్రణ సమూహానికి వర్తింపజేయరు; రెండింటి ఫలితాలను పోల్చి ప్రభావం తెలుసుకుంటారు. పోలిక కోసం కొత్త పద్ధతి వర్తింపజేయని సమూహాన్ని నియంత్రణ సమూహం అంటారు.
పరిమాణాత్మక పరిశోధన సంఖ్యలు, గణాంకాలను ఉపయోగిస్తుంది. గుణాత్మక పరిశోధన అనుభవాలు, అభిప్రాయాలను అధ్యయనం చేస్తుంది. రెండింటి మధ్య తేడా పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
A. స్వతంత్ర – ఫలితం; ఆశ్రిత – కారణం; జోక్యకర – నమూనా
B. స్వతంత్ర – పరికల్పన; ఆశ్రిత – జనాభా; జోక్యకర – ప్రశ్నావళి
C. స్వతంత్ర – ఇతర అంశాలు; ఆశ్రిత – కారణం; జోక్యకర – ఫలితం
D. స్వతంత్ర – కారణం; ఆశ్రిత – ఫలితం; జోక్యకర – ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేసే ఇతర అంశాలు
Answer & explanation
Correct: D — స్వతంత్ర – కారణం; ఆశ్రిత – ఫలితం; జోక్యకర – ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేసే ఇతర అంశాలు
స్వతంత్ర చలరాశి కారణం, ఆశ్రిత చలరాశి ఫలితం, జోక్యకర చలరాశులు ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేసే ఇతర అంశాలు. మిగతా ఎంపికల్లో కారణం-ఫలితం తారుమారు చేశారు లేదా సంబంధంలేని పదాలు కలిపారు.
A. కేస్ స్టడీ – పెద్ద సమూహం నుండి విస్తృత సమాచార సేకరణ
B. సర్వే – పెద్ద సమూహం నుండి సమాచార సేకరణ
C. చారిత్రక పరిశోధన – గత సంఘటనల అధ్యయనం
D. ప్రయోగాత్మక పరిశోధన – కారణ-ఫల సంబంధం కనుగొనడం
Answer & explanation
Correct: A — కేస్ స్టడీ – పెద్ద సమూహం నుండి విస్తృత సమాచార సేకరణ
కేస్ స్టడీ ఒక వ్యక్తి/సంస్థపై లోతైన అధ్యయనం, పెద్ద సమూహం నుండి సమాచార సేకరణ సర్వే లక్షణం. అందుకే కేస్ స్టడీ-సర్వే జత తప్పు; ఇతర జతలు సరైనవి. పెద్ద సమూహం నుండి విస్తృతంగా సమాచారం సేకరించేది సర్వే; కేస్ స్టడీ ఒక్క యూనిట్ లోతును చూస్తుంది కాబట్టి రెండింటి లక్ష్యం వేరు.