పరిశీలనా అభ్యసనంలో నాలుగు ప్రక్రియలు (Four Processes of Observational Learning)
Free practice MCQs with answers and explanations for పరిశీలనా అభ్యసనంలో నాలుగు ప్రక్రియలు (Four Processes of Observational Learning) in సామాజిక అభ్యసనం – బండూరా (Bandura). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పరిశీలనా అభ్యసనంలో మొదటి ప్రక్రియ ఏది?
A. అవధాన ప్రక్రియ (Attention)
B. ధారణ ప్రక్రియ
C. పునరుత్పత్తి ప్రక్రియ
D. ప్రేరణ ప్రక్రియ
Answer & explanation
Correct: A — అవధాన ప్రక్రియ (Attention)
క్రమం అవధానం → ధారణ → పునరుత్పత్తి → ప్రేరణ; నమూనాను శ్రద్ధగా గమనించకపోతే మిగతా దశలు సాధ్యం కావు. కాబట్టి మొదటి దశ అవధాన ప్రక్రియ. ఉదాహరణకు శ్రద్ధ లేకపోతే నమూనాను గుర్తుంచుకోవడం, అనుకరించడం సాధ్యం కావు.
బండూరా నాలుగు ప్రక్రియలు చెప్పారు: అవధానం, ధారణ, పునరుత్పత్తి, ప్రేరణ. రెండు, మూడు, ఐదు అనే సంఖ్యలు ఈ విభజనకు సరిపోవు. వీటి పేర్లు, క్రమం పరీక్షలకు చాలా ముఖ్యం: అవధానం, ధారణ, పునరుత్పత్తి, ప్రేరణ.
చూసిన విషయాన్ని మనసులో చిత్రాలుగా లేదా మాటలుగా గుర్తుంచుకోవడం ఏ ప్రక్రియ?
A. అవధాన ప్రక్రియ
B. పునరుత్పత్తి ప్రక్రియ
C. ధారణ ప్రక్రియ (Retention)
D. ప్రేరణ ప్రక్రియ
Answer & explanation
Correct: C — ధారణ ప్రక్రియ (Retention)
ధారణలో చూసినదాన్ని మనసులో చిత్రాలుగా లేదా మాటలుగా నిల్వ చేసుకుంటాం. పునరుత్పత్తి దాన్ని శారీరకంగా చేయడం, ప్రేరణ అలా చేయడానికి కారణం ఉండటం. ఈ ధారణ లేకపోతే తర్వాత ప్రవర్తనను పునరుత్పత్తి చేయడం సాధ్యం కాదు.
గుర్తుంచుకున్న ప్రవర్తనను శారీరకంగా చేయగలగడం ఏ ప్రక్రియ?
A. అవధాన ప్రక్రియ
B. ధారణ ప్రక్రియ
C. ప్రేరణ ప్రక్రియ
D. పునరుత్పత్తి ప్రక్రియ (Reproduction)
Answer & explanation
Correct: D — పునరుత్పత్తి ప్రక్రియ (Reproduction)
పునరుత్పత్తిలో గుర్తుంచుకున్న ప్రవర్తనను శారీరకంగా చేయాలి; దీనికి సామర్థ్యం, సాధన అవసరం. ధారణ గుర్తుంచుకోవడం, ప్రేరణ చేయడానికి కారణం ఉండటం. చూసినదాన్ని చేయగల సామర్థ్యం లేకపోతే అనుకరణ సాధ్యం కాదు, అందుకే సాధన అవసరం.
ప్రవర్తనను చేయడానికి బహుమతి దొరుకుతుందన్న ఆశ ఉండటం ఏ ప్రక్రియ?
A. ప్రేరణ ప్రక్రియ (Motivation)
B. అవధాన ప్రక్రియ
C. ధారణ ప్రక్రియ
D. పునరుత్పత్తి ప్రక్రియ
Answer & explanation
Correct: A — ప్రేరణ ప్రక్రియ (Motivation)
ప్రవర్తన చేయడానికి కారణం (బహుమతి ఆశ లేదా శిక్ష తప్పుతుందన్న నమ్మకం) ప్రేరణ ప్రక్రియ; ఇది నాలుగో దశ. అవధానం, ధారణ, పునరుత్పత్తి ఉన్నా చేయడానికి కారణం లేకపోతే ప్రవర్తన జరగదు.
నమూనా ఆకర్షణీయంగా, గౌరవనీయంగా ఉంటే పిల్లల శ్రద్ధ ఎక్కువగా ఉంటుంది; అవధాన ప్రక్రియ మొదటి దశ కాబట్టి దీనిపైనే మిగతా దశలు ఆధారపడతాయి. నిరాసక్త, భయపెట్టే లేదా అపరిచిత నమూనాపై శ్రద్ధ తక్కువగా ఉంటుంది.
నాలుగు ప్రక్రియల్లో ఏ ఒక్కటి లేకపోయినా అభ్యసనం పూర్తికాదు; ఉదాహరణకు శ్రద్ధ లేకపోతే మిగతావన్నీ వ్యర్థం. నాలుగు ప్రక్రియలూ గొలుసులా కలిసి పనిచేస్తాయి, ఒక్క లింక్ తెగినా ప్రక్రియ ఆగుతుంది.
Correct: A — అవధానం → ధారణ → పునరుత్పత్తి → ప్రేరణ
సరైన క్రమం అవధానం → ధారణ → పునరుత్పత్తి → ప్రేరణ. ఇతర ఎంపికల్లో దశలు ముందువెనుకలయ్యాయి. గుర్తుంచుకునే సులభ చిట్కా: ముందు చూడాలి, తర్వాత గుర్తుంచుకోవాలి, తర్వాత చేయాలి, చివరగా చేయడానికి కారణం ఉండాలి.
కింది జతల్లో సరైనవి: 1. అవధానం – నమూనాను గమనించడం 2. ధారణ – గుర్తుంచుకోవడం 3. పునరుత్పత్తి – శారీరకంగా చేయడం.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
అవధానం నమూనాను గమనించడం, ధారణ గుర్తుంచుకోవడం, పునరుత్పత్తి శారీరకంగా చేయడం; మూడు జతలూ సరైనవి. ఈ జతలు నాలుగు దశల్లో మొదటి మూడింటి అర్థాన్ని స్పష్టం చేస్తాయి.
కింది వాటిలో బండూరా నాలుగు ప్రక్రియల్లో లేనిది ఏది?
A. అవధానం
B. ధారణ
C. విలోపనం
D. ప్రేరణ
Answer & explanation
Correct: C — విలోపనం
విలోపనం స్కిన్నర్ సిద్ధాంతంలోని భావన. బండూరా ప్రక్రియలు అవధానం, ధారణ, పునరుత్పత్తి, ప్రేరణ. విలోపనం అంటే బలపరచడం ఆపేస్తే ప్రవర్తన క్రమంగా తగ్గడం; ఇది కార్యసాధక నిబంధనంలో కనిపిస్తుంది, పరిశీలనా అభ్యసనంలో కాదు.