పరోక్ష బలపరచడం & నమూనా రకాలు (Vicarious Reinforcement, Types of Models)
Free practice MCQs with answers and explanations for పరోక్ష బలపరచడం & నమూనా రకాలు (Vicarious Reinforcement, Types of Models) in సామాజిక అభ్యసనం – బండూరా (Bandura). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మరొకరు ప్రశంస పొందడం చూసి మనం కూడా అలాంటి ప్రవర్తన చేయాలనుకోవడం ఏమిటి?
A. పరోక్ష శిక్ష
B. స్వీయ బలపరచడం
C. విలోపనం
D. పరోక్ష బలపరచడం (Vicarious Reinforcement)
Answer & explanation
Correct: D — పరోక్ష బలపరచడం (Vicarious Reinforcement)
ఇతరుల బహుమతి లేదా ప్రశంస చూసి ప్రవర్తనను మార్చుకోవడం పరోక్ష బలపరచడం. పరోక్ష శిక్షలో ఇతరులకు శిక్ష చూసి ప్రవర్తనను మానుకుంటాం; స్వీయ బలపరచడంలో తనను తానే మెచ్చుకుంటాం.
టీవీ, సినిమా, పుస్తకాలు, సామాజిక మాధ్యమాల పాత్రలు సంకేత నమూనాలు. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు ప్రత్యక్ష నమూనాలు; మాటల్లో వివరించి చెప్పడం మౌఖిక సూచనల నమూనా.
తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు, స్నేహితులు ఏ రకమైన నమూనా?
A. సంకేత నమూనా
B. ప్రత్యక్ష నమూనా (Live Model)
C. మౌఖిక సూచనల నమూనా
D. కల్పిత నమూనా
Answer & explanation
Correct: B — ప్రత్యక్ష నమూనా (Live Model)
తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు, స్నేహితులు ప్రత్యక్షంగా కనిపించే ప్రత్యక్ష (Live) నమూనాలు. సంకేత నమూనాలు మాధ్యమాల్లో కనిపిస్తాయి, కల్పిత నమూనా అనే రకం నోట్స్లో లేదు.
మరొకరు శిక్ష పొందడం చూసి ఆ ప్రవర్తనను మానుకోవడం ఏమిటి?
A. పరోక్ష బలపరచడం
B. స్వీయ బలపరచడం
C. విలోపనం
D. పరోక్ష శిక్ష (Vicarious Punishment)
Answer & explanation
Correct: D — పరోక్ష శిక్ష (Vicarious Punishment)
ఇతరులకు శిక్ష పడటం చూసి ఆ ప్రవర్తనను మానుకోవడం పరోక్ష శిక్ష. పరోక్ష బలపరచడంలో ఇతరుల బహుమతి చూసి ప్రవర్తన చేయాలనుకుంటాం. ఇది స్వయంగా శిక్ష పొందకుండానే ప్రవర్తన మారడం.
స్వీయ బలపరచడంలో వ్యక్తి తనను తానే మెచ్చుకుని తృప్తి పొందుతాడు. పరోక్ష బలపరచడం ఇతరుల ఫలితాల ద్వారా వస్తుంది. ఇది బయటి వ్యక్తులు బహుమతి ఇవ్వకుండానే తనలోనుంచి వచ్చే ప్రోత్సాహం.
ఒక ప్రవర్తనను మాటల్లో వివరించి చెప్పడం ఏ రకమైన నమూనా?
A. ప్రత్యక్ష నమూనా
B. మౌఖిక సూచనల నమూనా
C. సంకేత నమూనా
D. చిత్ర నమూనా
Answer & explanation
Correct: B — మౌఖిక సూచనల నమూనా
మౌఖిక సూచనల నమూనాలో ప్రవర్తనను మాటల్లో వివరిస్తారు. ప్రత్యక్ష నమూనా అంటే వ్యక్తులు స్వయంగా చూపడం, సంకేత నమూనా అంటే మాధ్యమాల్లో పాత్రలు. ఈ నమూనాలో నమూనా వ్యక్తి ప్రవర్తనను చూపడు, మాటల్లో చెబుతాడు.
C. తమ లాంటి వారిని, గౌరవించే వారిని, ఆకర్షణీయమైన, అధికారం ఉన్న వారిని
D. ఎవరినీ అనుకరించరు
Answer & explanation
Correct: C — తమ లాంటి వారిని, గౌరవించే వారిని, ఆకర్షణీయమైన, అధికారం ఉన్న వారిని
బండూరా ప్రకారం పిల్లలు తమ లాంటి వారిని, గౌరవించేవారిని, ఆకర్షణీయమైన, అధికారం ఉన్నవారిని ఎక్కువగా అనుకరిస్తారు. అందుకే ఉపాధ్యాయుడు ఆదర్శంగా ఉండాలి. ఈ కారణంగానే ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థుల దృష్టిలో గౌరవనీయ నమూనాగా ఉండాలి.
సామాజిక అభ్యసనంలో "పరోక్ష" అనే పదానికి కారణం ఏమిటి?
A. స్వయంగా బహుమతి పొందడం
B. స్వయంగా శిక్ష పొందడం
C. పుట్టుకతో వచ్చే ప్రతిచర్య
D. ఇతరుల అనుభవం (బహుమతి/శిక్ష) చూసి నేర్చుకోవడం
Answer & explanation
Correct: D — ఇతరుల అనుభవం (బహుమతి/శిక్ష) చూసి నేర్చుకోవడం
పరోక్ష బలపరచడం/శిక్షలో వ్యక్తి స్వయంగా కాక మరొకరు బహుమతి లేదా శిక్ష పొందడం చూసి ప్రవర్తనను మార్చుకుంటాడు. స్వయంగా పొందితే అది ప్రత్యక్ష బలపరచడం. అందుకే దీనిని ప్రత్యక్ష కాక పరోక్ష అంటారు.
నమూనా రకాల సరైన జతలు: 1. తల్లిదండ్రులు – ప్రత్యక్ష 2. సినిమా పాత్రలు – సంకేత 3. మాటల వివరణ – మౌఖిక సూచనల.
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
తల్లిదండ్రులు ప్రత్యక్ష నమూనా, సినిమా పాత్రలు సంకేత నమూనా, మాటల వివరణ మౌఖిక సూచనల నమూనా. మూడు జతలూ సరైనవి. ఈ మూడు నమూనా రకాలను ఉదాహరణలతో జతచేయడం సాధారణంగా అడుగుతారు.
కింది వాటిలో బండూరా ప్రకారం అనుకరణ ఎక్కువ కాని సందర్భం ఏది?
A. నమూనా తమ లాంటి వ్యక్తి అయినప్పుడు
B. నమూనా అధికారం లేని, ఆకర్షణ లేని, గౌరవం లేని వ్యక్తి అయినప్పుడు
C. నమూనా గౌరవనీయుడైనప్పుడు
D. నమూనా అధికారం ఉన్నవాడైనప్పుడు
Answer & explanation
Correct: B — నమూనా అధికారం లేని, ఆకర్షణ లేని, గౌరవం లేని వ్యక్తి అయినప్పుడు
ఆకర్షణీయమైన, గౌరవనీయమైన, అధికారం ఉన్న, తమ లాంటి నమూనాలను ఎక్కువగా అనుకరిస్తారు; వీటికి విరుద్ధమైన నమూనాను తక్కువగా అనుకరిస్తారు. ఆకర్షణ, గౌరవం లేని నమూనా శ్రద్ధను ఆకర్షించదు, కాబట్టి అవధాన ప్రక్రియే మొదలుకాదు.